Árdegisblað listamanna - 13.01.1925, Blaðsíða 2

Árdegisblað listamanna - 13.01.1925, Blaðsíða 2
áhuga fyrir hámarki þjóSarandans og skilja betur en áður, — aS þaS er hún, sem verS- ur aS trúa áræSismanninum sem stýrir verkum-------aS þaS er hþn, sem menta- maSurinn okkar kemur frá og þroskar sig íi] þess aS halda skildi fyrir hana út á viS -------og aS þaS er hann, — sem kallar til þjóöar sinnar af tindum háborgarinnar um aS gleyma sér ekki, þó verkin séu orSin fjarskyld — og þó aS leiti beri á milli. Framvegis verSur skrifaS um háborgina í anda blaSsins og um stílmenning Reykja- víkur. Loftur Guðmunðsson. „Filman" í Nýja húsi Bjarna Jónssonar! Islendingar hafa gott af að sjá sjálfa sig á mynd, — — ef til vill er ekkert eins mentandi í nýtískulífi okkar, þegar um skólalærdóm er aS ræSa, eins og aS sjá sjálfan sig og verk sín — í litveldi kvik- myndanna. Loftur GuSmundsson hefir færst mikiS i fang meS filmu sinni, og flytur blaS þetta honum þakkir fyrir, um leiS og þaS dæm- ir filmu þessa eftir þjóSfræSislegum lög- um listarinnar. En þaS hefir boriS við á mörgum sviSum í þjóSlífi okkar, aS oflof hefir skaSaS góSan vísir — og annaS þaS, aS skilningsleysi og tómlæti hefif kyrkt eðlilegan þroska. Um áhrifin sem myndirnar gefa þegar filma þessi er á enda, mætti segja, aS alt of mikið ber á veiSimannseSliSinu í ís- lenskri þjóS.--------Lítill stundarfriSur er varla nokkurs staðar fyrir veiSiskap og sölu afurSanna. Hamfaraleg og miskunnar- láus veiSi og umsetning aflans.,— En af- urSirnar sjást ekki aS sama skapi á hinu andlega sviSi filmunnar. ÞaS vantar alger- lega, svo aS veiSignægS þessi sé réttmæt á •siSaSra manna vísu. — — Þó skal þaS tek- íS fram, aS öll sú fyrirhöfn sem sýnd er • þarna fyrir okkar kæra þorski, — vekur þá kend, aS dýr hljóti hann aS verSa eftir alt saman, en kend sú er tvíbend, eftir því hvaSa þjóSir sjá hana.--------Og vel átti þaS viS, aS leiSendur útgerSarinnar í landi hefSu sýnt sig — komið þarna fram á vinnustofum sínum — hin gáfulegu andlit þeirra þurftu aS koma þarna fram viS starfiS í sambandinu viS umheiminn sem aflanum tekur á móti. Einnig þyrfti aS sýna framfarirnar i ræktun landsins einmitt í sambandi viS auSsuppsprettur hafsins; einnig helstu menn verslunarstéttarinnar áttu aS vera þar. Svo þyrfti aS sýna mentamenn við áhuga- borS sín, — en einmitt þeir halda hugsun þjóSarinnar við — á bak viS allan veiSi- skapinn — tengja saman starfssviSin og lífga stritiS til hærra réttlætis. , Ef þetta kæmi fram á filmunni, mundi sjóhetjan okkar og bjargræSismaðurinn standa skýrara en áSur — en sterkari og göfugri fyrir augliti áhorfendans — því þjóS er ekki bara ein einasta starfslína — heldur ótal mismundandi leiSir og sviS sem unnið er á, hvert öSru til ágætis,-------f inn- ist þetta ekki hér á landi — getum viS tæp- lega kallast annaS en kynflokkur — og þvi síður sjálfstætt ríki. Allur þessi handagangur í öskju náttúr- unnar, sem filman sýnir, verSur aS hálf- geröu villimannsæSi, sem hvergi sér staS í ræktun jarSar eSa umhyggju mannlegs anda á öSrum sviSum filmunnar — aS vísu sést höfuSborgin, Reykjavík, eins og merki- leg stærð í íslensku þjóSlífi — og má kalla það andlegar afurSir hafsins — og viS tök-' um þeirri gjöf með þökk og lítum til him- ins, og sjá aS hátt er yfir. — Mönnunum er skapaS nóg rúm til borgarsmíSis um fagrar bungur nágrennisins, og alheims- augaS er tilbúiS aS sjá fagran stíl og göf- uga hallargerS — og listafögur torg. Og dagsljósiS, sem gerir bæinn okkar bjart- an, eins og hann nú er — mundi ekki lýsa minna, þó borgarhliSin vseri meiri og heim- kynnin fegurrí. Svo er enn nokkuS sem höfundur film- unnar sérstaklega þarf aS athuga í fram- tíSinni, ef hann heldur áfram myndagerð sinni, sem vonandi verSur, — sem sé þaS — aS alt komi eSlilega fyrir sem sýnt er. Tíl dæmis má benda á, aS þegar maSurinn stgur í bjargiS, — þá stansar hann hvergi — til þess aS athöfnin nái tilgangi þeim sem um ræSir, — hiS stórfengilega og sú HpurS sem fylgir athöfninni, verSur til-

x

Árdegisblað listamanna

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árdegisblað listamanna
https://timarit.is/publication/733

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.