Íslendingur


Íslendingur - 21.01.1950, Blaðsíða 2

Íslendingur - 21.01.1950, Blaðsíða 2
ÍSLENDINGUR Laugardagur 21. janúar 1950 Útgefandi: Útgáfufélag íslendings. Ritstjóri og ábyrgðannaður: Jakob Ó. Pétursson. Auglýsingar og afgreiðsla: Svanberg Einarsson. Skrifstofa Gránufélagsgata 4. Sími354. PrentsmiSja Björns Jónssonar h.f. Húsaleigulögin og vöxtur Akureyrar Um mörg ár höfum vér búið viS svonefnd húsaleigulög, sem gengu í gildi snemma á ófriðarárunum. Lög- gjöf þessi heggur mjög nærri eigna- og umráðarétti húseigenda, en til- gangur þeirra mun fyrst og fremst vera sá, að tryggja öryggi leigjenda fyrir því að þurfa ekki að hrekjast út á götuna. Lögum þessum hefir víða verið slælega fylgt og mjög far- ið í kringum þau. Þeim var ætlað að fyrírbyggja húsnæðiseklu í bæjun- um og draga úr aðstreymi fólks, én hafa engan veginn náð því takmarki. Þau hafa hins vegar komið því til leiðar, að gamalt fólk, sem ekki hafði annað til að lifa á en leigutekjur, af einhverjum hluta húseignar, er það hafði lagt samansparað fé í að eign- ast, hefir svo að segja komizt á von- arvöl, meðan leigjandi þess með sí- hækkandi árstekjum bjó í húsi þess með svo að segja óbreyttri húsa- leigu. En höfuðmarkmið laganna, að draga úr aðstreymi fólks til bæjanna, hefir ekki náðst. Stærstu bæir lands- ins, Reykjavík og Akureyri, vaxa jafnt og þétt, og húsnæðiseklan fer sívaxandi, þrátt fyrir miklar húsa- byggingar. Astæðan er fyrst og fremst sú, að þrátt fyrir það, að 3. grein húsaleigulaganna gerir ráð fyrir verulegum hömlum á því, að aðkomufólk boli bæjarbúum úr hús- næði, þá streymir fólk úr öilum átt- um í bæi þessa, án þess að húsa- leigunefndirnar, sem gæta eiga lag- anna, hreyfi hönd eða fót. í stefnuyfirlýsingu SjálfstæSis- flokksins við bæjarstjórnarkosning- arnar segir, að flokkurinn vilji láta bæjarstjórn krefjast þess, að 3. gr. húsaleigulaganna sé framfylgt með fullri festu, eða m.ö.o., að löggjöf þessi (sem ekki hefir fengist afnum- in vegna mótspyrnu vinstri flokk- anna) verði framkvæmd í þýðingar- mestu atriðum hennar. Blaðið Dagur hefir styggst við þessa yfirlýsingu. Framsóknarflokk- urinn á þingi hefir ekki viljað af- nema húsaleigulögin. Framsóknar- flokkurinn á Akureyri vill ekki láta framkvæma þau. Hvernig ber að skilja þessa af- stöðu Dags? Síðasta blað hans gef- ur nokkrar upplýsingar um það efni. Forustugrein blaðsins ber yfir- skriftina: Hvers vegna er Akureyri vaxandi bær? Fjallar greinin um SITT AF HVERJU fa*r>*m-*mi*m*r*+f^^* Engin moðsuða. Framsóknarflokkurinn einn hefir enga bæjarmálastefnuskrá lagt hér fram fyrir bæjarstjórnarkosningarn- ar. Hafa Framsóknarmenn hér síðan reynt að draga athygli manna frá málefnaskorti sínum með því að reyna að gera lítið úr stefnuskrám hinna flokkanna, telja þær „glamur- yrtar", ekki líklegar til þess að leysa vandamál bæjarfélagsins og þar fram eftir götunum. Gállinn var sannarlega annar á Framsóknarmönnum við Alþingis- kosningarnar í haust. Þá byrjuðu þeir með þvi að rjúfa