Faxi - 01.04.1991, Blaðsíða 35

anna", eins og segir í leikskrá. Þar
segir ennfremur: ,,Efni sýningarinn-
ar hefur Kristinn Pétursson valið úr
sögum og kvæðum Islendinga að
fornu og nýju og samið hlutverk Ei-
lifs, Foldar, Landnema og Forn-
manns. Ávarp fyrir sýningu, svo og
formála að Gunnarshólma og for-
leik Marðar Valgarðssonar og loka-
sýningu hefur Helgi S. Jónsson sam-
ið. Einnig annast hann leikstjórn og
málaði leiktjöld. Búninga teiknaði
Guðmundur Jóhannsson". „Hljóð-
færaleik annast Vigdís Jakobsdóttir
og Friðrik Þorsteinsson. íþrótta-
menn úr knattspyrnudeild
U.M.F.K.".
Árið áður, 1944, hafði Ungmenna-
félagið sett á svið ævintýraleikinn
„Álfafell" eftir Oskar Kjartansson.
Leikstjóri var Helgi S. Frumsýningin
var 1. apríl. M.a. var leikið fyrir am-
eríska setuliðið. Skugga-Sveinn var
svo enn á ný færður upp af félaginu
1945. Hér má segja að leikstarfsemi
þeirra ungmennafélaga nái há-
marki sínu. Að vísu var leikið eftir
það, en ekki var þá til að tjalda
heimagerðum leikritum né fleiri
revýum.
Kristinn Reyr er fæddur í Grinda-
vík. Kom ungur til Keflavíkur, nam
í Verzlunarskólanum. Stofnaði
Bókabúð Keflavíkur 1942 og rak
hana til 1965 að hann flutti til
Reykjavíkur. Hann hefur gefið út
margar Ijóðabækur, síðast Ritsafn,
1969.
Um þessar mundur voru fleiri fé-
lagasamtök í Keflavík farin að fást
við leikstarfsemi. Þannig sýndi
Verkalýðs- og sjómannafélagið
nokkur leikrit á fyrstu árum sínum
eftir 1930: Tengdamömmu 1936, í
misgripum, gamanleik í 2 þáttum,
Sundkappann, Sambýlismenn,
gamanleik í 1 þætti, og Háa C-ið.
Árið 1949 og 1950 sýndi stúkan
Vík „Leynimel 13“ og „Karlinn í
kassanum". Leikendur í hinu fyrra
voru alls 19 og var Hildur Kalman
þar leikstjóri. Hún var annar utan-
aðkomandi leiðbeinandi sem til
Keflavíkur kom. Var „Leynimelur
13“ frumsýndur 3. febr. 1949.
I „Karlinn í kassanum" voru leik-
arar 12 talsins og leikstjóri var Einar
Pálsson. Sýnt var í apríl 1950. Þóttu
sýningar þessar takast vel.
Barnastúkan Nýársstjarnan hefur
°g alltaf leikið barnaleiki á árshátíð
sinni, en stúkan naut um áratuga-
skeið handleiðslu og dugnaðar
þeirra systra Guðlaugar og Jónínu
Guðjónsdætra frá Framnesi í Kefla-
vík. Má m.a. geta þess að þar hófst
leikferill þeirra Gunnar Eyjólfssonar
°g Helga Skúlasonar, einnig léku
Þeir með skátafélaginu „Heiðabú-
ar", sem stofnað var 1937 og hélt oft
skemmtanir.
Fjölmörg önnur félög hafa einnig
leikið ýmis leikrit á hátíðum sínum,
niá þar nefna Kvenfélag Keflavíkur
°g ýmiss átthagafélög.
Nokkru eftir 1950 stofnuðu ís-
lendingar innan flugvallarsvæðisins
til leikfélags en mér er ekki kunnugt
um starfsemi þess né hvort það varð
eitthvað starfandi að ráði.
Helgi Skúlason leikari hafði hér á
árunum 1957—58 svonefnd „Kefla-
víkurleikhús" og sýndi a.m.k. eitt
leikrit, „Gimbil" sem gerist hér í bæ.
Einnig rak Helgi hér leikskóla.
Leikfélagid Stakkur —
Leikfélag Keflavíkur
Nú verða tímamót í sögu leiklist-
arinnar í Keflavík. Aðstæður fólks
voru orðnar breyttar frá því á þeim
dögum er UMFK starfaði sem öflug-
ast að leiklistarmálum. Nú hafði
færst lognmolla yfir menningarstörf
félagsins, sem voru orðin mörg.
Þess í stað var aðaláhugamálið sjálf-
ar keppnisíþróttirnar. Um 1960
verða einnig þær breytingar á að Fé-
lagsbíó í Keflavík tekur miklum
stakkaskiptum vegna gagngerra
endurbóta innanhúss sem utan.
