Íslendingur


Íslendingur - 02.08.1950, Blaðsíða 4

Íslendingur - 02.08.1950, Blaðsíða 4
ÍSLENDINGUR Miðvikudagur 2. ágúst 1950 Greiðsiubandalag Evröpu. Framh. af 3. síðu. þeim reglum, sem settar haía verið uni veitingu slíkrar aðstoðar. Ríkisstjórnin ákvað af þessum sökum að athuga möguleika á sjalf- stæðri þáttiöku íslands í greiðslu- bandalaginu. Þurfti fyrst að ganga úr skugga um, hvort það væri sam- rýmanlegt áframhaldandi aðild ís- lands að sterlingsvæðinu. Var það mál lagt fyrir hlutaðeigandi brezk stjórnarvöld, sem svóruðu málaleit- aninni á þann veg, að þátttaka í greiðslubandalaginu væri samrým- anleg áframhaldandi aðild að ster- lingsvæðinu, og að Island mundi ekki á neinn hátt eiga á hættu að missa þau hlunnindi, sem það nýtur sem meðlimur sterlingssvæðisins, þó að það sækti um upptöku í greiðslubandalagið. I júnímánuði bar ríkisstjórnin fram þau tilmæli við efnahagssam- vinnustofnunina í París að Island fengi inngöngu í greiðslubandalag- ið á sama grundvelli og önnur þatt- iökuriki. Jafnframt var, með skír- skolun til fyrirsjáanlega mikils greiðsluhalla vegna erfiðleika á sölu íslenzkra afurða, farið fram á þacf við ECA, að Islandi yrði veitt byrj- unarinneign í greiSslubandalaginu. Þann 10. júlí tilkynnti Milton Katz, forstjóri Evrópuskrifstofu ECA í París, sendiherra Islands þar, að ECA hafi ákveðið, að Island fái ár- ið 1950—51 byrjunarinneign að upphæð 4 milljónir dollara eða 65 milfjónir króna eftir ákveðnum regl- um, sem síðar verða settar og gegn því að jafnvirði þessarar upphæðar sé greitt í íslenzkum krónum í mót- virðissjóð. Kvóti íslands í greiðslu- bandalaginu verður sennílega 15 milljónir dollara sem hámark. Yrði nokkuð af kvótanum notað, yrði það ekki fyrr en búið væri að nota að fullu byrjunarinneignina. Má ekki gera ráð fyrir, að kvótinn verði hag- nýttur svo nokkru nemur, eins og þessum málum er háttað. Þess skal getið, að auk íslands munu eftirgreind þáttiökulönd fá byrjunarinneign í greiðslubandalag- inu sem hér segir: Austurríki 80 milljónir dollara, Grikkland 115 millj. dollara, Hol- land 30 millj. dóllara, Noregur 40— 70 millj. dollara (hluti af því lán frá greiðslubandalaginu, sem endur- greiðist) og Tyrkland 25 millj. doll- ara (öll upphæðin lán frá greiðslu- bandalaginu). Austurríki og Grikk- land fá ekki kvóta í greiðslubanda- laginu, þar sem byrjunarinneignin, sem þeim er úthlutuð, er hærri en kvótinn mundi verða. T A P AÐ Drengjaúlpa brúnköflótt tap- aðist á bílveginum Grund ¦— Merkigil h. 30. júlí. Finnandi skili að Grund gegn fundar- launum. Kórea, atvðllur storveidanoa I Anstur - Asíu Það er alls ekkert nýtt í sögu Kóreuskagans, að hann sé notaður sem atvöllur í stórveldapólitískum átökum í Austur-Asíu, enda er hann eins og hernaðarlega mikilvæg brú milli meginlandsins (Mansjúríu) og Japan. Áður en núverandi styrjöld braust þar út, þá hafði Kórea á síðustu 60 árum tvívegis orðið bitbein nær- liggjandi stórvelda, Kínversk-Jap- anska stríðið 1894 og Rússnesk- Japanska stríðið 1905. Þessi ólánssaga landsins verður að mestu skýrð með hernaðarlega mikilvægi þess. Aðalborgin í suðri, Pusan, sú sem nú er hatrammlegast barist um og Mc Arthur hefir til- kynnt að verði varin, hvað sem það kosti, er einungis um 120 mílur frá Japan. En norð-austur horn lands- ins er á hinn bóginn um 100 mílur frá Vladivostok, sem er einhver að- alhafnarborg og herskipahöfn Rússa í Síberíu. Japanir eru vanir að kalla landið „ríting, mundaðan að hjarta Jap- an", og þetta gæti það verið, þó raunin hafi hins vegar orðið sú, að Kórea hefir miklu frekar verið brú- arsporður fyrir innrásir Japana á meginland Asíu. Rússland fór ekki fyrir alvöru að taka þátt í kapphlaupinu um áhrif í Kóreu fyrr en 1860, þegar þeir höfðu tryggt aðstöðu s'na í suð- austur héruðum Síberíu, og komist með því að landamærum skagans. Ágætt dæmi um sögu Kóreu — lítið ríki, sem gefst upp, eftir frelsis- og sjáifsiæðistíma, fyrir ofurkappi stórvelda — finnast hvað eftir ann- að löngu fyrir 19. öldina. Það var að vísu svo, að á fyrstu öldum kristn- innar, þegar norður hluti skagans var óaðskilinn hluti úr kínverska keisaraveldinu, þá var hagurinn af utanaðkomandi afskiptum miklu meiri en óhagræðið. Kínverjar fluttu fyrstu menning- arsáðkorn'n til skagans, og á Han- límabilinu var menning N.