Organistablaðið - 01.12.1991, Blaðsíða 19

Organistablaðið - 01.12.1991, Blaðsíða 19
IS5 ---"^ /^p.f^.tcai 'n,iiiii.,Tito,i......i>ii^^.u,.'.ii..\.> v w - '-¦__....._............_ PBSsí fQL-Ori-l A --'" ^-. ,-.' Y- WmMk álÉ » ._¦ iii'jijii'.'iiii'iw^ijr/w^'vn'if^wií'wi.'wii'iníd-pi—r-—--_.'" "^ug:,i!i,i.,","^r"' "¦'" 71 |r|,".;n". ¦;!»,:,¦"',.....,—<r^-~ ,'i|i',J,_il_..,',»l,',i,.r _,*_,.!.;•.,_.,' _)_____.___ 3ÖÉ: Mynd 6. Dœmi um stutta áttund. Teikning frá 1707 af spilaborði dómorgelsins í Salzburg, sem byggt var árið 1703 (orgelið sem Mozart lék á). Nótunum í pedal (reyndar einnig í hljómborði) er raðað þannig. (talið neðan frá): Svörtu nóturnar: D E B cís dís fís. Hvítu nóturnar: C F G A H c d e f g o.s. frv. Sálmforleikur, cins og hann þckkist hjá norðurþýsku orgelmeisturunum og hjá Bach, á í raun og veru ekki heima þar. Albrechtsbcrger, Hummel, Schubert, Sechter o.fl. semja þó nokkur af þessum norðurþýskum formum. En það er gert í lærdómsskyni, gert til þess að æfa sig í tón- smíðum. Rcyndar voru þessi form þá þegar úrelt fyrirbæri. Hægt er að segja, að verkin sem hafa verið samin eftir fyrirmynd norðurþýsku meistaranna (eins og tóccata, fúga, sálmforlcikur, passacaglia o.s.frv.) voru ekki mikið leikin í guðsþjón- ustunni, hcldur verk sem bera nafnið „Pastoralstúck" eða „Pastoralpræludium". Þetta er þjóðleg, sveitaleg tónlist með einföldum hljómagangi, eins og hann er alp- abúum tamur. Upp úr þcssari mcnningu hefur til dæmis sprottið jólalagið „Heims um ból". Ef hlustað er á upprunalcga útsetningu þess lags, er vcl hægt að skynja, hvað er átt við mcð „Pastoralpræludium" og þess háttar tónlist. Hún er bakgrunnur og umgjörð þessarar miklu listsköpunar, eins og hún kemur fram í kirkjutónlist Wolfgang Amadeus Mozarts. Framhald í nœsta blaði. Dr. Orthulf Prunner. ORGANISTABLAÐIÐ 19

x

Organistablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Organistablaðið
https://timarit.is/publication/787

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.