Íslendingur


Íslendingur - 17.04.1946, Blaðsíða 1

Íslendingur - 17.04.1946, Blaðsíða 1
HÁSKÓLABÓKASAFN XXXII. árg. Miðvikudaginn 17. apríl 1946 16. tbl. sleodinpr óskar lesendum sínum gleðilegrar páskahátíðar. Páskaháríðin endaði éigi áður íýrr en næsta sunnudag á eftir. Þann dag báru þeir, er skírðir hufðu verið laugar- daginn fyrir páska, seinast in hvítu skírnarklæði, ug var hann því kall- aður druttinsdagurinn í hvítum klæðum (dominica in albis), en eft- ir messuupphafinu var hann nefnd- ur „eins og nýfæddir" (qvasi modo geniti). Síðan var tekið upp að hafa þennan sunnudag fyrir fermingar- dag, og helzt sá siður sums staðar enn. Páskagleðin hjelzt allan 50 daga tímann milli páska og hvítasunnu, en 40. dagur eftir páska var sjer í lagi hátíðlega haldinn svo sem upp- stigningardagur frelsarans. Skírdagur nefnist sem kunnugt er fimmtudag- urinn í dymbilviku. Var hann sjer í lagi helgur haldinn og er enn í dag 'til minningar um kveldmáltíðina, og hófst sú venja á 4. uld, að þann dag var gengið til altaris um kveldið, gagnstætt því, ar annars var venja. Þessi dagur var í furnuld kallaður fæðingardagur kveldmáltíðarinnar, fæðingardagur kaleiksins, inn helgi fimmtudagur og fleirum nöfnum. Þann dag fóru fram margvíslegir þvuttar. Margir fóru þá í bað, eink- um þeir, er átti að skíra á laugardag- inn fyrir páska, og margir hlutir voru þá þvegnir, t. d. ölturin og kirkjurnar. Af þessu hefir dagur þessi fengið ið norræna nafn sitt skíri þórsdagur eða skírdagur ( = inn hreini dagur). Sumardagurinn fyrsfi Sumardagurinn íyrsti hefir verið helgaður börnunum um murg und- anfarin ár, bæði í Reykjavík ug hjer á Akureyri. Kvenfjelagið Hlíf hefir haft aðal-fjársufnun sína þann dag, en eins og kunnugt er, hefir fjelagið kostað börn til sumardvalar um all- mörg ár, ug er jafnframt að safna fje fyrir sumarheimili handa burn- um. Nú er því máli það langt kom- ið, að byrjað verður í sumar á bygg- ingu sumarheimilis hjer í grennd við bæinn. Að þessu sinni mun Hlíf hafa merkjasölu, bazar, kaffisölu og kvöldskemmtun til ágóða fyrir starf- semi sína. Er þess að vænta, að bæj- arbúar muni nú sem fyrr'sína þess- ari starfsemi fjelagsins skilning og velvild. Stúkan Brynja no. 99 tilkynnir: Enginn fundtfr þriðjud. 23. þ. m. Frá bæjarstjórn. Frá bæjarstjórn. Fundur 9. apríl. Fjarv. bæjarftr.: Stgr. Aðalsteinsson, Jakob Frímanns son og Svafar Guðmundsson. Mættir varaftr.: Jón Ingimarsson, Guðm. Guðlaugsson og Guðmundur Guð- mundssun. Ráðning jerst jyrir. Arne Hoff- Möller arkitekt tilkynnir, að hann hafi sezt að í Rvík og verði því ekki úr ráðningu hans hingað' til Akur- eyrar, en bæjarráð hefir staðið í samningum við hann um að setjast , hjer að ug' starfa hjer sem fulllrúi skipulagsstjóra. Ráðnir yfirsmiðir. Bærinn hafði auglýst eftir 2 yfirsmiðum (bygg- ingameisturum)*. Umsóknir lágu nú fyrir. Ráðnir voru Bjarni Rósanls- son og Oddur Kristjánsson. Bæjar- stjóra falið að gera við þá samning í samráði við bæjarráð. Auk þessara tveggja súttu: Böðvar Túmasson, Jón Einarsson, Jún B. Benjamínsson