-Kóreu á allháu stigi og hefir þetta komið ljóst fram af ýmsum fornleifafund- um. Þegai Han-veldið leið undir lok, þá komst Kórea í hendur þjóð- flokka þeirra, sem byggðu steppu- löndin norð-vestur af landinu, og voru þeir hálfgerðir villimenn. INNRÁS KÍNVERIA. Þjóðflokkar þessir (Tungus) smá- blönduðust upprunalega íbúunum og myfiduðu þjóðina og konung- dæmið Kóreu, en það tók ekki ein- asta yfir N.-Kóreu heldur og Austur- Mansjúríu. Um sama leyti, á 5. og 6. öld eftir Krist, risu upp tvö smá konungsdæmi í Suður og Suð-aust- ur Kóreu. Nyrsía og öflugasta konungsdæm- ið, en eftir því hefir allur skaginn fengið nafn, var nógu sterkt til þess að verjast árásum kínversku Sui og Táng keisaraveldanna um nokkur ár, áður en það að lokum varð að lúta í lægra haldi árið 668 fyrir vel skipulagðri kínverskri innrás, en þá var gerð samtímis innrás af sjó á suður konungsdæmin og her settur þar á land, og árás hafin á Kóreu úr vestri. Eftir þetta var Kórea yfirráða- svæði Kína, þar til Táng keisara- ættin leið, en þá, á 10. öld, fékk hún sjálfstæði, en tapaði þó öllu man-' sjúriska landsvæðinu, sem fyrra konungsdæmi Kóreu tók yfir, og varð nú Yalu áin mörk ríkisins að norðan og hefir verið það síðan. Eftir þetta varð skaginn aldrei framar hluti af Kínaveldi, þó að konungsríkið Kórea væri lengi síðar skattland hinna voldugu kínversku keisaraætta. En þegar Kóreubúar losnuðu úr hættunni við kínverska landvinn- inga í landi þeirra, varð þeim strax ógnað með yfirgangi Japana. Langt og óútkfjáð stríð var háð á s'ðari hluta 15. aldar milli japanska inn- rásarherja og herja Ming keisara- veldisins. Að lokum drógu Japanir sig til baka, en þó miklu frekar vegna ólgu og vandræða heima fyr- ir heldur en kínverskra sigra. HARKALEG TRUFLUN. Undir Manchu keisaraveldinu mókti Kórea um nokkurra alda skeið, greiddi skatta sína til Peking, en var óáreitt af Japönum. Vegna þessa dvala kölluðu fyrstu vestrænu ferðamennirnir landið „Klausturrík- ið". Við fall Tokuganz Skoguns gerð- ist Japan aftur virkur þátttakandi í heimsveldastreitunni og löng ein- angrun Kóreu var skyndilega rofin. Hin gamla deila meginlandsveldis Manchus keisaradæmisins og stór- veldisins á eyjunni Japan hófst bráð- lega á ný. Vandamálið um hernaðarmikil- vægi Kóreu hefir til þessa verið reynt að leysa á þrennan hátt: inn- limun í Kínaveldi, sjálfstæði og japönsk stjórn. Sú lausnin, sem tví- mælalaust hefir reynst Kórubúum verst, er 40 ára yfirráðatími Japan. Það er svo langt síðan að Kína réði beint yfir Kóreu, að erfitt er að gera sér grein fyrir, hver áhrif það hafði, og sem alls ekki myndi koma til greina nú, sjálfstæði og samein- ing er eina lausnin, sem Kóreubúar myndu styðja. Til allrar óhamingju varð það fyrir slysni ákveðið á Yalta-ráðstefnunni, að Kóreuvanda- málið skyldi leyst á þann veg, sem alls ekkert hafði til síns ágætis né nokkur skapaður hlutur mælti með — skipiing landsins — og það sem verra var, skipting, sem ekki studd- ist við nein landfræðileg landa- merki, heldur algjörlega upphugs- uð — 38. breiddarbaugurinn. Árásargjörnum kommúnistum var Innilegar þakkir vottum við öllum þeim, er sýndu okkur samúð við andlát og jarðarför móður okkar, tengdamóður og ömmu, Guðbjargar Þóru Þorsreinsdóftur. Börn, tengdabörn og barnabörn hinnar látnu. Jarðarför mannsins míns, Pérurs Rust-ikussonar, sem andaðist 31. júli fer fram frá Akureyrarkirkj u laugardaginn 5. ágúst n. k. . Lundi, Akureyri, 1. ágúst 1950. Hallfríður Björnsdóttir. 