Íslendingur


Íslendingur - 05.03.1947, Blaðsíða 4

Íslendingur - 05.03.1947, Blaðsíða 4
Miðvikudagur 5. marz 1947 ISLENDINGUR Ritstjóri og ábyrgðarmaður: MAGNÚS JÓNSSON. Útgefandi: Útgáfufélag Islendings Skrifstofa Gránufélagsgötu 4. Sími 354. Auglýtingar og afgroiðtla: Svanberg Einarsson. Póithóli 118. Hver er Jreyttur? „Dagur" ætti raunverulega að hafa sem einkunnarorð fyrir allar stjórn- málagreinar sínar „laun heimsins eru vanþakklæti" því að þær eru flestar harmakvein yfir því, hversu þjóðin sé blind að sjá ekki, að Fram sóknarflokkurinn einn geti leyst öll vandamál hennar. Ef leggja skyldi trúnað á frasagnir Framsóknarblað- anna um hin snjöllu úrræði Fram- sóknarflokksins, mætti líka ætla, að hér væri Paradís á jörðu, ef Her- mann Jónasson og Eysteinn Jónsson hefðu fengið að halda um stj órnvöl- inn undanfarin ár. Um langt skeið hefir „Dagur" lagt á það megináherzlu að reyna að sannfæra þjóðina um það, að hér væri engin dýrtíð, ef „tillögum" Framsóknarmanna hefði verið fylgt. Jafnframt hefir blaðið haldið 'fram þeirri fjarstæðu, að Framsóknar- menn væru þeir einu, er vildu leysa þetta vandamár. I síðasta blaði „Islendings" var nokkuð vikið að þessum dýrtíðar- skrifum Framsóknarblaðanna og „Degi" jafnframt á það bent, að flestir myndu nú orðnir þreyttir á sjálfshóli Framsóknarmanna um af- rek sín í dýrtíðarmálunum, sem aldrei hefðu verið unnin, og tillög- ur, sem aldrei hefðu verið annað en vindhögg. Einnig var þessu ágæta málgagni núverandi samstarfsflokks vors á það bent, að blekkingar og rógur um afskipti Sjálfstæðisflokks- ins og formanns hans af dýrtíðármál unutn væri sízt til þess fallið að skapa einingu um sameiginlegar að- gerðir til úrkusnar á þessu vanda- máli. „Dagur" hefir kosið þann hlutinn, sem síður skyldi, og dregið saman í eina grein helztu atriðin í óhróður- skrifum sínum um þátt Sjálfstæðis- flokksins í dýrtíðarmálunum undan- farin ár, með tilheyrandi skammar- yrðum um formann flókksins, Ólaf Thors. Jafnframt fer blaðið háðs- yrðum um þá hvatningu „íslend- ings", að málgögn núverandi sam- starfsflokka hættu innbyrðis "érjum um þetta mál sem önnur og Teyndu heldur að sameina krafta sína til úrbóta á því vandræðaástandi, sem ríkjandi er í dýrtíðarmálunum. Það má auðvitað endalaust jag- ast um afskipti stjórnmálaflokkanna af dýrtíðarmálunum, og hver hafi þar mestu afrekað. Hins vegar eru litlar líkur til þess, að þær stælur auki á nokkurn hátt líkurnar fyrir lausn málsins. Sj álf stæðisf lokknum hefir alltaf verið ljóst, að verðbólgan er roikið vandamál, og það hefir aldrei staðið á hlutdeild hans í ráðstöfunum, sem ætla mátti að spornað gætu að ein- hverju leyti gegn vexti verðbólgu —og dýrtíðar. Þeir hafa hins vegar aldrei vcrið með neitt sjálfshól um það, að þeir hafi fundið upp ein- hvern „lífselexír" til lækningar á þessari meinsemd. Dýrtíðin á rætur sínar að rekja til orsaka, sem að verulegu leyti hafa verið íslenzkum stjórnvöklum lítt viðráðanlegar og engum innlendum stjórnmálaflokki sérstaklega urri að kenna. Hefði að vísu án efa mátt ráða ból á þessu vandamáli sem mörgum öðrum, ef allir flokkar hefðu borið gæfu til að standa