Íslendingur


Íslendingur - 23.08.1950, Blaðsíða 2

Íslendingur - 23.08.1950, Blaðsíða 2
ÍSLENDINGUR Miðvikudagur 23. ágúst 1950 Útgefandi: Útgáíufélag íslendings. Ritstjóri og ábyrgðarmaður: Tómas Tómasson. Auglýsingar og afgreiðsla: Árdís Svanbergsdóttir. Skrifstofa Gránufélagsgata 4. Sími 1354. PrentsmiSja Björns Jónssonar h.j. VERKFÖLL OGVÍSITALA ÖRÐUGIR TÍMAR. Það er nú því miður komið svo íyrir þjóð okkar, að við getum ekki í bili lifað í vellystingum praktug- lega. Fjárhags- og gjaldeyrisörðug- leikar með tilheyrandi atvinnuerfið- leikum hafa síðustu árin sorfið að þjóðínn:. — Það er því áríðandi nú, og það hefir verið margbrýnt fyrir mönnum, að nauðsynlegt sé, að þjóðin mæíi vandanum með karl- mennsku, og henni lærist nú, að henni er lífsnauðsyn að sníða sér s:akk sinn eftif vexti. Það er eins og ])að gleymist alltaf að þjóðin veltir sér ekki lengur í peningum eins og hún gerði i eina tíð. Það er tilgangs- laust að loka augunum fyrir því, að örðugir tímar muni vera í vændum. Fyrsta skilyrðið 1II þess að sigrast á vandanum er það, að gera sér glögga grein fyrir sjúkdómseinkennum, svo að menn viti við hvað þeir eiga að giíma. En það er eng'u líkara en sumir fjrysumenn alþýðusamtakanna í landinu hafi á engan hátt gert sér grein fyrir því, hver vandinn sé, sem nú mætir þjóðinni, og þá er harla lítil von til þess, að þeim sé ljóst, hirerjum meðulum eigi að beita gegn þelm vanda, svo að þjóðinni verði að sem mestum notum. Eina lausnin, sem forkólfar vinstri flokkanna sjá á erfiðleikunum, er allsherjarverkfall og alger stöðvun framleiðslu þjóðarinnar! Þeir virð- ast vera þeirrar trúar, að þjóðin verði firrt öllum vandræðum af völdum gjaldeyrisskorts, aflabrests á síldveiðum og ótíðar á stórum hluta landsins, með því einu að hamast nú á skrúfunni, kaupgjald og verð- lag. Þeir bera fyrir sig og hrópa há- slöfum: Vísitalan var fölsuð — það þolum við „forsvarsmenn alþýðunn- ar" ekki! Stjórnarvöldin segja svo: Ef við eigum ekki að hegða okkur eftir settum lögum, þá skiljum við ekki hlutverk okkar. Húsaleigulögin eru komin í gildi og því ber að taka til- lit til þeirra. Ekki getum við sett okkur upp gegn vilja Alþingis. Um þessi atriði skal nú farið jiokkrum orðum. HÚSALEIGAN. Eins og menn muna vafalaust þá var á síðasta þingi samþykkt lög um hámarksverð á húsaleigu o. fl. Var j frumvarp að lögum þessum borið 1 fram sf Framsóknarflokknum, og l var samþykkt þess eitt af samkomu- lagsatrrðunum við stjórnarmyndun- ina. Það kom hins vegar fram, að sumir óttuðust, að erfiðleikar myndu verða á framkvæmd þessara laga og þau því ekki ná því marki fyliilega, sem þeim var ætlað, og voru margir Sjálfsíæðismenn í hópi þeirra, er þetta álitu. Og því miður hefir ótti þeirra að sumu leyti ekki orðið alveg ástæðulaus. Framkvæmd laganna myndi vafalítið kosta stór- mikið eftirlit og kostnað, og væri þó jafnvel ekki séð, að fullur árangur þeirra næðist. Lögin voru ótímabær — þegar eftirspurn eftir einhverju er í al- gjöru ósamræmi við framboðið og miklu meiri, þá vill oftast verða svo, að farið er í kringum ákvæði lög- gjafarinnar, þegar báðum aðilum er að því hagur. Lausnina á slíkum vandamálum er venjulega