og Björn Axfjörð. Togarakaupin. Nýbyggingarráð héfir gsnt svuhlj. símskeyti: „Með tilvísœa til samtals af hálfu Nýbygg- ingarráðs við bæjarstjóra Akureyr- ar í janúar útaf pöntun yðar á 2 tog- urum þeim, sem nú er verið að byggja (á ísl.: smíða, ritstj.) á veg- um ríkisins, vill Nýbyggingarráð hjer nieð beina til ySar' þeirri fyrir- spurn, hvort bæjarfjelagið getur innt af hendi greiðslu á einum fjórða hluta. andvirðis skipanna, 1.300.000 kr. — þrettán hundruð þúsundir króna — fyrir 2. apríl næstk., en þá er fyrirhugað, að úthlutað verði meiri hluta skipanna til þeirra, sem þá hafa handbært fje til greiðslu fjórða hluta andvirðisins. Símsvar óskast fyrir lok þessa mánaðar. Ný- byggingarráð"- (Skeytið sent seint í marz). Bæjarráð svaraði þannig: „Akureyrarbær hefir þegar fengiS loforS um bankatryggingu vegna greiSslu á % hluta þess togara, er beðið var um samkv. símskeyti bæj- arins til Nýbyggingarráðs þ. 11. des. 1945. Bæjarstjórn gerir ráð fyrir að geta tryggt greiðslu á jafn stórum hluta annars togara, en væntir þess þó að þurfa ekki að leggja fram meira fje en endanlega verður ákveð- ið, að greitt verði af öðrum þeim, er ekki hafa neina nýbyggingarsjóði til umráða." Sala á skuldabrjefaláni. Sþ. að fela bæjarstjóra að senda fyrirspurn til bankanna um, með hvaða kjörum þeir vilji taka að sjer sölu á allt að tveggja milljóna króna skuldabrjefa- láni til 20 ára með 4% vuxtum og jöfnum greiðslum afborgana og vaxta, að því tilskildu, aS ábyrgS bankans kumi til um söluna. "Vinnumiðlwiin. Stjórn vinnumiSl- unarskrifstofunnar biSur um greidd laun fyrir undanfarin-5 ár, kr. 100.00 á ári, auk dýrtíðaruppbótar. Reikn- ingsupphæðin nemur alls krónum Það er ekki íslenzka! 5805.00. Sþ. að greiða kr. 6.50 auk dýrtí'ðaruppbótar fyrir hvern fund umrælt tímabil og framvegis. Utboð vátrygginga. Sþ. eftir till. frá Jak. Frím. að bæjarráS taki íil athugunar, hvort ekki muni gerlegt að fá breytingu á brunabótagjuldum af húseignum hjer í bænum til sam- ræmis við iðgjöld, sem Reykjavíkur- bær greiðir. Fáist ekki veruleg lækk- un frá því sem nú er hjá Brunabóta- fjel. Islands, sje þm. kaupstaðarins falið að bera fram á Alþingi frum- varp þess efnis, að Akureyrarbæ sje heimilað að bjóða út vátryggingar á. húseignum í bænum gegn eldsvoða. Sþ., að þm. mæjarins sje falið að bera fram á Alþingi frumvarp þess efnis, að Akureyrarbæ verði heim- ilaðað bjóða út vátryggingu gegn eldsvoða í bænum og að lögum Brunabótafjel. íslands verði breytt í samræmi við það. Vatnsleiðslu- og holrœsi skal leggja í Þórunnarstræti á kaflanum frá Þingvallastræti suður undir Ný- rækt. Neitað um lóð. Ut af erindi frá fulltrúaráði verklýðsfjelaganna um að fá leigðajóð við Strandgötu lir. 6, telur bæjarráð lóðina ekki núgu stúra handa húsi, sem á að, vera 35 m. á lengd, og bendir á, að bærinn kunni að þurfa að nota lóðina sjálf- ur. Till. frá fulltrúum Sósíalistafl.: „Bæjarstjórnin sþ. að leigja full- trúaráði verklýðsfjelaganna lóðina Strandg. nr. 6 fyrir væntaniegt al- þýðuhús" felld með 6 atkv. gegn 3. Samþykjit um