sameinaðir um stjórn landsins á undanförnum árum. En það er eins hér og á öðrum sviðum, að það,er auðvelj aS vera gáfaður eftir á. Það væri allt of langl mál að rekja þróun dýrtíðarinnar, en þegar rætt er um viðureignina við hana, hafa áreiðanlega margir ástæðu til þess að vera gnípuléitari en Sjálfetæðis- menn. Þeir gerðu sér þegar í upp- hafi ljóst, að hið feikimikla misræmi milli framboðs og eftirspurnar á vinnuafli myndi gera að engu sér- hverja löggjöf um bann gegn kaup- gjaldshækkunum, nema samvinna verklýðssamtakanna fengist. í trausti þess, að stöðva mætti dýrtíð- ina rrieS frjálsum samningum, greiddu þeir atkvæði gegn dýrtíðar- frumvarpi Eysteiris Jónssonar haust- ið 1941, enda var það stórgallað. Þegar ljóst varð, að almenningur hafði engan áhuga á að vinna gegn dýrlíðinni, féllust Sjálfstæðismenn ú nð reyna lögþvingunarleiðina, og gerðardómslógin voru sett. Ætti ,„Dagur" sem minnst að minnast á svik, því að þar voru það þeir sem svikust undan merkjum, og formað- ur flokksins espaði fólk til óhlýðni við lögin. Þegar ljóst var, að lög þessi komu að engu haldi vegna andstöðu verklýðsfélaganna, voru þau að sjálfsögðu afnumin. Fram- koma Framsóknarmanna í því máli sannar vel, hversu lítið er að marka skrum þeirra um vilja til úr- lausnar á vandamálum þjóðfélags- ins, er þeir af skapillsku hlupust undan merkjum vegna þess eins, að leiðrétta átti rangláta kjördæma- skipan. Má minna á það, að þeir er góð sönnun þess, hve lítið er að svifust þess jafnvel ekki að nota helgasta mál þjóðarinnar, sjálfstæð- ismálið, til þess að reyna að ná sér niðri á Sjálfstæðisflokknum fyrir kjördæmabreytinguha. - Sjálfstæðisflokkurinn hefir ímdan- farin ár beytt allri orku sinni til þess að sameina þjóðina til sam- stilltra átaka um lausn vandamála sinna. Þar hafa foringjar Frárhsókn- arflokksins valið sér það hlutvek að spilla fyrir. Sjsiffstæðisflokknum tókst undir forustu þess manns, sem „Dagur". mest svívirðir, að sameina meginþorra allra stétta um stórfelld- ari atvinnulegar og félagslegar um- bætur í þjóðfélaginu en nokkru sinni hafa áður þekkst. Þá var það Fram. sókn, sem átti svo annríkt við að dást að sjálfri sér, að hún mátti ekki vera að því að slást í hópinn. 1 Það er margt broslegt í síðustu dýrtíðargrein „Dags", en bezta skrýtlan er þó sú, að leiðtogar Sjálf- stæðisflokksins hafi hlaupið undan merkjum „hvenær, sem Framsóknar- flokkurinn hafi gert tilraun til að fá samstillt átök ábyrgra flokka til stöðvunar dýrtíðinni." Það væri fróðlegt að fá að vit», hvenær þau imdur liafa gerzt. Var það ef til vill þegar Hermann Jónasson gekk mán- uðum saman með grasið i skónum á eftir kommúnistum og jalnaðar- mönnum um myndun „vinstri" stjórnar 1942—1944, cða samninga- makk hans við kommúnista í vet- ur? Því fer svo fjarri, að „íslending- iir" finni til nokkurrar þreytu við að verja steínu Sjálfstæðisflokksins, hyorki í dýrtiðarmálunu'm né öðr- um málum, undanfárin ár. Hins veg- ar má það kynlegt heita, hversu jafn glöggur maður og ritstjóri „Dags" endist til þess að hæla Framsóknar- flokknum fyrir afrek hans í dýrtíð- armálunum. Er sennilegasta skýring- in sú, að hann sé með