M.a. skapast nokkuð betri aðstaða
fyrir flutning efnis á sviði.
Haustið 1961 komu nokkrir
áhugamenn úr Keflavík og Njarðvík
saman og stofnuðu með sér leikfé-
lag. Hlaut það nafnið „Stakkur", en
svo nefnist stakur klettadrangur í
sjó fram skammt undan Hólmsbergi
utan við Keflavík. Höfðu þá leiksýn-
ingar legið niðri um hríð og var ætl-
un þessa fólks að ráða bót á því.
Stofndagur félagsins var 19. sept.
Fyrstu stjórn félagsins skipuðu:
Yngvi Þorgeirsson formaður, Erna
Sigurbergsdóttir varaform., Ragn-
heiður Skúladóttir ritari, Sverrir Jó-
hannsson gjaldkeri og meðstjórn-
endur þær Þórunn Sveinsdóttir og
Soffía Karlsdóttir.
Stjórnin hóf þegar leikritaval og
varð gamanleikurinn „Ólympíu-
hlauparinn" eftir Denek Benfield,
fyrir valinu. Leikendur voru 9.
Frumsýning var 28. nóv. 1961 og
höfðu þá staðið yfir þrotlausar æf-
ingar frá byrjun október. Leikstjóri
var Eyvindur Erlendsson.
Annað verkefni var „Bör Börs-
son", leikgerð eftir hinni vinsælu
skáldsögu J. Falkbergets. Sýnt var í
Ungó við miklar vinsældir. Var leik-
urinn nokkuð mannfrekur, leikend-
ur voru 19. Leikstjóri var Kristján
Jónsson. Leiktjöld gerði Óskar Jóns-
son kennari. Þetta var 1962.
Næsta verk Stakks var „Sjón-
varpstækið", léttur og skemmtileg-
ur gamanleikur. Sýnt var 1963 í Fé-
lagsbíói. Leikstjóri varSævar Helga-
son. M.a. lék Helgi S. í leiknum og
hafði hann þá ekki sézt á sviði í
Keflavík nokkuð lengi.
Leikárið 1964 til 1965 lá öll leik-
starfsemi niðri og deyfð var yfir fé-
laginu. Þá skeður það veturinn 1965
að menn taka sig saman á ný og
stofna til leiksýninga. En fljótlega
sögðu þó flestir Njarðvíkingar sig úr
leikfélaginu og stofnuðu „Njarðvík-
urleikhúsið", sem sýndi tvö við-
fangsefni í samkomuhúsinu Stapa í
Ytri-Njarðvík, „Á valdi óttans" og
„Allra meina bót".
En Keflvíkingar héldu áfram og
valinn var til sýningar enn einn
gamanleikurinn: „Vængstýfðir
englar". Var leikstjóri Kristján Jóns-
son og urðu sýningar sex, þar af
tvær í Grindavík. Leikendur voru
tíu.
Haustið 1966 hefjast leikfélagar
enn handa og ráðinn er sem leið-
beinandi Ævar R. Kvaran leikari. Er
þá tekið til sýninga íslenzkt leikrit,
hið fyrsta er félagið sýndi. „Syndir
annarra" eftir Einar H. Kvaran.
Frumsýning var í Félagsbiói 26. jan.
1967. Brá leikfélagið hér útaf venj-
unni og tók til meðferðar stykki sem
ekki er gamanleikur.
Uppfrá þessu breytir félagið um
nafn og kallast síðar „Leikfélag
Keflavíkur".
Arið 1968 var gamanleikurinn
„Græna lyftan" eftir Avery Hop-
wood sýndur. Fór frumsýning fram
28. marz í Félagsbíói. Höfðu leikfé-
lagar lagt talsvert fé og fyrirhöfn í
að útbúa og lagfæra búningsher-
bergi og bæta aðstöðu alla í bíóinu.
Sýningar á leiknum urðu alls 11, þar
af tvær í Kópavogi og ein á Akra-
nesi.
August Strindberg, hinn sænski,
var höfundur verksins sem næsta
var höfundur verksins sem næst
„Páskar". Svo sem önnur leikrit
þessa mikla höfundar, en það alvar-
legs eðlis. En skyndilega breyttust
allar áætlanir.
Pá um haustið 1968 brann Félags-
bíó nótt eina og missti félagið þar
nokkuð af búningum sinum og
munum. Hlaust af þessu tilfinnan-
legt tjón. Ungmennafélagið gamla
var þá fengið til afnota og þar voru
„Páskar" frumsýndir 13. nóv. En
sýningar urðu aldrei nema þrjár og
tap var á leiknum. Keflvíkingum
fannst víst heldur lítið koma til
Strindbergs. Þess vegna var næsta
verkefni af léttara taginu.