stjórn bœjarmál- efna var nú afgreidd eftir tvær um- ræð'ur. Lágu fyrir breyt.tillugur. — VerSur nánar skýrt frá samþykkt þessari síSar í heilu lagi. Aðeins skal þess getið, að sá starfsmaður bæjar- ins, sem næst gengur bæjarstjóra, um ráð og laun, samkv. samþykkt þessari, heitir fulltrúi bœjarstjóra, ug er hann skrifstufustjnri á bæjar- stjóraskrifstofunni. En annaís verðc ur nánar sagt frá þessu síðar, því að borgararnir þurfa að fá að vita, hverskonar skipan hefir verið komið á bæjarmálin með inni nýju sam- þykkt, en hún verður nú send í Stjórnarráð til staðfestingar. Nýja bílastöðin vill fá að reisa stöðvarhús, og var sþ. að taka til at- hugunar, að leigja stöðinni til bráða- birgða lóð undir einnar hæðar hús sunnan Strandgötu vestarlega. — í samb. við þennan lið sþ. tillaga um athugun á, hvar bílstöðvum verði bezt fyrir komið í bænum og að leita eftir við skipulagsnefnd um nauð- synlegar breytingar á skipulagsupp- drætti í því skyni. Brunahœtta af olíugeymum. Ut af erindi frá Olíuverzlun íslands var sþ., að leita umsagnar Brunabóta- fjelags íslands og brunamálastjórn- ar landsins, hvort nukkur ástæða sje til að fjarlægja Shell-geymana, og ef svo er ekki, hvort telja megi hættu- kust að bæta við 2 öðrum ^eymum sunnan við Shell-geymana á þeim stað, sem skipulagsstjóri gerir ráð fyrir á uppdrætti dags. 1. febr. 1946. Enn fremur hvort notkun þeirra mannvirkja hafi nokkur áhrif á brunaiðgjöld af niðursuðuverk- smiðju, járnsmíðaverkstæðum og öðrúm atvinnurekstri, sem er í ná- grenni geymanna eða í ca. 35 metra fjarlægð. Nefndrar umsagnar leitað, af því að vart hefir orðið við, að margir bæjarbúar telja mikla brunahættu sVafa af þeim ulíu- og benzíngeym- um, sem fyrir eru á Oddeyrartanga. Skaðabœtur fyrir bryggjuskemmd ir. Enskt skip olli skemmdum á ytri Torfunefsbryggjunni árið 1943. Skaðabótakrafa bæjarins nam 80 þús. kr., en vátryggingarfjelag skips- ins hefir stungið upp á greiðslu að upphæð 2500 sterl. punda. Bæjar- stjórn vill ekki sætta sig við þá,upp- hæð til fullnaSargreiSslu, en gefur vátryggingarfjelaginu kost á aS gera við skemmdirnar fyrir eigin reikn- ins, og til vara vill hún fallast á að hlíta gerðardómi, t. d. gerðardómi Verkfræðingafjelags lslands, enda verði kostnaðurinn af gerðardómn- um greiddur af vátryggingarfjelag- inu. Synjað leyfis um nýjar dráttar- brautir tvær, er Dráttarbraut Akur- eyrar h.f. fer fram á leyfi til að koma upp á lóð Drbr. norðan við frysti- hússbryggjuna. Átti unnur að vera 50 tonna, hin 200 tonna. Ályktun þessi: „Þar sem þegar er búið að gera skipulagsuppdrætti fyrir nýjar dráttarbrautir á öðrum stað á Tang- anum, telur bæjarstjórn ekki ástæðu til að leggja til við skipulagsnefnd, að þetta svæði verði einnig tekið undir dráttarbrautir." Guðm. Guðmundsson flutti till. að vísa máli þessu aftur til hafnarnefnd- ar til frekari athugunar, en fjekk að- eins með sjer til þess Indr. H. og Jón Sólnes. — Allt skal nú út í Ný- höfn! Húsalóðir margar leigðar enn sem fyrr. Höggiltur húsasmíðameistari í kaupstaðnum (um trjesmíði) var að