þessu sífellda löngli að reyna að sannfæra sjáifan sig og er þá ekki að furða, 'þótt hann þurfi að birta dýrtíðargrein sína í hverju blaði. Það má að lokum geta þess, sem ritstjóra „Dags" er sennilega kunn- ugt um, að þegar Framsóknarmenn voru í samningaurnleitunum um stjórnarmyndunina spurðir um úr- ræði þeirra í dýrtíðarmíiiunum, höfðu þeir ekkert fram ati bera. Ber stjóinarsamningurinn enda með sér, hversu úrræðagóðir þeir hafi ver- ið. ÍSLAND HEFIR GREITT 10 MILJ. KR. TIL UNRRA SAMKVÆMT greinargerð, sem utanríkisráðuneytið hefir gefið út um framlag Islands til hjálparstofn- unar sameinuSu þjóðanna, kemur í ljós, að heildarframlag islands til UNRRA nemur tæpum 10 milj. ísl. króna. Jafnframt er þess getið, að ísland hafi verið fyrsta ríkið, sem lagði fram fé til framkvæmda hjálp- arstofnunarinnar. , Samþykkt var á stofnfundi UNRRA í des. 1943 að skora á ríkisstjórnir þeirra þjóða, sem að stofnuninni stæðu, að þær greiddu til stofnunar- innar 1% af þjóðartekjum hlutað- eigandi lands í eitt ár — frá 30. júní 1942 til jafnlengdar 1943. íslenzka ríkisstjórnin ákvað að miða fram- lag íslands við þjóðartekjurnar 1942, sem námu rúmum 546 milj. kr. Framlag íslands varð því 5.46 milj. kr. Til viðbótar þessu hefir ís- land sent UNRRA 6250 balla af ull, sem er að verðmæti tæpar 4 milj. ísl. króna. Af þessu er ljóst, að ísland hefir lagt fram myndarlegan skerf til þess að lina þjáningar þeirra þjóða, sem af völdum styrjaldarinnar hafa orð- ið að búa við margskonar skort og harðræði. REGLULEGT ALÞINGI fyrir ár- ið 1947 mun koma saman til fundar þann 1. okt. n. k., nema forseti á- kveði annan samkomudag fyrr á árinu. FRA LIÐNUM DOGUM. Nafnarnir í Fagurey. Margt ræddust þeir félagar við í einsetunni, meðan þeir voru með sæmilegu fjöri, um hagi sína og for- lög, og minntusl vina sinna og vanda manna. En tíðræddast varð þeim um það, hvort þeim myndi verða bjarg- að eða eigi, og hvern veg það myndi atvikast. Þeir vissu glöggt, að heim- an að, úr Akureyjum, gátuþeir eigi vænzt neinnar hjálpar, því að þar gat eigi hafa sézt til ferða þeirra út á ísinn, með því að eyjar skyggðu á frá bænum, og því síður sást það- an til Fagureyjar eða um leiðina þar á milli. Auk þess voru engin manna ráð þar til bjargar, þótt svo ólíklega hefði að borið, að eitthvað hefði vitnazt um hrakning . þeirra. En um vini þeirra og kunningja á lahdi var það að segja, að þeir höfðu að vísu átt von á þeim fyrir jólin, en með því að ísinn var nýr og heldur ótraustur, sem fyrr segir, þóttust þeir félagar vita, að á landi myndi enginn grunað hafa, að þeir myndu hugsa til ferða. En það furð- aði þá mjög, er eigi sá neinn vott þess, að tilraun væri gerð að bjarga þeim úr landi, eftir að þeir höfðu gert vart við sig með því að hóa og kaila, og gátu þeir eigi rekið sig úr vitni um það, að hljóðið hefði hlotið að heyrast til lands. Virtist þeim nokkurn veginn skipgengt úr landi öðru hvoru frá því á jóladag snemma. Þriðja dag jóla var enn bjart og fagurt veður, sem fyrr, og ísinn rýmri en áður. En ekkí cr þess getið, að þeir hafi átt neitt við að hóa þá, með því að þeir voru orðnir úrkula vo'nar um, að því væri gaumur