stjórnarsam- starfið, eftir að hafa sett fram úr- shtakosti sína, sem hinir flokkarnir höfnuðu, enda munu vart nokkurn tíma hafa verið bornir fram öllu fáránlegri úrslitakostir, tillögur sem sumar voru vart framkvæmanlegar, flestar þýðingarlausar, en þó sumar til bölvunar. Upp úr þessum úrslita- kostum suðu þeir síðan kosninga- stefnuskrá, sem almennt var kölluð „moðsuðan". Síðan gerðu þeir harða hríð, einkum að Sjálfstæðismönnum, meðan þeirra kosningastefnuskrá var ekki komin fram, og reyndu að gefa í skyn, að þeir myndu ætla að hliðra sér hjá því, að birta nokkra slíka stefnuskrá. Framsóknarmönn- það, að á 70 manna f undi Framsókn- ar sem nýlega var haldinn, ekki á Hótel KEA heldur Norðurlandi, hélt formaður húsaleigunefndar, sem Framsókn hefir tyllt í baráttusæti framboðshsta síns, því fram, að vöxtur Akureyrar sé mjög ör, og lætur í það skína, að útþensla fyrir- tækja SÍS, Gefjunar og Iðunnar, eigi drýgstan þátt í því. JVLa. á hann að hafa sagt, að fólki fjölgi, „þar sem lífvænlegt er að búa", og muni flytja gjarna þangað, sem „þeir álíta lífs- , afkomu sína tryggari en annars staðar". Er auðfundinn fagnaðar- keimur að boðskap doktorsins yfir vexti bæjarins, þess manns, sem frá gildistöku húsaleigulaganna hefir átt að vaka yfir því, að fólk flytti ekki ólöglega í bæinn og bolaði gömlum og grónum bæjarmönnum úr hús- næði. ÞaS er aS vísu mjög á orSi, aS KEA og SÍS geri nokkuS aS því aS flytja fólk í bæinn tilstarfa í verksmiSjum þeirra, þótt verkafólki í bænum sé neitaS um vinnu þar, og að því leyti getur andúð Dags gegn framkvæmd 3. gr. húsaleigulaganna verið skiljanleg. En að formaður húsaleigunefndar verði sjálfur til að benda á hið öra innstreymi fólks í bæinn í hálfgerðum drýgindatón, — það er meira en menn fá skilið. Spurningu Dags, „Hvers vegna er Akureyri vaxandi bær?" er fljót- svarað: Vegna þess að húsaleigu- nefndin á Akureyri hefir ekki gegnt hlutverki sínu svo sem hún á að gera. um varð þó ekki að því og urðu þeir þar sem oftar berir að því að fara með fleipur. Þeir þreyttust hins vegar ekki að guma af moðsuðunni sinni, sem þeir töldu að væri hið mesta hjálpræði. Nú virðast þeir aftur á móti hafa fengið sig fullsadda af henni, að minnsta kosti hefir hún þjakað Framsóknarmenn hér á Akureyri svo mjög, að þeir treystast nú ekki til þess að sjóða neitt saman fyrir þessar bæjarstjórnarkosningar. — Kannske hafa þeir vitkast nægilega mikiS til þess aS skynja nú fánýti þeirra tillagna, sem þeir túlkuSu af mestum fjálgleik í haust, en þó ekki tekiS nægilega skjótum framförum til þess aS bera nú fram eitthvaS gagnlegt. Vel má líka vera, aS stefnu- mál þeirra séu meS þeim hætti, aS þeir telji sér bezt.henta aS hafa sem fæst orS um þau, enda óvíst aS þeir hafi nokkur önnur stefnumál, en þau aS leggja hér allt undir KEA og SÍS. — Hver á þá aS borga útsvörin? — Þeir hafa valiS þann kostinn, sem þeim er beztur, en þaS er aS þegja, og ættu kjósendur aS muna þaS viS þá meS því aS veita þeim lausn í náS frá setu í