Íslendingur


Íslendingur - 23.08.1950, Blaðsíða 5

Íslendingur - 23.08.1950, Blaðsíða 5
Miðvikudagur 23. ágúst'1950 fSLENDINGUR Dagur berst gegn smá-atvinnurekendum. „Smá-útvegsmaður" ritar blaðinu eftirfarandi bréf, þar sem rædd er grein; er birtist í Degi fyrir nokkru með fyrirsögninni „Títoisminn", en þar eru tekin af öll tvímæli, svo ekki verður skýraia gert, um hver sé hugur Framsóknar til þeirra manna í þjóðfélagi okkar, sem stunda vilja sjálfstæðan smá-atvinnurekstur. — Þeir skapa misrélti og rangláta tekjuskiptingu. Með þessu er auðvit- að verið að gefa í skyh, a'ð stórein- okun S.Í.S. og K.E.A. hér í bænum sé það afl,- sem skapi jafnréttið! En hér kemur bréfið: Gamla flatsængin. 10. þ. m: birtist í framsóknarblað-. inu hér á staðnum enn ein greinin, þar sem tæpt er á og undirbúinn jarðvegurinn fyrir samstarf mad- dömu Fr,amsóknar og Kratabrodd- anna. Kemst greinarhöfundur m. a. að þeirri niðurstöðu, að „fólkið hræðisí yfirgang kommúnista og skipar sér því undir merki íhaldsins, sérstaklega í Reykjavík." Þessa þró- un telur höfundur hina skaðlegustu ( að úthúða kommúnistunum er að- eins kosningabeita hjá Framsókn), og gegn henni verði að vinna af kappi. Og höfundurinn sér hinn gullna. veg til þess! Frjálslyndu(!) öfl Framsóknar og Krata skulu vinna saman! Ég é tvo góða kunningja, og þann ig stendur á, að annar er Framsókn- armaður en hin'n Krati. Til gamans minntist ég á þessa afstöðu blaðsins við hyorn um sig. Kom þá greini- lega í ljós, að hvorugum leist á sam- s arfið. Framsóknarmanninum fannst Kratarnir liggja hundflatir fyrir kommúnistum í verkalýðsmál- unum og hugsuðu þar fyrir utan um ekkert annað en að ná í pólilísk bein. Kratinn var álika hrifinn af samstarfinu við Framsókn. Taldi hann Framsóknarflokkinn þröng- sýnan stéttarflokk, sem ekki hugsaði lim neitl annað, en að tryggja bænd- . um sem hæst verð fyrir afurðir þeirra á kostnað launþeganna í landinu, og svo væri hann í þokka- bót í vasanum á f&rstjórahirð S.Í.S. „Smákóngur" eða . . .? Þá kemst greinarhöfundur að ann arri merkilegri niðurstöðu um það, hversu haga skuli framleiðslunni. Hann lelur framjeiðslukerfi komm- únista forkastanlegt. og láir honum það enginri, en um framtak einstakl- inga segir hann: „Einstakir smá- kóngará sviði iðnaðar, verzlunar og annarrar frámleiðslu tróna yfir hagsmunum og velferð almennings. Þeir skapa misrélii og rangláta tekjuskiplingu." .— Einstaklings- framtakið, sjálfsbjargarhvötin, vilj"i manna til þess að bjargast áfram á eigin spýtur, það afl, sem mestan og beztan þátt hefur alla tíð átt í því að lyfta þjóð vorri upp yfir erfið- leikana, sem að henni hafa þrásinnis steðjað, er nú í augum þessa rit- skúms Dags stórháskalegt fyrir þjóð félagið á borð við landráðastefnu kommúnismans. Og hver er svo boðskapur grein- arhöfundar? Auðvitað sá, að þegar búið er að koma smá-atvinnurekend unum á kné, þá skuli auðhringur eins og S.