Skólablaðið - 30.11.1928, Blaðsíða 2

-2-
fúsari til að Þola sjerhverja kúgun svo
lengi, sem hún er með nokkru móti bærileg,
heldur en að rísa upp í nafni rjettlætisins
og hrista hana djarflega og hreinskilnislega
af sjer. í fjölda mörg ár hefir íslenskt
löggjafarvald kúgað okkur til að lesa Þessa
hvimleiðu námsgrein, s tasrðfræðina. Og jafn-
lengi höfum viö bölvað henni í hljóði,fund-
ið að við höfðum ekkert gagn af henni, en
lagt blessun okkar yfir fyrirkomulagið með
Þögninni. Ef til vill stafar Þögnin af eink-
unnahræðslunni gömlu og gildu, en x nafni
hreinskilninnar ætla jeg að hefja hjer máls.
Jeg sagði áðan, að við hefðum ekkert gagn
af Þeirri stærðfræði, sem kend er í máladeild-
inni, og vil jeg nú reyna að sanna Það mál
mitt. Takist mjer Það, Þá er tilganginum náð.
SÚ stærðfræði, sem kend er í f. bekk, er ein-
göngu "ópraktisk". Það er um kvaðratrætur,
veldi og fleira Þess háttar, sem engir Þurfa
nokkurntíma að nota, nema verkfræðingar,
stjörnuspekingar og einstaka menn fleiri.En
slikir fuglar fara nú flestir i stærðfræði-
deild, svo að óhætt mun að segjai,að enginn
hefði ilt af Þvi, Þótt 4. bekkjar stærðfræð-
inni væri slept. Sama er að segja um 5.bekkj-
ar stærðfræðina. Þar lesum við um logaritma
og eitthvað ennÞá ver valið og leiðinlegra,
sem öllum er til ama. Einnig lesum viö Þar
eitthvað ofurlitið i rentureikningi, og er
líklega gott eitt um Það að segja.í 6. bekk
er lesið eitthvað i flatarmálsfræði, en á-
reiðan'lega altof litið, til Þess að verða-
nokkrum að gagni.- Eins og sjá má af Þessu,
er stærðfræðikenslan i máladeildinni eintomt
kák. Það er reynt að láta menn reka nefið
niður i sem flest, en alstaðar hætt, Þegar
einhver von fer aö verða um árangur. Og Þ\ú
sjáum við 311, hvilikt feikna órjettlæti er
i Þvi fólgið, að fleiri máladeildarmenn skúli
vera feldir á slikum hortitti, sem engan rjett
á á sjer og kendur er aðeins tvo tima i viku,
heldixr en á latinu, sem. kend er 6-7 tima á
viku og aðaláhersluna virðist Þvi eiga að
leggja á. Og ósjálfrátt dettur manni i hug,
að stærðfræðin eigi aðeins að vera Það, sem
hún er, Það er einskonar hengingaról, sem
við verðum að horfa á marga af okkar bestu
mönnum Þjást i um tima og falla svo fyrir.
En Þrælslegast af Þessu öllu er, að alt er
Þetta gert undir góðu yfirskyni. Okkur er
sagt, að Þetta sje svo dæmalaust Þroskandi
fræðigrein, að við megum ekki án hennar vera.
En enginn veit betur en við, sem-i eldraixn-
inni stöndum, að Þetta er lygi. Við vitum,að
Það Þroskar okkur ekki að vinna Það verk,sem
við höfum imugust á, vitum að er algjörlega
árangurslaust, og reynum Þvi með öllu móti
að leggja sem minsta alúð við, sem mögulegt
er. Þetta er sannleikurinn, Þótt ljótur sje,
°S JeS álit,að Þeir menn breyti á móti betri
vitund, sem loka augunum fyrir honum og reyxa
að bera i bætifláka fyrir stæröf’ræði i mála-
deild.- Engum dettixr i hug að segja,að stærð
fræði sje öllum ónauðsynleg. pvert á móti
er hún viðurkend sem ein hin nauðsynlegasta
og mjög Þroskandi fræðigrein fyrir fjölda
manna. En Það er bara Þetta, sem menn verða
að muna eftir, að ÞaðjSem er nauðsynlegt og
Þroskandi fyrir a getur verið, og er oft,
algjörlega ónauðsynlegt b, af' Þvi að Þeir
eru ekki steyptir i sama mótinu. Og Þannig
stendur á Þvi, að við máladeildarmenn (fLest-
ir) höfum ekkert gagn af stærðfræðinni.Gáf-
um okkar og Þrám er Þannig háttað, að við
Þurfum aðra andlega fæðu. Og i máladeild
höfum við farið, til að fá hana en alls ekki
stærðfræði. En vilji menn nú samt endilega
láta okkur læra stærðfræði Þá væri miklu
heppilegra að kenna okkur almennan "praktisk-
an" reikning. Jeg hefi sjálfur sjeð mann út-
skrifaðan úr stærðfræðideild gata i almennum
reikningi og við hverju má Þá búast Þar af
okkur máladeildars.kussunum.' - Þeir, sem
mæla stærðfræði i máladeild bót, segja l) að
allir geti auðveldlega lært hana. Slikt er
heimska og hefir reynslan margsaixnað,að svo
er ekki. 2) Að Það sje skömm fyrir okkur að
vita ekkert i henni, en Þá tökum við undir
með spekingnum Pascal og hrópum: "Qf how
many kingdoms do we know nothing.' " og hugs-
um með okkur að litið muni xim, Þótt einn
bætist við Þá tölu. 3) Að ef við sleptum
stærðfræðinni,mistum við rjettindi, sem við
nú höfum. En eins og jeg hefi Þegar tekið
fram,Þá leggja mjög fáir máladeildarmenn '
stund á Þær greinar sem stærðfræðikunnátta
er heimtuð i. En verið getur Þó að sannan-
legt sje, að 2-3^ máladeildarmanna geri Það^
óg er Þá ranglætið auðsætt að við hinir 98
skulum vera neyddir til að fórna 2 timum á
viku vegna Þessara 2-3 manna af hundraði.pá
væri nær viti að hafa stærðfræðina einkunna-
lausa, eins og latinuna i C forðum,og gætu
Þá Þeir, sem vildu, lesið hana og fengið
sin auknu rjettindi, en við hinir værum
frjálsir. En best hygg jeg að væri að sleppa
henni algjörlega, Þvi að sjerhver, sem nokk-
uð getur i stærðfræði, gpjti lokið máladeild-
aryfirferðinni á einum mánuði,og væru Það
litil óÞægindi fyrir Þá örfáu máladeildar-
ménn, sem á stærðfræði Þurfa að halda. En við