Enski gamanleikurinn „Ég vil fá
minn mann" var frumsýndur 27.
febr. 1970. Leikstjóri var Helgi
Skúlason sem nú setti á svið enn
einá sýningu í heimahögum. Var
leikritið sýnt framað 19. marz og
urðu sýningar alls 12. Leikararnir
voru 9 talsins.
Leikárið 1970—1971 setti félagið á
svið gamanleik i fjórum þáttum:
„Allir í verkfall" eftir enska skáldið
Duncan Greenwood í þýðingu Torf-
eyjar Steinsdóttur. Leikstjóri var
Guðjón Ingi Sigurðsson. Leikendur
voru 7.
Næstaleikár, 1971—72, var tíu ára
afmæli félagsins. Voru þá tekin til
sýninga tvö leikrit, hið fyrra „Log-
inn helgi", gamalkunnugt okkur ís-
lendingum, eftir enska skáldið W.S.
Maugham. Leikstjóri var Albert
Karl Sanders, sem ættaður er frá ísa-
firði og hafði þar hafið afskipti sín af
leiklistarmálum. Leikendur voru 8.
Sýningar voru ekki mjög vel sóttar.
Og var svo stundum hjá félaginu,
kom það sér vitanlega mjög illa, því
án áhorfenda verður ekkert leikrit
sýnt. Áhugi þeirra og þátttaka verð-
ur þess valdandi hversu leikarinn
heldur vel á hlutverki sínu.
Félaginu fannst tilvalið að bæta
upp í pyngju sína, sem aldrei hefur
þung verið, með því að sviðsetja ís-
lenzkan gamanleik, „Kjarnorku og
kvenhylli", eftir Agnar Þórðarson.
Var það annað verkefnið á afmælis-
árinu. Frumsýningin fór fram 13.
apríl 1972. í stuttu máli var leikur-
inn mjög vel heppnaður og vel sótt-
ur. Leikdómar voru mjög lofsamleg-
ir. Titilhlutverkið lék Albert K.
Sanders og mun hann alltaf verða
áhorfendum minnisstæður fyrir leik
sinn.
Hálfu ári seinna lagði Leikfélag
Keflavíkur upp í leikför til Færeyja
með Kjarnorku og kvenhylli og
sýndi leikinn þrisvar sinnum í Sjón-
leikarahúsinu í Þórshöfn. Félagið
fékk til fararinnar styrk úr norræna
menningarsjóðnum. Varð för þessi
hin ánægjulegasta fyrir leikara og
fólk þeirra.
Jón Múli er löngu landskunnur
fyrir lög sín og söngleiki, einmitt
verk eftir hann „og tvo í viðbót" var
tekið fyrir á leikárinu 1972—73. Það
var Rjúkandi ráð, „gaman-, dans- og
söngleikur í þrem þáttum". Félagið
réði Bjarna Steingrímsson sem leik-
stjóra. Leikendur voru alls tólf.
Á síðasta leikári 1973—74, færði
Leikfélagið upp tvö leikrit, hið fyrra
var gamanleikurinn „Getrauna-
gróði" eftir Philip King, sem er eins
konar ádeila á allt knattspyrnufarg-
anið og íþróttirnar, sem um þessar
mundir tröllríða heiminum. (Þó
ekki sé samt hægt að lasta hæfilega
hreyfingu og útilíf). Leikarar unnu
saman í hópvinnu við leikmynd og
sömuleiðis leikstjórn.
Síðara viðfangsefni LK var sjón-
leikurinn „Rætur" eftir enska skáld-
ið Arnold Wesker, frumsýndur 23.
nóv. 1973 í Félagsbíói. Leikstjóri var
Stefán Baldursson.
Ég hef hér stuttlega drepið á
helztu punkta í viðgangi leiklistar í
Keflavík og víst væri hægt að gera
efninu ýtarlegri skil. En það bíður
betri tíma. Það sem háir allri leik-
starfsemi í Keflavík hvað mest er
húsnæðisleysið. Leiksviðið í Félags-
bíói er það lítið, að taka verður tillit
til þess við verkefnaval. Leikarar
leggja mikið á sig, meira en hinn al-
menni áhorfandi gerir sér grein fyr-
ir. Þrotlausar æfingar öll kvöld og
margvíslegt annað, sem gera þarf
vegna sýninga og undirbúnings
þeirra.
Þess er óskandi að leikmennt í
landinu fari heldur fram en hitt, og
að þeir sem gefa sig að leiklistar-
gyðjunni megi finna til gleði með
vel unnin störf, að leikarar og áhorf-
endur séu ánægðir, þá er verkinu
komið til skila.
(Keflavík, 22. okt. 1974.)
FAXI 103