7 -~---~------------~~-~~.----------------^^^^^.-----------------> INNILEGAR ÞAKKIR fœri ég öllum þeim, er heiðruðu mig með heimsóknum, gjöfum og heillaskeytum á sextugsafmœli mínu. ÞORLEIFUR ÞORLEIFSSON. með þessu móti gefið kærkomið tækifæri upp í hendurnar. Enginn Kóreubúi, hvorki að sunnan né norðan, æskir eftir þessari tvískipt- ingu, og-í sjálfu sér er það aðalat- riðið í augum Kóreubúa að koma á sameiginlegri stjórn, og það má gera ráð fyrir, að margir Kóreubú- ar líti svo á, að sameining undir stjórn annars hvors aðilans, sé æski- legri heldur en barátta milli þeirra. En eins og áður geiur hefir N.- Kóreu verið lagt upp í hendurnar það vopn áróðursins, bæði gegn stuðningsmönnum og andstæðing- um, að þeir væru að koma á fót hinni þráðu sameiningu, en S.-Kórea getur aðcins kraflst þess að landa- mærin verði aftur sett við 38. breidd- arbaug, nema þá að stefnubreyting eigi sér stað. INNLENDIR LEIÐTOGAR: Á hinn bóginn geta Bandaríkin og bandamenn þeirra ekki tekið upp þá stefnu (að hernema N.-Kóreu og sameina hana S.-Kóreu), þar eð slíkt myndi talíð í Kreml gefa fulla ástæðu til styrjaldar. Við lok stjórnartíma Japan í Kóreu, var landið algjörlega án hæfra innlendra leiðtoga, sem gætu annast nútíma landsstjórn. Japanir höfðu alla tíð Iokað öllum mikil- vægum áhrifastöðum fyrir Kóreu- búum. I gleði sinni yfir endurheimt frelsisins voru þeir hins vegar afar óvinsamlegir öllum bendingum um það að þeir væru alls ekki færir um að stjórna sér sjálfir strax. Þeir eru stolt þjóð, sem á sér forna og alls ekki ófræga, sögu. Áhrif og vald Sameinuðu þjóð- anna hvíla nú algjörlega á því, að herjum þeirra í Kóreu gangi vel. En ef styrjöldin þar á að enda með því að endurreist verði landamæri 38. breiddarbaugs, þá munu Kóreubúar vafalaust verða mjög óánægðir með þau úrslit. Reynsla sögunnar er sú, að þá fyrst séu líkindi fyrir friði, að skag- inn sé undir sameiginlegri stjórn og sé frjáls. (Lauslega þýtt og stytt úr „The Times weckly edition".) ST Ú L K U vantar nú þegar, til hreingern- inga. Upplýsingar í Verzlun London. T I L SÖ L U Tvö tjöld, 6 og 10 manna. Valnabátur (gúmmí), og veiðimannagalli og fl. SÖLUSKÁLINN, sími 1427. MARCONI viðtæki til sölu. Verð eitt þús- und krónur. LÚTHER JÓHANNSSON, rafv.m. Lundargötu 17 AF MIÐUNUM I gær fengu fjögur skip síld á Grímseyjarsundi. Er það fyrsta síld- in, sem þar veiðist. Skipin voru: Sigurður 650 mál, ísborg 300 íunn- ur, Björn 400 tunnur og Einar Hálf- dánsson 300 tunnur. Auður kom inn með fullfermi í gærkvöld, og hafði hún fengið síld- ina austur við Digranes. Um 400 mál voru sóltuð og fryst, en afgang- urinn, um t 700 mál, lagður upp í Krossanesi til bræðslu. Súlan kom til Húsavíkur um há- degið í dag með um 250 mál, sem hún hafði einnig fengið fyrir aust- an. Fjöldi skipa er nú á vesturleið frá Þistilfirði síðan fréttist um aflann á Grímseyjarsundi í gærdag. Ekkert hefir veiðst þar síðan í gærkveldi, en þá skall á svariaþoka svo að ekki sér út úr augunum og helst hún enn. Ferðir jrá Ferðaskrifstofunni um verzl- unarmannahelgina. 1. Laugardaginn 5. ág. Hópferð austur á Hérað. Helztu viðkomu- staðir: Mývatnssveit, Egilsstaðir, Hall- ormsstaður, Detlifoss og Asbyrgi. Þáttaka tilkynni: l fyrir hádegi á föstudag. — 2. Sunnud. 6. ág. Hópferð til Siglufjarðar með viðkomu í Ólafsfirði. Þátttaka til- kynnist fyrir hádegi á fó'studag. — 3. Laugardag, sunnudag og mánudag 5., 6. og 7. ág. Sætaferðir í Vaglaskóg. Þar sem búast má við mikilli þátttöku í ferdunum austur í Vaglaskóg, er æskilegt að fólk panti farseðla sem fyrst.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.