bæjarstjórn. Það sem koma skal. Verkamaðurinn er nú mjög áhyggjufullur yfir því, að lýðræðis-, flokkarnir þrír hafi sameinast um einn lista gegn Sósíalistunv í Nes- kaupstað og spyr: „Er þetta það sem koma skal?" Það er von að hann spyrji og spurningin er af því sprottin, að óþægilegur grunur er farinn að gera vart við sig í herbúðum Kommún- ista. Þeir eru farnir að finna þess glögg merki, að almenningur er í æ ríkara mæli að vakna til vitundar um hið rétta eðli og innræti Komm- únista. ÞaS verSur æ berara meS hverjum deginum sem líSur, aS Kommúnistar eiga enga samleiS meS Islendingum, þeir eru í einu og öllu þjónar og boSberar hinnar rúss- nesku heimsveldisstefnu, andstæSir hagsmunum annarra þjóSa. Þótt VerkamaSurinn velti því fyrir sér áhyggjufullur, hvernig Kommúnist- um muni reiSa af í NeskaupstaS, þá eru þó ekki áhyggjur Kommúnista hér bundnar viS þaS eitt, þær eiga sér dýpri og víStækari rætur. Verka- maSurinn veltir því fyrir sér í spurnarformi, hvaS koma skuli, og vill því enn ekki opinberlega játa, aS grunurinn sé orSinn aS vissu, en honum er óþarft aS velta öllu leng- ur vöngum yfir því, hann má vera þess fullviss, aS brátt mun aS því draga, að Kommúnisminn verði út- lægur gerr af landinu, ekki með lög- um eða valdboði, heldur af almenn- ingsálitinu, með vaxandi kynnum þjóðarinnar af hinu raunverulega eðli þessarar ofbeldisstefnu. Aukoing Laxárv. hötuO verketni bæjarstjórna 1, Kafli úr ræðu Jóns G. Sólnes á Sjálfsræðisfundinum Eftir að Jón G. Sólnes hafði rakið ýtarlega framkvæmdir og gjjjrðir fráfarandi bæjarstjórnar, fórust hon- um orð á þessa leið: Ég get nú farið að slá botninn í þessa greinargerð mína um störf mín og annarra í bæjarstjórn Akur- eyrar á yfirstandandi kjörtímabili. Ég vil þó ekki skiljast við þetta mál — án þess að drepa á tvö atriði: 1. Sjálfstæðisflokkurinn hefir jafn- an Iagt á það ríka áherzlu að fjárhagur bæjarins væri sem trauslastur, og jafnframt að framkvæmdum og gjöldum bæj- arsjóðs yrði sniðinn sá stakkur, að ekki væri gengiS of nærri gjaldgetu bæjarbúa. ÞaS er ánægjuefni aS geta skýrt frá því hér, aS fjárhagur Akureyrarbæjar stendur viS lok þessa kjörtímabils traustum fótum. BæjarsjóSur Akureyrar og aSrar stofnanir hans, svo sem höfnin og rafveitan hafa aukiS skuldlausar eignir sínar á tímabilinu frá árslokum 1945, þegar núverandi bæjarstjórn tók viS og til ársloka 1948, en reikn- ingur þess árs er nýkominn út, um samtals nálægt 5% millj. kr. Ég hefi ekki átt þess kost aS kynna mér niðurstöður ársins 1949, en engin ástæða er til að ætla annað en að eignir bæjar- ins og stofnana hans hafi auk- ist eitthvað s.l. ár. Hitt er svo annaS mál, að þessi góði árangur í fjárhagslífi bæjarins hefir ekki fengist nema fyrir miklar álögur á borgara bæjarins. Og er þaS bæSi mér Kapp án forsjár. JafnaSarmenn hér eru mjög hreyknir af kosningastefnuskrá sinni. Þeir virSast heldur ekki hafa sézt um of fyrir er þeir sömdu hana. Þeir lýsa því meSal annars hátíSlega yfir, aS þeir vilji láta verja