Alþýðublaðið - 17.09.1923, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 17.09.1923, Blaðsíða 1
Oefið ut ní JLlpýönAoUlaivan 1923 Mánudaginn 17. september. .12. tölublað. Eyjapistlar. Eftir Ólaf Iriðriksson. I. Það eru furðu fáir Reykvík- ingár, sem fara hkemtiferð til Vestmannaeyja, þegar athugað er, að oft hagar svo ferðum millilandaskipanna, að hægt er að fara að sofa að kvöldi á Reykjavíkurhofn og vera svo kominn i námunda við Eyjar að morgni. En ástæðan mun vera sú, að lítið hefir verið skrifað um hina eiokennilegu náttúru- tegurð Vestmannáeyja, sem ef til vili á ekki sinn líka í heim- inum, Vestmannaeyjar eru eldfjalla- rústir segja jarðtræðingarnir, þ. e. þær eru leifar af gömlum eld- íjallakíasa, enda liggja eyjarnar í stefnu frá suðvestri til norð- austurs eins og flestar gfgaraðir á íslandi. Dr. Helgi Péturs hefir bent á, ^ð Dímonarnir við Mark- arfljót séu í sömu steínu og eyj- arnar liggja, og því eins konar áframhald af þeim, þó á Iandi séu. Þorvaldur Thoroddsen er ekki frá því, að eyjarnar kunni að hafa hlaðist upp af gosum á mararbotni, en þar eð dýpið kring um eyjarnar er ekki nema 20—30 faðmar; og milli laods og eyja að eins 40 faðma dýpi, er ekkert því til fyrirstððu að álíta, að þarna hafi verið þurt land mestan hluta af þeim tíma, þeg- . ar eyjarnar hlóðust upp, því sjórinn hefir fyrr á tímum staðið langt um lægra við landið ~en það. Eyjarnar eru taldar 14, að frá dregnum skerjum, stopum og smáhólmum, en aí þessum 14 eru ekki nema 8 svo stórar, að beit sé þar fyrir sauðté. Allar eru eyjaroar sæbrattar nema að nokkru leyti sú stærsta — Heima- ey —, því þær eru að mestu úr móbergi, sem brimið "hefir átt auðveít með að vinna á. JÞað holar hella og skúta inn í berg- ið, en öldugangurinn breytir þvf, sem niður hrynur, í smáan sand og sagar í djúpið. Þannig hafa eyjarnar eftir þyí, sem áraþús- undir liðu, orðið melra og meira sæbrattar, en óvíða mun mega sjá stórfeidarl sjávarmenjar hér á íandi, hella og stapa, en f Vestmannaeyjum. Pau voru fyrir sfðustu isöld, gosin, sem mynduðu Eyjar. En éf ekki hefði logað undir enn þá í gömiu glæðunum eftir ísöSd- ina og sá eldur ekki fengið út- rás þar sem nú heitir Helgafell, mundi Heimaey ekki háta verið til sem samfeld ey, heldur sem tvær eða þrjár eyjár með skerja- klösum á milli. Það eru gosin úr Helgafelli, sem hafa myndað mestan hluta áf núverandi meg- inlandi Vestmannaeyja. Annars má segja um Helgafell, sem ekki er lengra frá kaupstaðnum en Öskjuhlíðin frá Reykjavík, að það sé eitthvert eldfjallslegasta eldfjall, sem gefi að sjá: strýtu- myndað, sem næst jafnt á allar hliðar, og koliurinn einn stór gígur. Það yrðu meiri viðbrigði en vel er hægt að gera sér í hugarlund, ef Helgáfeli færi að gjósa nú, en sem betur fer eru til þess litlar likur, því afarlangt er síðan, að síðasta hraunið, sem fór vestur yfir eyjuna, rann. Thoroddsen er ekki frá þvf, að það hafi runnið eftir landnáms- tfð og byggir þar á Landnámu, sem má skiija á þá leið. En við nörðvesturhorn hraunsins má sjá, að hraunið er mjög gamalt, því Kaplagjóta, sem er milli hraun- brúnartnnar og Dálfjalls, sem þarna er þverhnýpt standberg, hefir myndast ö!l eftir að hraunið rann, Má sjá það af hruni úr fjallinu, sem er mikið á eystri Styrkveitinganefnd Sjómannafélagsins er til viötals i Alþýðu- husinu kl. 3—6 dag- lega. — Umsóknir séu skrJflegar. Styrkveitinganefndin. Sá þriðja kemur út í okt., — þangað til verður tekið á móti áskriftum í síma 1269. I-að er styttra í Gufuþvotta- húsift Mjallhvít, Vesturgötu 20, en inn í Laugar. Betur þvegið. Minni fyrirhöfn. — Sími 1401. Menn eru teknk í þjónustu á Oðinsgötu 28 B. barmi Kaplagjótu, en ofan á hrauninu. Hraunið hefir runnið alveg að standberginu, eins og það var þá, en þarna hefir þá verið grunnur sjór. Fullráðið mun nú, að Jón Þorláksson verði efstur á lista auðborgaranna. Annar í röðinni hefir staðið til &ð Jakob Möiler yrðl, en Magnús Jónsson þriðji. Unir hann illa við, en Jakob sæmilega, því að með því teJur hann fenginn stuðning Jóns Magnússonar. Fjórða sætinu er haldið auðu handa Lárusi bæjar- fóvitasyni, að mælt er. Hámark vinnntíma á dag á að vcra átta tímar við létta vinnv, fœrri tímar vlft erflða rinnn.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.