Íslendingur


Íslendingur - 05.04.1950, Blaðsíða 1

Íslendingur - 05.04.1950, Blaðsíða 1
XX XVI. árp Miðvikudagur 5. apríl 1950 16. tbl. Framlötj ríkisins til verk- legra íramkvænida á Akureyri. í grein þessari vil ég lei'.ast við aó gefa nokkurt yfinit yfir það, hvað ríkissjóður hefir að undanförnu lagt af mörkum til hinna ýmsu Jramkvæmda á Akur eyri. Undirbúningur að af- greiðslu fjárlaga yfirstandandi árs er enn skammt á veg kominn enda þótt fjárlagafrumvarpið hafi verið tilbúið t'yrir áramót. Er því erfitt að gera sér grein fyrir því, hvers vænta megi um fjárframlög á þessu ári. Munu fjárveitingar að sjálfsögðu fara eftir ai'komu ríkisms, sem óhjá- kvæmilega byggist á gagnsemi þeirra ráðstaiana, sem gerðar kunna að verða í efnahags. og atvinnumálum þjóðarinnar. Hafnarframkvæmdir. Samkvæmt lögum um hafnar- gerðir og lendingarbætur frá 1946 greióir ríkissjóður íil hafn- argerðar á Akureyri % kostnað- ar enda séu áætlanir um fram- kvæmdir allar samþykktar af samgöngumálaráðuneytinu, eign- ir og tekjur hafnar og lendingar bótasjóðs ekki fullnægjandi til þess að standa undir byggingu hafnarinnar eða lendingarbót- anna og fé veitt til þess í fjár- lögum. Eins >og bæjarbúum er kunn- ugt hefir mikið verið unnið að alls konar framkvæmdum við höfnina að undaniornu og þá sérstaklega á s. 1. ári.(Hafnar- mannvirkin á Oddeyrartanga, endurbygging Torfunefsbryggju og Torfunefsgranda). Samkvæmt upplýsingum Vita- málaskrifstofunnar hefir heildar- kostnaðurinn við þessar fram- kvæmdir numið við síðustu ára- mót rúmum 3.300.000,00 kr. Þar af hefir ríkissjóður greitt upp í framlag sitt um 580.000,00 Virð- ist ríkissjóður því hafa átt van- greitt til hafnarinnar um s'ðusfu áramót um 740.000,00 kr. Til þess að standa straum af þessum framkvæmdum hefir orð- ið að leggja i'ram allt reiðufó hafnarinnar. Einnig að taka 1 milj. kr. bankalán, og auk þess hefir bæjarsjóður lánað höfninni 300.000,00 kr., og greitt til bráða birgða 200.000,00 kr. Það er Ijós., að bæjariélaginu er með öllu ofviða að standa undir þessum" lánum, ef ríkissjóður leggur ekki verulega af mörkum til nafnarinnar á þessu ári. Margt hvílir á bæjarsjóði og ekki sízt í sumar, er iramkvæmdtr hefjast við Laxá, sem allir vonast til. Þess má geta,að Vitarríálaskrif stofan hefir áætlað, að þær fram- kvæmdir, sem þegar er byrjað á, muni kosta alls um 5.364.000,00 kr. Hætt er við, að áætlun þessi ! raskist í verulegum atriðum og ) þá til hækkunar. í fjárlagafrumvarpi 1950 eru 4% rriiif. kr. áætlaðar til hafnar- mannvirkja og lendingarbóta. Skiptist þessi upphæð niður á rriilli hinna einstöku hafna. Hversu mikið Akureyrarhöfn fær í sinn hlut er ekki unnt að ráða í, að svo komnu máli, þar sem Vitamálaskrifstofan hefir enn ekki skilað tillögu um skiptingu íjárins til Fjárveitinganefndar. Til þess að fyrirbyggja mis- skilning er rétt að taka það fram að mörg bæjar- og sveitarfélög eiga nú inni stórfé hjá rikissjóði vegna hafnarframkvæmda, og er Akureyri því síður en svo nokk ur undantekning. Fjórðungssjúkrahúsið Svipuðu máli gegnir um fjórð- ungssjúkrahúsið og höfnina, að ríkissjóður á ógreiddan veruleg- an hluta af framlagi smu. Sam- kvæm'. lögum frá 1945 ber ríkis- sjóði að greiða allt að % bygg- ingarkostnaður sjúkrahússins, þar sem það hefir verið viðurkennt af ráðherra sem fjórðungssjúkra- bús. Gunnar Jónsson, framkvæmd- arstjóri, he-ir gefið þær upplýs- ingar, að byggingarkostn. nemi riú um 3.730.000,00 kr. Þar af hefir ríkissjóður greitt 1.610. 000,00 kr. Virðist skuld ríkisins því nema um 630.000,00 kr. í fjárlagafrumvarpi 1950 eru 300.000,00 kr. áætlaðar til sjúkra hússins. Er það sama upphæð og verið hefir á fjárlögum. Af 300.000,00 kr. fjárveitingu árið 1948 hafa 100.000,00 kr. enn ekki verið greiddar. Verður ef til vill ástæða til þess að v.kja að því atriði síðar. Viðbygging barnaskólans. Fyrir nokkru var lokið við stækkun á barnaskólahúsinu, Þær framkvæmdir munu hafa kostað sem næst 811.000,00 kr. í lögum frá 1946 um fræðslu barna er gert ráð fyrir því, að ríkissjóður greiði allt að helm- ingi slofnkostnaðar heimangöngu skóla. Nú mun bæjarsjóður ekki hafa fengið meir en 72.500,00 kr. upp í framlag ríkissjóðs. Eítir samtali sem ég átti við fræðslu- málastjóra er vonlaust, að aukið framlag fáizt fyrr en fjárlög hafa verið afgreidd, þar sem þegar er búið að nota heimildir, sem veittar voru fyrir s. 1. ár. Þá voru veittar 3,8 rriilj. til allra skólabygginga, kennarabústaðir þar með taldir. Þegar litið er á þessa upphæð er augljóst, að Akureyri hefir verið sett frekar hjá við ú:hlutun mennntamálaráðuneytisins ' á styrkjum til skólabygginga. Fær Akureyrarbær vonandi leiðrétí- ingu á þessu ári. Viobygging sundlaugar og nýja iþróttasvæoið. Samkv. upplýsingum Þorsteins Einarssonar, íþróttafulltrúa, mun kostnaðurinn við þær endur- bætur, sem gerðar hafa verið á sundlauginni til s!