að finna í aoferðum, sem leiða til jöfnunar á framboðinu og eftirspurninni, en ekki með valdboðnum hámarks- eða lágmari.s ákvæðum Pað hefir því orðið sú raunin á í þcssu máli, að húsaleigulögin eru iiánasl einungis pappírsplagg, sem eins og sakir standa hafa að litlu Ieyti þær verkanir, sem þeim var ætlað. VISITALAN. feegar kauplaginefnd ákvað vísi- völuna ;ók meiri hluti hennar tillit iil þessara laga, eflir orðan þeirra, en n'kisstjórnin gaf svo út bráða- birgðalög um að greidd skyldu laun eftir vísitölu 112 stig, vegna þess að iögin væru svo nýlega komin til framkvæmda, en hún hefði orðið 109 sfig, ef fyllilega héfði verið far- ið eftir ákvæðum húsaleigulaganna nýju. A það hefir verið bent, og það réltilega, að skynsamlegast hefði verið fyrir ríkisstjórnina að ákveða vísitöluna án hliðsjónar af nýju húsaleigulögunum og þá einmitt af þeim ástæðum, sem þegar hefir ver- ið bent lauslega á. — Heyrst hefir að öll ríkisstjórnln hafi ekki verið i höfuðstaðnum þegar þessi mikil- væga ákvörðun var tekin. Meiri hluti kaupgjaldsnefndar telur að vísitalan hefði þá orðið 114 stig (114.3), en Torfi Ásgeirsson gat að sínu leyii fallist á að 115 stig (114.7) væri íétt vísitala. Sú ákvörðun ríkisstjórnarinnar, að bæta mönnum aðeins að nokkru þá kaupgjaldsrýrnun, sem húsa- Ieigulagasetningin þannig veldur, en ekki alveg að fullu, var því vægast sagt mjög' varhugaverð, og ekki hvað sízt fyrir þá sök, að leita ekki fyrst iil Alþýðiisambandsins eftir upplýsingum um það, hverjar af- leiðingar slíkt gæli haft í för með sér. Vinnufriður í landinu hefði ekki verið keyplur of dýru verði þó að vísitalan hefði verið reiknuð eft- ir þeim grundvelli, sem notaður var, áður en húsaleigulögin tóku gildi. BOÐUN VERKFALLA. En þegar ríkisstjórnin hafði stig- ið þetta víxlspor sitt; þá rýkur meiri hlutinn í miðstjórn Alþýðu- sambandinu upp til handa og fóta og boðar allsherjarverkfallaöldu, sem skella skuli yfir atvinnuvegi þjóðarinnar og sem mögnuð er, eins cg sendingarnar hér á fyrri öldum, á hendur rikisstjórninni, í stað þess að leita fyrst hófanna um það, hvort engir möguleikar væru á því að rík- isstjórnin sæi sér fært að lagfæra fyrri villu. Það er á engan hátt alveg full- ljóst hverjar hvatir hafa stjórnað Alþýðuflokksbroddunum í þessu frumhlaupi um verkfallaboðun að lítt athuguðu máli. Það er að minns!a kosti fuliljóst að með þess- um aðförum er afkomu þjóðarinn- ar stefnt í beinan voða og þá auð- vilað jafnt afkomu launþeganna sem annarra. Svo víðtæk verkföll og þau, sem boðuð eru hljóta að stöðva al- gerlega framleiðslu þjóðarinnar, og fullsjáandi mönnum ætti að vera ljóst, að þjóðin, sem þegar berst í bökkum, þolir á engan hátt full- komna stöðvun á atvinnulífinu í viðbót við annað. Það er því fylli- lega ljóst, að það getur ekki verið hagur launþeganna, sem hvetur brodda Alþýðusambandsins til þess að reka hvert verkalýðsfélagið á fætur öðru út í verkföll. Að baki hljóta að liggja aðrar og óhreinar hvatir. Skýring verkf allsagentanna, að hér sé einungis um að ræða, að vinna upp, það sem ríkisstj órnin hafi stolið með því að falsa vísi- töluna um 2—3 .