Íslendingur


Íslendingur - 09.08.1950, Blaðsíða 1

Íslendingur - 09.08.1950, Blaðsíða 1
XXXVI. árg. Miðvikudaginn 9. ágúst 1950 32. tbl. Viðbótarvirkjiin Laxar haíin ;uZ^-^.::^i*ó&&kM&$& '•.VSr.s*.,':jip.« Hafin er nú vinna við Laxárvirkjunina. Samning- ar um verkið við byggingarfélagið Stoð h.f. voru undirriraðir í vikulokin síðustu. Stjórn virkjunarinnar hefir sent blaðinu eftir- farandi greinargerð um gang málanna og hversu það horfir nú. Framkvæmdir við hina fyrirhug- uðu virkjun í Laxá hefjast í næstu viku. Samningar um byggingarfram- kvæmdir og kaup á aðalvélum og rafbúnaði hafa verið undirritaðir og tilboð í þrýstivatnspípu, há- spennulínu og stíflulokur liggja fyrir, á síðastliðnu sumri voru byggðir verkamannaskálar, efni- geymslur og eitt íbúðarhús austur við Laxá og var lokið við innrétt- ingu á þessum húsum í sumar. Á undanförnum árum hafa ítar- legar rannsóknir verið gerðar á því hvernig haga skuli virkjuninni. og fullvirkjun gljúfranna við Brúar yfirleitt. Hafa umfangsmiklar mæl- ingar og j arðrannsóknir verið gerð- ar í því sambandi og jafnframt hef- ir verið athugað á sama hátt hvernig komast skyldi hjá krapastíflum við Mývatnsósa, en ætlunin er að byggja nauðsynleg mannvirki þar, jafn- skjótt og virkjunin er gerð. Hefir raforkumálaskrifstofa ríkisins haft þennan undirbúning með höndum samkv. beiðni Akureyrarbæjar. Þeg- ar ákveðið haf ði verið hvernig haga skyldi virkjuninni í aðalatriðum tóku rafmagnsveitur ríkisins við verkinu og buðu út byggingarvinnu,' vélar, rafbúnað og annað efni til virkjunarinnar, Fallið fyrir neðan núverandi virkj un er um 37 m. Bæði af tæknilegum og fjárhágslegum orsökum er ekki talið rétt að virkja allt þetta fall og verður hinni nýju virkjun hagað þannig að virkjuð verður 29 m. fallhæð. Fást við það 11.500 hö. eða 8000 kw. og er þá áin fullvirkjuð á þessum stað. Þrýstivatnspípan og siöðvarhúsið verður á austurbakka árinnar og stíflan nokkru fyrir ofan brýrnar, sem liggja yfir ána.'Verður efra vatnsborðið við stífluna í sömu hæð og neðra vatnsborð núverandi virkjunar. Höfð verður ein 11.500 ha. vélasamstæða á lóðréttum ás og verður hægt að stjórna henni hvort heldur er á staðnum eðá frá gömlu stöðinni. Rétt fyrir ofan stöðvarhús- ið verður þrýslivatnsturn til útjöfn- unar á vatnssveiflum í pípunni. Afl núverandi virkjunar er 6400 hö. og eykst aflið með nývirkjun- unni því upp í um 18.000 hö. eða sem næst þrefaldast. Er þörfin fyrir þessa aukningu orðin mikil, eins og kunnugt er, bæði fyrir Akureyrar- bæ og nærsveitir, en byrjað er nú að leggja rafmagn til annarra staða á orkuveitusvæði Laxárvirkjunar og má búast við að sú þróun haldi áfram. Á þessu sumri vai gerður samn- ingur um sameign ríkis og Akureyr- arbæjar varðandi Laxárvirkjunina. Samkvæmt þeim samningi á Akur- eyrarbær í upphafi 85% en ríkið 15%. Þegar nývirkjuninni er lokið verða hlutföllin 65% og 35% og við fullvirkjun gljúfranna helmingaeign og helzt svo áfram. Um leið og sam- eign varð var skipuð sérstök stjórn fyrir Laxárvirkjunina og eiga þar sæti þrír fulltrúar frá Akureyrarbæ þeir Steinn Steinsen, Steindór Stein- dórsson og Kristinn Guðmundsson og tveir frá ríkinu þeir Jakob Frí- mannsson og Indriði Helgason. Hef- ir stjórnin falið Knut Otterstedt, raf- veitustjóra. framkvæmdarstjórn á reks'.ri Laxárvirkjunarinnar en rafmagnsveiUim ríkisins hins vegar að hafa á hendi framkvæmdarstj órn við að koma