öllu fá- anlegu byggingarefni til íbúSarhúsa- bygginga. Skömmu síSar í stefnu- skránni vilja þeir þó fara aS drífa upp barnaskóla á Oddeyri, þótt barnaskólinn á brekkunni fullnægi enn þörfunum. Vissulega þyrfti efni í nokkrar íbúSir til þess aS byggja nýjan barnaskóla. Þá segir í stefnu- skránni, aS JafnaSarmenn vilji stuSla aS því, aS ýms félög hér í bænum komi sér upp félagsheimili. Til þess þarf líka húsnæði. Jafnaðarmenn hafa þannig ekki verið sérlega samkvæmir sjálfum sér við samningu stefnuskrárinnar, og er engu líkara, en að í ákafanum við að lýsa yfir stuðningi sínum við hin og þessi mál, hafi þeir jafnóðum gleymt, hvað jþeir voru búnir að skrifa niður áður. E. ]. og öðrum Sj álfstæðismönninn, sem um þetta mál fjalla, mikið áhyggjuefni, hvernig stefnt hef- ir í þá átt sífellt að ganga lengra og lengra niður í vasa borgar- anna um greiðslur til bæjarins. Ég vil þá einnig í þessu sam- bandi benda á, að viS SjálfstæS- ismenn í bæjarstjórn höfum " stöSugt bent á þann háska, sem þessari stefnu er fylgjandi. ViS höfum viS afgreiSslu hverrar fjárhagsáætlunar boriS fram til- lögur til verulegrar lækkunar á gjöldum bæjarins og þá um leiS á útsvarsbyrSi bæjarbúa. Þessar tillögur okkar hafa því miSur ekki fengiS þann styrk, sem þeim var nauSsynlegt, til þess aS þær næSu fram aS ganga — en ég hygg þó aS meS réttu megi fullyrSa, aS þessi viSleitni SjálfstæSisflokksins í bæjarstjórn hafi þó boriS þann árangur — aS margt hefSi far- iS miklu ver — ef ekki hefSi notiS áhrifa SjálfstæSisflokks- ins um þessi mál. 2. ViS sem stóSum aS D-listanum fyrir kosningarnar 1946 lögSum þá á þaS megináherzlu, aS fram kvæmdir bæjarins yrSu miSaS- ar við það, að tryggja atvinnu- Iíf bæjarbúa, auka það og efla, því að með því yrðu atvinnu- tekjur bæjarbúa bezt tryggðar. fcg hygg, að með sanni megi segja, að þetta hafi tekizt eftir atvikum vel. Ég fullyrði, að á engu einu kjörtímabili bæjar- stjórnar hafi hlutfallslega verið várið jafnmiklu fé til fram- kvæmda af bæjarins hálfu til styrktar atvinnulífi í bænum. Sumt af þessum framkvæmdum er þegar farið aS bera veruleg- an og hagnýtan árangur, — sumum framkvæmdum hefir enn eigi veriS lokiS aS fullu, en þeim verSur lokiS — og eru miklar vonir bundnar viS, aS þær framkvæmdir megi verSa til verulegs stuSnings atvinnu- lífi bæjarbúa. ÞaS sem ég hefi nú sagt, á viS HSna tímann og þaS tímabil í sögu þessa bæjarfélags, sem nú er aS kveSja. Enn leggjum viS SjálfstæS- ismenn til orrustu. Flokkurinn hefir lagt fram sundurliSaSa stefnuyfir- lýsingu fyrir þessar kosningar. Ég mun ekki aS neinu ráSi gera hana aS umtalsefni nú — þaS munu aSrir frambjóSendur flokksins, sem hér tala á eftir gera nánar. — ASeins vil ég gefa þá yfirlýsingu, — aS komi ég til meS aS eiga setu í næstu bæjarstjórn, tel ég höfuSverkefni bæjarstjórnarinnar, og þaS sem er hafiS langt upp fyrir allt annaS af aSkallandi vandamálum, — þaS er auking Laxárvirkjunarinnar og full-

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.