<tig, er ákaflega hæpin,-ef athuguð er fyrri afsiaða þessara sömu manna. Sú var.tíðin að rauðu flokkarnir áttu 4 menn af 6 í ríkisstjórn, þá var vitað að vísitölunni var haldið niðri og beitt til þess ýmsum ráðum, rg þá var alls ekki um 2—3 stig að ræða, heldur 20—30 sjtig og þaðan af fleiri. Þá var meira að segja Emil Jónsson viðskiptamálaráðherra, svo að þeir, sem nú hrópa hæst: Rót- :æka baráttu gegn vísitólufölsun! hefðu á þeim tíma haft góða aðstöðu lil að rétta hag launþeganna, og fá því komið þá til leiðar, að vísitalan væri rétt reiknuð. Ekki bryddi heldur á því í tíð „fyrstu stjórnar Alþýðuflokksins á Islandi", að forkólfarnir í Alþýðu- sambandinu teldu alltof lágt reikn- aða vísitólu þá vera óbærilegt böl fyrir launþegana. En ef nú 2—3 stig, sem á skortir að vísitalan sé rétt reiknuð núna, er slíkur dauða- dómur yfir launþegunum, sem þessir herrar vilja vera láta, þá væri ekki úr vegi að verkamenn íhuguðu, hvernig þessir sömu forkólfar hafa þá á undanförnum árum, þegar flokkar þeirra voru í stjórn, gersam- lega svikið þá, með því að hefja ekki aðgerðir gegn vísitölu, sem var rangt reiknuð um.30 stig. Með vísitöluskýringu sinni hilta forkólfar verkfallanna enga aðra en sjáifa sig. Enda verður fljótt ljóst, þegar betur er að gáð, að hér er á I ferðinni yfirdrepsástæða ein, þeir ; gripu strax tækifærið, sem stjórnin I veitti þeim með mistökum sínum. Þjóðviljinn telur að markmið Al- þýðuflokksklíkunnar sé „að notfæra sér hagsmunabarátluna í haust til þess að lyfta sér í ríkisstjórn á kostnað alþýðunnar." Um þetta skal ekki sagt, en eftir allri framkomu hennar að dæma, þá virðast verk- föllin ekki boðuð til annars, en sem refsiaðgerðir á ríkisstjórnina og til þess að gera henni allt eins örðugt og mögulegt er, um að vinna að við- reisnarmálum þjóðarinnar. Alþýðuflokknum hefir glapist svo hrapalega sýn, að hann hyggur þann veg vænlegastan til kjósendafylgis, að yfirbjóða kommúnista sem mest í moldvörpustarfseminni og ábyrgð- arleysinu. Það er ekki lengur, orðið fyrsta "markmið í pólitík þessara vinstri flokka, að störf þeirra megi verða til þjóðþrifa, heldur er nú sett ofar öllu, að klekkja á einhvern máta á ríkisstjórninni, og þeir kepp- ast meira að segja um að láía sem mest illt af sér leiða! AFLEIÐINGAR. Það er auðvitað augljóst mál, að eins og nú stendur myndi allsherjar atvinnustöðvun einungis þýða at- vinnumissi fyrir verkamenn, sem sízt þola það, að skertar séu tekjur þeirra. Það myndi þýða ófyrirsjáan- legt gjaldeyristap, og er þó öllum landslýð Ijóst, að \art er á það bæt- andi einmitt núna ofan á síldarleys- ið, en þetta myndi aftur leiða af sér ennþá aukinn hÖLgul á innfluttum lífsnauðsynjum og þar af leiðandi verðhækkun á þeim, svo að líklegt myndi að kauphækkun, sem yerka- menn kynnu að fá, eftir langa og stranga baráttu ef til vill, yrði ekki einasta þungt högg fyrir þjóðarbú- skapinn vegna vinnustöðvunarinnar, heldur og fyrir þá sjálfa. Enda er ekki nokkur vafi á því, að almenn- ingur, sem hugsac lengra og víðar heldur en til krónufjölgunar einnar í sambandi við launadeilu á kom- andi hausti, ljáir ekki verkfallaagent- unum stuðning sinn. Það er ekki sama hvenær víðtæk, verkföll eru gerð. Og það, sem alvarlegast