gef- inn, úr því að þeim hafði eigi orð- ið það að liði áður. Þá var og Stefán Bjórnsson orðinn svo máttfarinn og rænulílill, að hann hélt íengstaf kyrru fyrir í kofanum. Leið svo fram um hádegi. Nú víkur sögurini til lands. Þá bjó í Fagradal innri Olafur bóndi Thorlacius, sonur Olafs kaup- manns Thorlacius á Bíldudal .... Var Ólafur í Fagradal bróðir Arna umboðsmanns Thorlacius í Stykkis- hólmi. Af nafni Þorláks biskups er dregið ættarnafnið Thorlacius. Kona Ólafs var Helga Sigmundardóttir, Magnússonar sýslumanns, Ketilsson- ar, og voru þeir svilar, Stefánarnir í Akureyjum og Ólafur. Sumir segja, að Helga væri þá enn ógcfin Olafi, er þessi saga gerðisl, og heimasæta hjá föður sínum, Sigmundi bónda, en komin hafa þau feðgin þó verið að Fagradal til vislar, enda var Sig- mundur þar í húsmennsku í nokkur ár og andaðist þar. En ekki kemur það heirn við aldur barna Helgu, og rnun farið hafa milli mála..... Á hinum bænum, Fagradal ytri, bjó þá og lengi síðan, Jón stúdent Egg- ertsson, bróðir Stefáns Eggertsson- ar, þess er hér segir frá, og Friðriks prests. Kona hans var Kristín Skúla- dóttir, sýslumanns frá Skarði, Magn- ússonar sýslumanns, Ketilssonar. Það mnn hafa verið á jólanótt sjálfa, er Jón Eggertsson dreymir Stefán bróður sinn, að liann kemur á gluggann', er Jón svaf undir, og hefir járnkarl í hendi og vill brjót- ast inn. Þótti Jóni sem bróðir sinn væri reiður mjög og vildi vinna séf mein eða jafnvel hafa líf sitt. Hann hrókk upp við draum þenna og þótti hann illur og óviðfeldinn. Segir hann draum sinn að morgni sem vandi er til, og fékkst eigi meira um. Aðra nótt dreymir Jón aftur hinn sama draum eða líkan mjög, og fannst fátt um. Hafði hann orð á því um daginn við heimamenn, að líkast væri því sem Stefán bróðir sinn hefði þungan hug til sín. § aman og alvara. Vitur maður sagði eitt sinn. „Ef þú vilt að orð þín liafi áhrif, þá verð- ur þú að segja álit þitt með fáum og vel völdum orðurn, skipulega og skörulega frambornum. Orðin eru lík sólargeislunum, því meir sem þeir eru saman dregnir í brennigleri, því dýpra brenna þeir." UM SVARTFELLINGA Svartfellingar búa í Svartfjalla- landi. Ástæðan fyrir því, að fjöliin ei'-u þar .svört er sú, að landsbúar ganga þar flestir JDerfættir, en eru svo óhreinir um fæturna, að fjöllin verða svört./T Indverskur spekingur segir: Sá kvenmaður, sem segir „ég vil ekki giftast", hún segir álíka satt eins og köttur, sem segði ,,ég hefi andstygð á því að veiða mýs." Enskur maður var á ferð í Sviss- landi og spyr fylgdarmann sinn. „Á hverju lifir fólkið hérna?" Fylgdarmaðurinn: „Af því, sem kýrnar mjólka á veturna og ferða- menn á sumrin". t •. Á torginu í Cettinje, höfuðborg; Svartfellinga, er myndastytta af mesta. velgerðarmanni þjóðarinnaT, sem. hét Lakowitsch, en velgerðir hans voru fólgnar í því, að hann fann upp. bezta verkfærið til að klóra sér með á bakinu. Frúin: Þegar kaupmaðurinn rétti. mér vörurnar, sem ég keypti af hon^ um kallaði hanh mig fröken. Maðurinn: Þessu gat ég trúað, manntetrið hefir álitið, að enginn: væri svo vitlaus að vilja eiga þig fjr« ir konu.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.