Í.S. með víðtæku skatt- frelsi gleypa atvinnurekstur þeirra með húð og hári, og er þetta auðvit- að virðingarverð þjónkun blaðsins við eigendur og kostnaðarmenn Framsóknarflokksms og blaðkost hans. Og til þess að gera þennan ein- okunardraum að veruleika < heitir greinarhöfundur á Alþýðuflokkinn til samstarfs — „að leggja niður smákrit og þýðingarlausan orðaleik og hefja samvinnu." Þeir ællast ekki til þess, skriffinnar Framsóknar, að skrif þeirra um Kratabroddana og stjórnarandstöðustarfsemi þeirra séu tekin alvarlega. Nei., þar er aðeins um „þýðingarlausan orðaleik" að ræða." Svar við fyrirspurn til Lúðrasveitarinnar. Vegna fyrirspurnar, sem birtist í síðasta blaði iil Lúðrasveitar Akur- eyrar, hefur stjórnandi Lúðrasveit- arinnar, Jakob Tryggvason, gefið blaðinu eftirfarandi upplýsingar. L. A. hefur leikið alls hér í bæn- um við ýms iækifæri 11 sinnum það sem af er þessu ári, og þar af 6 sinn- um, sem skoða má beint endurgjald fyrir^ styrk þann, sem sveitin fær frá bænum. Hann tók það fram að ýmsir örð- ugleikar væru á þvi að sveitin hefði getað haldið uppi eins öflugri starf- semi og æskilegt væri, kæmi þar bæði til að margt nýliða er í sveit- inni og mannaskipti ör svo að erfitt væri að halda uppi fjölbreyttum hljómleikum á stuttum fresti. Þá væri og hásuniarið aðalsumarfria- tími manna og þá einnig þeirra, sem leika með sveitinni. Veðrátta • hefði og verið afar stirð En hann kvað, að Lúðrasveitin hefði fullan hug á því að láta heyra til sín við og við fram eftir hausti. ÍBUÐ OSKAST - 2ja—3ja herbergja íbúð ósk- ast hið fyrsta. — Fyrirfram- greiðsla ef imi semst. Afgr. v. á. HERBERGI 2 herbergi til leigu nú þegar. Ajgr. v. á. Barnavagn til sölu í Þingvallastræti 31. V FrööleBt o SÖtj Prófessor Richard Beck skrifar um sögu Akureyrar i Saga Akureyrar eftir Klemens Jónsson. 245 bls. í fjögurra blaða broti. Akureyrarkaup- staður gaf út, Prentverk Odds Bjönssonar, 1948. Allir sem sögulegum fróðleik unna, og þá sérstaklega Akureyr- ingar og aðrir Eyfirðingar, mega fagna því, að þessi saga Akur- eyrar eftir Klemens Jónsson, er loksins komin út. Var handritið fullbúið frá hendi höfundar í ágústbyrjun 1929, en útgáfan drógst af ýmsum ástæðum, eins og nánar er greint frá í formála Brynleifs Tobíassonar yfirkenn- ara, formanns nefndar þeirrar, sem annaðist um útgáfuna af hálfu bæjarstjórnar Akureyrar. Klemens Jónsson var, eins og kunnugt er, afkastamikill fræði- maður; fór saman hjá honum víðtækur fróðleikur, glögg- skyggni á aðalatriði og aukaat- riði og lipurð í frásögn. Gætir alls þessa í ríkum mæli í Sögu Akureyrar, því að hún er allt í senn: fróðleg mjög, skipulega samin og hin glæsilegasta, en jafnframt byggð á traustum heim ildum, sem höfundur hefir viðað að sér úr ýmsum áttum. Er saga Akureyrar rakin hér með mikilli nákvæmni frá fyrstu <íð og er bókinni skipt í þessa kafla: Fyrsta tímabil til 17S7, Annað tímabil frá 1787 — 1862, í Þriðji kafli frá 1862 — 1884, og Fjórði kafli frá 1884 — 1905. Nær fyrsta tímabil fram til þeirra merku tímamóta í v^rzl- unar- og viðskiptamálasögu ís- lands, þegar verzlunin vav gefin frjáls við alla þegna Danakon- ungs í Norðurálfu og eit;okun- inni aflétt eftir nær tveggja alda anauð. Hægfara voru þó framfarir kauptúnsins á næsta tímabili sögu þess, eða fram til ársins 1862, er það hlaut kaupstaðar- réttindi og varð sérstætt bæjar- félag og lögsagnarumdæmi. Hversu allt var þar þá með lágu risi sést meðal annars af því, að íbúatala Akureyrar var í árslok 1850, 187 manns, 1885, 235 manns og 1862,, 286 manns. Á áratugunum næstu (1862 i— 1884) þokaði drjúgum meira í áttina, en ekki varð það samt fyrri en á árunum 1885 — 1905 að verulegur skriður kom á vöxt og viðgang Akureyrarbæjar, og hefir bærinn síðan verið á hröðu framfaraskeiði með m.