ðustu áramóta hafa numið um 360.000,00 kr. Þar af hafa verið greiddar á þessum veíri úr íþróttasjóði kr. 60.000,00. í íþróttalögum frá 1940 er gert ráð fyrir framlögum úr íþrótta- s.ióði m. a. til hvers konár mann- virkja, sem miða að bættuni skil- yrðum til íþróttaiðkana. Til íþróttasjóðs er áætluð upphæð á fjárlögum og nam hún á s.l. ári y% milj. kr. íþrótíafulltrúi taldi líklegt að á þessu ári myndu fást úr íþrótta sjóði um 80.000,00 kr til sund- iaugarinnar, ef samþykkt yrði sama fjárveiting til sjóðsins og veitt hefir verið. Til iþróttasvæðisins, neðan Brekkugötu, munu nú vera komn ai um 130.000,00 kr. þar af hefir íþróttasjóður lagt fram 29.750,00 kr.. Á þessu ári má gera ráð fyr- ii verulegu framlagi úr sjóðnum til þessara framkvæmda. Það mun láta nærri, að Akur cyrarbær hafi um síðustu áramóí átt um 1,7 miljónir kr. inni hjá ííkissjóði, vegna íramkvæmda þeirra, sem hér hefir vei'ið drep- ið á. Flest, ef ekki öll bæjarfélög, eiga nú verulegar fjárupphæðir Iijá ríkissjóði vegna löggjafar s.'ðari ára um framlagsskyldu ríkisins til ýmislegra verklegra framkvæmda. Hvernig ríkissjóði tekst að ynna þær skyldur af hendi, er ekki unnt að segja eins og stendur. Hins vegar er það Ijóst, að bæjarfélögin fá ekki ein til langframa risið undir þeim framkvæmdum, sem hafnar hafa verið í trausti þess, að ríkissjóð- ur legði sitt lögákveðna framlag af mörkum. Reykjavik 11/3 1950 JÓNAS G. RAFNAR. Viðbóta'virkjanir Laxár og Sogs framkvæmdar samtímis Rafveitunefnd Akureyrar, ásamt \ bæjarstjóra og rafveitustjóra, er ný- komin heim frá Reykjavík, en þang- að fór hún fyrir skömmu til viðlals við ríkisstjórnina og raforkumála- stjóra um viðbótarvirkjun Laxár. Rafveitur ríkisins hafa tekið að sér undirbúning málsins, m. a. að gera útboðslýsingu og annast útboð, og eru þær í þann veginn að ganga frá útboðslýsingu. Marshallféð, sem til þessara fram- kvæmda var ætlað, er nú fyrir hendi, og mun ganga til þeirra, ef ríkis- sljórnin telur sér fært að ganga að Undirréftardómur fallinn í málum upphlaupsmanna við Alþingishúsið 30. marz í fyrra. Hinn 25. marz s.l. kvað sakadóm- arinn í Reykjavik upp dóma í mál- um þeirra manna, er ákærðir höfðu verið vegna uppþotsins við Alþingis- húsið 30. marz 1949, og öllum lands- mönnum er í fersku minni. — Alls höfðu 24 menn verið kærðir, og hlutu 4 þeirra sýknudóm. Þyngs^an dóm hlaut Stefán Ögmundsson, 18 mánaða fangelsi og svipting kosn- ingaréttar og kjörgengis. Þrír hlutu 12 mánuði og sama réttindamissi og Stefán. Þrír hlutu 6 mánuði, fimm 4 mánuði og átta þrjá mánuði. Sakborningar munu hafa 'áfrýjað dómunum. skilyrðum þeim, er fylgja kunna. En því hefír ríkisstjórnin lofað, að láta báðar stórvirkjanirnar, við Laxá og Sog, fylgjast að. Svo getur farið, að skjót fram- kvæmd málsins velti á því, að bæj- arbúar og aðrir, sem virkj unarinnar eiga að njóta, kaupi skuldabréf í henni, hver eftir sinni getu. Verður nánar skýrt frá gangi málsins innan skamms. , , 142 þús. dollarar til Islands Efnahagssamvinnustofnunin í Washington héfur tilkynnt, að innkaupaheimíldir til fslands hafi numið alls 142.000 dollurum í febrúarmánuði. Langs'.ærsti lið- urinn í þessum heimildum voru vélar og tæki fyrir síldarverk- smiðjuna í Örfirisey, er náðu að verðmæti 121.000 doiíuruiri. í þessari upphæð eru ekki með taldar fyrri heimildir fyrir kaup a vélum, sem þegar eru komnar í verksmiðjuna. Efnahagssam- vinnustjórnin hefur einnig veitt 21.000 dollara heimild fyrir kaup um á grasfræi frá Kanada, fyrir íslenzkan landbúnað. Að meðtöldum innkaupaheim- ildum þeim, er veittar voru ; febrúar, nema innkaupaheimildir til fslands alls 10.948.000 dollur- um frá því er efnahagssamvinn- íin hófst í apríl 1948.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.