hinni nýju virkjun upp. Tilboð bárust frá ýmsum löndum í vélar og rafbúnað og ákvað stjórn- in að taka tilboðum amerísku firm- anna Westinghouse og James Leffel en tilboð þeirra voru hagstæðust bæði hvað verð og afgreiðslu snert- ir. Er afgreiðslutíminn 11 mánuðir. I byggingarvinnuna bárust 4 inn- lend og 2 erlend tilboð. Var bygg- ingarfélagið Stoð h.f. lægstbjóð- andi og ákvað stjórnin að taka til- boði þess. Reiknað var með að ljúka mætti virkjuninni í árslok 1951 og var þá miðuð við að vinna hæfist í byrjun maí s.l. Verður enn stefnt að þessu marki, en þar sem nú er orðið álið- ið sumars eru hins vegar líkur til þess að ekki takist að ljúka verkinu fyr.r en sumarið 1952. Miðað við verðlagið síðastliðið vor er áætlað að virkjunin kosti 45 milljón krónur, þar af innlendur koslnaður 21.7 millj. kr. og erlendur kostnaSur 23.3 niillj. kr. Er innan- landsfjáröflun með þeim hætti að Akureyrarbær leggur fram 3 millj. kr. en tilætlunin er sú að annað innlent fjármagn fáist úr mótvirðis- sjóði. Hvað erlenda fjáröflun snert- ir hefir þegar verið veitt lán frá Marshallstofnuninni að upphæð 18.1 millj. kr. til kaupa á aðalvélum, rafbúnaði og fleira frá Bandaríkjun- um og mismunurinn, 5.2 millj. kr., sem nota á til k aupa á efni í Evrópu, er ráðgert að fá annað hvort frá greiðslubandalagi Evrópu eða frá Alþjóðabankanum. ir Leikflokkurinn „6 i biV' sýnir BRÚIN TIL MÁNAN3 eftir Cliiford Odets Ungi píanósnillingurinn, Þórunn Jóhannsdótiir, dvelur nú um þessar mundir hér í bænum, og mun hún halda hér- píanóhlj ómleika í Sam- komuhúsinu annað kvöld kl. 9 e. h. Þettá eru fyrstu hlj ómleikarnir hennar hér á landi að þessu sinni, en síðar í sumar mun hún einnig halda hljómleika bæði á Isafirði og í Reykjavík. Þórunn hefir nú í fjögur ár sam- fleytt stundað nám í The Royal Aca- demy of Music í London. I fyrra út- skrifaðist hún úr .juniol" deild skól- ans, og hefir síðan stundað nám í aSal-skóIanum. En ennþá á hún eft- ir um þriggja ára nám viS þann skóla. Hún hefir hlotiS mikiS lof kenn- ara sinna og annarra hljómlistar- fræSinga, sem-heyrt hafa hana spila. Næsta ár verSur lilla undrastúlk- an 12 ára gömul, en þa öSlast hún rétt til þess að koma opinberlega fram i Bretlandi og halda sjálfstæða hljómleika, og hefir hún þegar haf- ið undirbúning aS slíku. Auk p'anóleiks hefir hún sótt tíma bæSi í tónsmíðum og fJSluleik, en hún segir að lögirt, sem hún semji séu ennþá bara ..pínulítil". Það er mikill fengur fy.rir alla hljómlistarvmnendur að fá þenna unga píanósnilling hingað og þeir fagna komu hennar af alhug, enda er þess að vænta að þeir fjölsæki í kvöld í Samkomuhúsið, og njóti þar hinnar ágætustu listar ungu stúlk- unnar, sem stöðugt er að þroskast og fá á sig persónulegri blæ, en um leið gera þeir henni einnig hægara fyrir að brjótast áfram á langri og iorsóltri námsbrautinni. í gærkvöldi hafSi leikflokkurinn „6 í bíl" fyrstu sýningu sína á leik- ritinu Brúin til mánans, eftir ame- ríska leikritaskáldiS Clifford Odets, hér í Samkomuhúsinu á Akureyri. Var húsiS þéttskipaS áhorfend- um og fögnuSu þeir leikendum á- kaft og voru þeir ívívegis klappaSir fram í leikslok. Leikflokkurinn .6 í bíl" var stofn- aSur í fyrra vor af 6 ungum leikur- um í Reykjavík og meS þaS fyrir augum aS fara í leikför um landiS þá um sumariS. Sýndu þeir þá „Candidu" efdr G. B. Shaw, og var þeim þá tekiS forkunnarvel. Nú hefir þeim bætzt einn nýr