örgum hætti, og skipar vel sess sinn sem höfuðstaðuV Norðurlands og amt ar stærsti bær landsins. Jafnframt því sem saga þessi ex af. eðlilegum ástæðum, um annað fram, lýsing á hinum ytri atburðum í bæjarlifinu, verzlun- ar, atvinnu- og athafnalífinu, bregður hún með ýmsum hætti ljósi á bæjarbrag og andlegt líf bæjarbúa, og á að því leyti menn- ingarsögulegt gildi. Koma hér að vonum f jölmarg- ir við sögu, og margir í þeim hópi þjóðkunnir fyrir starfsemi sína á sviði verklegra framfara, menningarmála eða bókmennta. Prýða bókina ágætar myndir rrjargra þeirra, og einnig af Ak- ureyri frá ýmsum tímum, meðal þeirra heilsíðulitmynd úr Ferða- bók Gaimards 1836. En um allt ít frágangur bókarinnar hinn ágætasti, sæmandi Akureyrarbæ er að útgáfunni stendur. Brynleifur Tobíasson hefir eigi aðeins haft umsjón með útgáf- unni, heldur einnig samið em- bættismannatal og starfsmanna bæjarins til 1905, myndaskrá, re- gistur, og bætt við ýmsum at- hugasemdum neðanmáls í bókinni til skýringar, og er að því öllu góður fengur. Honum farast þannig orð i bókarlok: »Höfundur rits þessa, Kleméhs Jónsson, flutíist búferlum frá Ak ureyri til Reykjavlkur árið 1904, ei hann var skipaður landritari. Bæjarfógetaembættið var veitt í júlí s. á., og tók við því um haust ið Guðlaugur Guðmundsson, sem hafði verið sýslumaður í Skapta- fellssýslu. Saga þessi nær til árs- ins 1905, og standa þau tíma- skipti í sambandi við burtför Klemensar og aðrar þær breyt- ingar, er um það leyti urðu á högum bæjarins, t.d. niðurlagn- ing amtmannsembættisins, flutn ing gagnfræðaskólans til Akur- eyrar, stofnun bankaútibúa í bænum o. fl. — Það eru nú að- eins örfáir núlifandi borgarar bæjarins, sem koma við þessa sögu. Þeir, sem síðar gerðu garð- inn frægan og nú bera hita og þunga dagsins í þessum bæ, munu verða uppistaðan og ívafið í sögu Akureyrar eftir 1905, en hún er enn órituð. Það bíður betri tíma«. Það er einlæg ósk mín, og margir aðrir taka vafalaust í sama streng, að framhaldssögu Akureyrar verði eigi langt að bíða, jafn merkilegan þátt og sá fagri og athafnaríki menningar- bær hefir spunnið i sögu íslenzku þjóðarinnar á síðastliðnum ald- arhelmingi. för, ÞAKKA INNILEGA auðsýnda samúð við andLt og jarðar- SL Guðnýjar Jóhannsdótfur. Fyrir hönd aðstandenda, Jón Jónsson. &al GARÐAR LOFTSSON: ^Mátverfcasýning í Hótel KEA (Rotary-salnum). Sýningin verður opnuð n. k. laugard. 28. ágúst kl. 2 e. h. Opin næstu daga frá kl. 1--11,30. Verzlunarstarf Ungur, reglusamur maður 20-30 ára, sem er fær í bókfærslu 'óskast til for- stöðu og verzlunarstarfa nú þegar. O. C. Thorarensen. Verzlunarstúlka . Stúlka óskast til afgreiðslu í buð frá 1. september eða fyrsta október. Um- sóknir sendist afgreiðslu blaðsins merkt: Verzlu narst úlka.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.