Faxi - 01.09.1991, Blaðsíða 17

Það var dag einn um Jónsmessu-
leytið vorið 1919, rétt af afliðnu
hádegi. Ég var staddur úti á hlað-
inu, heima hjá mér, á Nesjavöllum.
Tinna mín, sem var svört tík til-
heyrandi heimilinu, var stödd þar
hjá mér, enda var það hennar venja
að vera ævinlega sem næst mér, ef
hún fékk ráðið, því okkur þótti
mikið vænt hvoru um annað.
Allt í einu fór Tinna að sperra
eyrun og gelta í þeim tón, sem
henni var laginn þegar gesta var
von. Auðséð var á Tinnu hvaðan
gestanna var að vænta. Hún horfði
til austurs, eða í áttina eftir alfara-
leiðinni vestur Grafning, og mátti
af því ráða, að einhver væri á ferð
eftir leiðinni frá Hagavík, sem er
næsti bær við Nesjavelli. Ég fór þvt'
að horfa í sömu átt og Tinna, en
nokkur stund leið áður en ég sá til
mannaferða og efaðist ég þó ekki
um að Tinna mundi hafa rétt fyrir
sér. Það kom og f ljós þegar gest-
imir, sem Tinna var að segja mér
frá, komu upp á Ytrigjá, en það er
hraungjár hryggur, sem byrgir alla
útsýn eftir þessari leið heiman frá
bænum á Nesjavöllum.
Það höfðu áreiðaniega ekki liðið
minna en 10 mínútur frá því að
Tinna gerði aðvart um gestakomu
og þar til þeir komu í augsýn, en þá
áttu þeir eftir meira en kílómeters
leið heim til okkar. Ég þóttist sjá að
þama væri tvennt á ferð og gang-
andi, en það var ekki algengt að
fólk færi gangandi, þótt ekki væri
nema á milli bæja á þessum tíma
árs. Vegna fjarlægðar gat ég ekki
séð hvort þama vom á ferð karlar,
konur, eða þá hvort tveggja.
Það þótti fleirum en Tinnu frá-
sagnarvert þegar gesta var von og
ég fór því fljótlega inn til þess að
segja fóstm minni og öðru heimil-
isfólki frá þessu. En ekki hafði ég
fyrr lýst því í fáum orðum, sem ég
þóttist séð hafa til mannaferða, er
fóstra mín sagði: „Ætli það sé ekki
verið að koma með hana Dóru.“
Ég varð nokkuð undrandi að hafa
ekki heyrt um það talað áður, er
fóstra mín sagði mér nú, að búið
hefði verið að ákveða að taka Dóra
til dvalar á heimili okkar um nokk-
um tíma.
Allir í sveitinni vissu við hveija
var átt þegar Dóra var nefnd. Hún
vareina stúlkan í sveitinni, sem svo
var nefnd, og flestir höfðu eitthvað
heyrt hennar getið vegna sérkenni-
legrar geðtraflunar, sem borið
hafði á hjá henni um nokkurra ára
skeið.
Dóra, sem fullu nafni hét Theo-
dóra Jóhannsdóttir, var fædd og
uppalin á Nesjavöllum, en var nú
37 ára að aldri. Hún var af góðum
ættum komin, dóttir hjónanna, Jó-
hanns Grímssonar og Katrínar
Jónsdóttur, sem lengi höfðu búið á
Nesjavöllum, en hætt þar búskap
árið 1909, einu ári áður en fóstur-
foreldrar mínir fluttu þangað.
Dóra hafði verið ung stúlka þeg-
ar fyrst hafði farið að bera á geð-
traflun hennar, eða einkennileg-
heitum eins og þetta var þá oft
nefnt. Aldrei vissi ég hvort nokk-
um tíma hafði verið leitað til lækn-
is vegna þessa sjúkdóms hennar.
Ekki mun heldur alltaf hafa borið
jafnmikið á þessari geðtraflun hjá
Dóra, en eftir að hún fór úr for-
eldrahúsum mun hún mest hafa
dvalið á heimilum þama í sveitinni,
ýmist hjá systkinum sínum, eða
öðram.
Þegar hér var komið hafði Dóra
að undanfömu dvalið hjá systur
sinni, Geirlaugu Jóhannsdóttur og
manni hennar, Kolbeini Guð-
mundssyni, bónda að Úlfljótsvatni,
en hann var bæði hreppstjóri og
oddviti sveitarinnar og vora þau
hin mestu merkishjón. En svo var
raunar um flesta aðstandendur
Dóra.
Að undanfömu mun hafa borið
eitthvað meira á geðtraflun Dóra
en endranær, og því mun nú hafa
verð gerð þessi ráðstöfun, að koma
henni til dvalar á heimili hjá vanda-
lausu fólki og vita hvort það kynni
ekki að hafa bætandi áhrif á heilsu-
far hennar.
Mikil vinátta var á mili foreldra
minna og hjónanna á Úlfljótsvatni
og mun það hafa valdið því, að
Dóra var komið fyrir hjá okkur. Ég
hafði stanzað góða stund inni á
meðan rætt var um þessa væntan-
lega komu Dóra og hefðu því gest-
imir átt að vera komnir heim á tún-
ið þegar ég kom út aftur, ef þeir
hefðu haldið áfram ferð sinni með
eðlilegum gönguhraða, en nú sáust
þeir hvergi.
Eitthvað fleira af heimilisfólkinu
kom þá einnig út, þar á meðal
fóstra mín, og taldi hún nú enn
meiri líkur að það hefði verið Dóra
og einhver í fylgd með henni, sem
ég hefði séð til. Vitað var að eitt af
sérkennilegheitum Dóru var það,
að hún forðaðist af fremsta megni
að veraða á vegi nokkurs manns,
eða koma í námunda við nokkurt
Framhald á bls. 162
TÍMARIT
fíókabúi HeúfaVíkur
DAGLEGA I LEIÐINNI V
Viðtalstímar
bæjarstjóra
eru sem hér segir:
Alla virka daga nema
þriðjudaga kl. 9.00-11.00
Viðtalstími
forseta bæjarstjórnar:
kl. 9.00-11.00 á þriðjudögum.
Bæjarstjórinn í Keflavík
Opiö á föstudögum kl. 14—17.
Aðrir tímar eftir samkomulagi.
Upplýsingar í símum 13155, 11555 og 15769.
FAXI 153