Organistablaðið - 01.09.1972, Blaðsíða 17

Organistablaðið - 01.09.1972, Blaðsíða 17
OrgeliS verSur hljóðfœri kirkjunnar. Það' er engum vafa undirorpið, að orgel Pippins Iitla og Ludvigs guðhrædda, voru eingöngu veraldleg hljóðfæri og notkun }>eirra tengd hinu konunglega glæsilífi. Ekki er vitað, ihvenær orgelið komst inn fyrir veggi kirkjunnar. Skömmu eftir þá sögulegu atiburði, sem getið 'hefur verið um, var skyndilega farið að tala um kirkjuorgel í heimildum og svo undar- legt sem 'það kann að virðast, hverfa ummæli um hið veraldlega orgel að fullu næstu þrjár aldir. Orsa'kir þessara umskipta verða aðeins ráðnar af Iíkum. Vafalaust hefur Georg prestur skilað kunnáttu sinni áfram og iþá auðvitað til iþeirra manna, sem ihöfðu næga þekkingu og lær- dóm til að geta unnið slíkt nákvæmnisverk, að smíða orgelpípur og stilla þær eftir ákveðnum tónskala. t>að hlýtur að' hafa verið 'þessum mönnum, sem auðvitað voru munkar, mikil freisting að taka þetta merkilega hljóðfæri í þjónustu klauslranna og ílest bendir til þess, að þar liafi saga kirkjuorgelsins ihafizt. Varla er það tilviljun, að fyrstu skrifuðu 'heimildirnar um notkun orgelsins í guðsþjónustu eru lcomnar frá klaustrunum. Þær eru frá 10. öld. Árið 915 stofnaði greifi einn, Atton að nafni, klaustur til dýrðar 'heilögum Appoloniusi og gaf því orgel ásamt öðrum dýrgripum. Um svipað leyti gaf iheilagur Dunstan, sem síð'ar varð erkibiskup af Kantaraborg, orgel til klausturisins í Malmesburry. Skv. áletrun, sem fylgdi orgelinu, var hverjum þeim, er gerði tilraun til að fjarlægja það hótað ibannfæringu. Þetta orgel var gefið til minningar um heilag- an Aldhelm (640—709), en hann ihafði iþráfaldlega getið um orgel í ritum sínum. Sögulega staðfestar iheimildir geta um orgel í klaustr- unum St. Ulrich í Augsburgh (1060), Wittenberg (1077) og Cora við Salerno (1092). Þessi þróun orgelsögunnar gerðist norð'an Alp- anna, langan veg frá Róm og um leið langan veg frá bæstu yfir- völdum kirkjunnar, sem voru enn sem fyrr fjandsamleg allri hljóS- færatónlist. ÁriS 873 fór Jóhannes páfi VII. fram á )það við Hanno von Freising, erkibiskup í Bayern, að liann útvegaði orgel og góðan organista til Rómar, þar sem slíkt 'hljóðfæri væri sérlega beppilegt til tónlistar- kennslu. Þetta gefur vísbendingu um að orgelið hafi þokast inn fyrir veggi kirkjunnar eftir Iþeirri leið. Því miður eru skriflegar beimildir um útbreiðslu orgelsins á 10. ORGANISTABLAÐIÐ 17

x

Organistablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Organistablaðið
https://timarit.is/publication/787

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.