leik- andi svo aS „6 í bíl" eru orSnir sjö. Að þessu sinni er aðalleikrit hjá leikflokknum „Brúin til mánans" og er höfundurinn einn af þekktustu yngri leikritahöfundum Bandaríkj- anna, en þetta leikrit valdi hann sjálfur í safnritiS „Bezta verk mitt" þar sem 93 beztu rithófundar Banda- ríkjanna leiddu fram hesta sína. Leikritið er sambland. af fjöri og kátínu annars vegar og glímu við hversdagsleg vandamál lífsins hins- vegar. ASal uppistöSur leiksins eru þær, aS ungur efnilégur iannlæknir, sem gæti átt glæsilega framtíS fyrir sér, ef hann væri sjálfstæSari og ein- beittari gagnvart konu sinni. Faðir hennar og hún hötuðust innilega og töluðust alls ekki við, hann ætlaði að koma fótunum undir tengdason sinn, því hann var vellaúðugur, en hún réSi manni sínum meS miklum fortölum frá að þiggja þá aðstoð og bar því við að með því væri stefnt út í öryggisleysi. Hjónaband þeirra var ekki farsælt undir nlðri, þó með felldu væri hið ytra, og var það svo frá því er hún hafði eignast barn og misst það í fæðingunni. og gat svo ekki orðið barnshafandi framar. A læknastofunni vann ung og falleg aðstoðarstúlka. Til þess að breiða yfir, að hún væri af fátæku bergi brotin og ætti bágt líf, þá varp- aði hún yfir sig hulu stoltsins og slærilætisins. Svo fór aS tannlæknirinn braut þó þann múr, sem hún hafði byggt um sig, og hún sagði honum allt af létta og þau játuSu hvort öðru ást sína. Gamli tengdapabbinn var heldur ekki af baki dottinn. Hann varð líka ástfanginn af stúlkunni. og ætlaði hann sér að vinna hana með auðæf- unum. Þeir háSu aS lokum baráttu um stúlkuna, en tannlæknirinn var þó ekki nema hálfvolgur í þeim á- tökum. Hann var of bundin í fjötra hjúskapar síns, þrátt fyrir það að hann elskaði hana. Það fór því að lokum svo að stúlkan hafnaði báð- um, hún ætlaði sér að ná í þann, sem elskaði, hana og hjálpaði henni vegna ástarinnar að verða kona. Aðrar persónur koma svo við söguna, en hafa lítilvægari áhrif á gang leiksins. Það verður ekki annað sagt en að leikendur hafi allir gert hlutverk- um sínum ágæt skil, og aðalhlut- verkin, Cleo Singer, aðstoðarstúlk- an, leikin af Guðbjörgu Þbrbjarnar- dóttir, Ben Stark, tannlæknir, leik- inn af Jóni Sigurbjörnssyni og Prince, iengdafaðir hans, leikin af Baldvin Halldórssyni, hafi öllum Framhald á 4. síðu. SÍLDVEIÐARNAR ískyggilega horfir um síldveið- arnar í sumar, og hjálpast þar að bæði afar stirð veðrátta og svo afla- tregða, þegar á sjó gefur. I gær var þoka og bræla fyrir austan, og voru skipin sem óðast að fara til lands, sum þeirra með slatta. Á sundinu var hins vegar gott veður, en þó hafSi í gærkvöldi ekki fréttzt um neina veiði þar. Rauðáta var þó allmikil við Grímsey. Reknetabátar urðu þó varir nokk- urrar síldar djúpt á sundinu. I gær lönduðu í Krossanesi Eldey með 237 mál og Kristján með um 150 mál. Ekki var vitað um að nokkur skip væru á leiðinni. Til Dagverðareyrar komu engin skip í gær, en vitað var um nokkur skip á leið inn og voru nokkur þeirra með einhvern slatta. UPPGRIPAAFLI HJÁ TOGURUNUM Engin breyting hefir enn orðiS á aflasæld togaranna á karfaveiSun- um. Um s. 1. helgi komu báSir tog- arar UtgerSarfélagsins inn. Kald- bakur var meS um 460 tonn, og er það melafli hjá skipinu. Svalbakur hafði kringum 360* tonn. Verið var að landa úr Jörundi í gær, og var gert ráð fyrir að afli hans væri um 300 tonn.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.