þessu sinni Elías Kristjánsson, húsa- smiður. Barnaskólinn. „Skólanefnd sam- þykkir að fara fram á það við bæj- arstjórn að láta nú þegar gera at- hugun á því, hvernig hagkvæmast væri að fullgera hið 15 ára gamla barnaskólahús að norðan, svo að það liti sæmilega út, og gæti jafn- franit orðið nukkur viðauki við það húsrúm, sem skúlinn hefir nú yfir að ráða. Lögð sje síðan áherzla á það að Ijúka þeirri viðbyggingu ug aSgerS á sumri kumanda, svo aS gengið sje loks frá skólanum sem fullgerðu húsi." Þessari tillögu vís- aði bæjarstjúrn til skólanefndar aft- ur til framkvæmda. Skólastjóri upplýsir í greinargerð, að um sinn muni börn í bænum, sem barnaskólinn þarf að sjá um, verða um 600, þ. e. 6 árgangar, með um 100 börnum í árgangi. Segir hann, að barnafjöldinn í bænum hafi ekki aukist in síðustu ár, og að nú sje t. d. meira en 30 börnum íærra en skóla árið 1943—1944. Fisksölum bæjarins bannað að ,selja úslægðan fisk frá og með 1. maí n. k. Flugskóli Akureyrar. Árna Bjarn- arsyni frkvstj. leyft að kalla flug- skóla þann, er nýlega er stofnaður hjer, Flugskóla Akureyrar. Leyfið veitt með 10 atkv. gegn 1. Björgvin Guðmundsson heiðrað- úr. Utan dagskrár flutti Indriði Helgason bæjarftr. svohljóðandi til- lögu: „1 tilfeni þess, að í dag flytur Kantötukór Akureyrar JdjómkviS- una Örlagagátan undir stjórn Björgvins GuSmundssonar og hann hefir þegar unniS mikið starf sem tónskáld og söngstjóri, samþykkir bæjarstjórnin að fela bæjarráði að gera ráðstafanir til, að Björgvin verði leystur frá kennslu við barna- skólann, með fullum launum, í við- urkenningarskyni fyrir störf sín, og bera fram við Alþingi úsk um, að ríkið veiti honum einnig lausn frá kennslu með sömu kjörum." Tillögu þessa samþykkti bæjar- stjórn í einu hljóði. ORÐSENDING frá Steingr. lækni Matthíassyni Kæri íslendingur! Gjörðu mjer þann greiða, að taka þessar línur tíl birtingar einhvers staðar innan um lesmálið. Jeg f jekk mörg vinsamleg og elsku- lega orðuð heillaóskaskeyti frá vandamönnum og vinum á afmæli mínu síðastl. 31. marz. En að vísu voru sum þeirra bjöguð af dönskum símriturum og mesta mildi, að jeg var nógu skarpur að skilja. Meðal þeirra var eitt í ljóðum og hljóðaði þannig: „Láttu þig aldrei hrella, Elli gamla vill skella, haltu hreysti og velli hátt þú í veröld smelli." Þetta líkaði mjer ágætlega — enda hufðu tvu reykvísk góðskáld hjálpast að. Jeg leyfi mjer að birta það hjer og ota því fram öðrum gamalmennum til aðvörunar og styrkingar. Fleiri skeytanna voru einnig listfeng og hittu mig í hjarta- stað, en þau voru of lofsamleg í minn garð til þess að jeg birti þau. E er jeg las þau fúr mjer, eins ug stendur í Alþingisrímunni um einn af öld- ungum þingsins þá, — „að jafnvel Sighvatur sjötugur karlinn varð að sméri." Jeg bið vini mína, sem sendu skeyt- in, og lesa þetta, að meðtakamína postullegu blessun og þakklæti, bæði fyrir hlýindin og lofið (sem mjer, líkt og Gvendi ríka, þótti gott). Nexö 3. apríl 1946. 4 ] Vinsamlegast Steingrímur Matthíassqn.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.