er fyrir þjóðina núna í sambandi við verkfallaöldu er hætla á, að alvinnu- vcgir landsmanna og úlflutnings- framleiðsla slöðvist. Og það er þess vegna ekkerí annað en ábyrgðar- leysi að æsa til yerkfalla núna, og það enda þótt stjórn landsins hafi orcíið á skyssa. Refsisjónarmiðið réltlætir ekki allsherjarverkfall. Það sem Alþýðusambandið þarf að gera núna, er því ekki að hefja verkfallsöldu, heldur að leita sam- komulags við líkisstjórnina og freisla þess að samkomulag gæti náðst um lagfæringu á vísitölunni, t. d. 114 stig. Með því.móli myndi sljórn A. S. í. taka ábyrga afstöðu til þjóðmálavandans og rata af þeim villuvegi, sem kommúnistar hafa hrætt og tætt hana út á, og sem þeir virðast nú, ef nokkuð má marka skrif Þjóðviljans, ælla að skilja hana eina eftir á. mm&f— jg&E&****"»****[ Blaðinu hafa að undanförnu bor- izt eftirtalin rit: Félagsheimili, leiðbeiningar um byggingu þeirra og rekstur, útgefið af Menntamálaráðuneytinu. — Menntamálaráðherra ritar formála fyrir ritinu, en í því eru svo ýmsar greinar um byggingu og starfrækslu j félagsheimila og fylgja sýnishorn af teikningum nokkurra gerða slíkra heimila. Einnig eru í ritinu lög og frum- drög að reglum um félagsheimili. Garðyrkjuritið, ársrit Garðyrkju- félags íslands 1950. Flytur það að vanda margar merkar greinar um garðyrkju. Ritstjóri er Ingólfur Davíðsson. Ægir, mánaðarrit Fiskifélags ís- lands, maí hef:i 1950. Þar er m.a. greinin „Of mikill fiskur í ár" laus- lega þýdd úr þýzku blaði og er þar látinn í ljós talsverður uggur um að of mikið berist af fiski á þýzka markaðinn vegna samningsins, sem gerður var við íslendinga. Davíð Ólafsson ræðir um sj ávarútveginn — ástand og horfur. Hanntelur of háan framleiðslukpstnað aðalorsök þess hallareksturs, sem útgerðm hef- ir átt við að stríða, en ekki aflaleys- ið, og þegar svo hafi verið komið að ekki einungis bátaútvegurinn taldi fráleiU að halda áfram rekstri að óbreyttum aðstæðum, heldur var eins komið fyrir nýsköpunartogur- unum, hafi verið gripið til þess ráðs, eftir ýtarlegar athuganir sérfróðra manna, að lækka gengi íslenzku krónunnar, og hann telur að þegar sjáist þess merki að aukins áhuga gæti meðal manna um útveg. Olafur Thors ræðir um síldar- söluna í ár. \3skar Halldórsson um þrenns konar gengi og Sæmundur Ölafsson um 12 klst. hvíld <á togur- unum. Einnig er grein um markaðs- horfur í Bandaríkjunum og skýrsla er.um fiskaflann og ú'.fluttar sjávar- afurðir til aprílloka 1950. Gerpir, mánaðarrit Fjórðungs- þings Austfirðinga, maí—júní hefti 1950. í því er margt greina og kvæði eftir dr. Richard Beck. Júlí- hefti -sama rits hefir og borizt. í því er m.a. greinin Sléttabaráttan eftir rifstjórann, Gunnlaug Jónsson, greinar og kvæði um Gullfoss hinn nýja á Seyðisfirði, seyðfirzkir her- námsþættir eftir Hjálmar Vilhjálms- son o. fl. íþróttablaðið, júní hefti 1950. Þaf> er m.a. grein um Ólympíuleik- ana að fornu og nýju. Skrifað um landsleik Finna og íslendinga í handknatlleik, hnefaleikameistara- mótið, flokka-landsglímuna, heim- sókn dr. C. Diem til íslands, auk fjölcla margs annars. Fjöldi mynda prýðir blaðið.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.