Alþýðublaðið - 03.11.1919, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 03.11.1919, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið Gefið ut aí .AJþý^uilolcliiium. 1919 Mánudaginn 3. nóvember 5. tölubl. Yerkalýðshreyfingin á Akureyri. ------- 0*1.). Verkamannafjelag Akureyrar hef- ir komið inn í lög sín ýmsum á- kvæðum, til þess að sem flestir verkfærir menn, sem daglauna- vinnu stunda, gangi í félagið. Meðal annars má enginn félags- maður hýsa til lengri tíma mann, jafnvel þó náið skyldmenni sé, sem ætlar að stunda atvinnu í toænum, nema hann gangi í fé- lagið. Sá félagsmaður, sem hefir yfir vinnu að ráða, er skyldur að Mta félagsmenn sitja fyrir henni, og félagsmönnum er heimilt að ganga úr vinnu, þar sem utan- lélagsmenn vinna, ef svo ber undir. Öllum þessum ákvæðum er yfirleitt fylgt rækilega, og hefir það haft þær heppilegu afleiðÍDgar i för með sér, að því nær allir verkamenn í bænum eru í félag- inu. Allmikil áhrif hefir það og iiaft, að félagið á allsterkan sjúkra- sjóð, þrátt fyrir að sá herfilegi misskilningur hefir drotnað í verka- œannafélagi Akureyrar, eins og *vo mörgum þess háttar félögum, að iðgjöldin eru a.lt of lág, ekki sízt nú, þegar peningar eru í jafn- lágu' verði. En nú mun vera í ráði að hækka tillög til fólagsins -að mun, og væri þá vel farið. Bæði það fólag og önnur vantar svo tilfinnanlega fé, ekki sízt til þess að koma á bókasöfnum innan iélags, þar sem alþýða ætti kost ,á að kyntaast beztu bókum, sem kostur er á og væru við hennar ,hæfi. Eómanaruslið útlenda, þýtt •og óþýtt,- sem nú mun aðal „vizku- .brunnurinn", sem alþýða í kaup- .stöðunum bergir 'á, ætti þá með .tímanum að hverfa að nokkru úr .sögunni. Það er engu líkara en bækurnar, sem fólk upphaflega .byrjar að lesa, skapi lestrarþörfina. Væru engar bækur til, nema góð- -&t bækur, myndi allur þorri manna jafnsólginn í að lesa þær, eins og hann nú er sólginn í aðlesa„eld- húsreifara". . Þá má ekki gleyma því, að ágætt dæmi um áhuga verka- manna á Akureyri og einlægni þeirra í félagsmálum er það fyrst og fremst, að þegar „Dagsbrún" hóf göngu sína, studdu þeir hana hlutfallslega langbezt allra verka- manna í landinu, bæði með fjár- framlögum og ekki sízt með því, að kaupa hana. Og síðastliðið ár byrjuðu nokkrir áhugasamir menn að gefa út „Verkamanninn", sem hlotið hefir miklar vinsældir norð- anlands, þótt ekki hafi verkamenn hér brugðist drengilega við með kaupum á blaðinu, því hér munu vart keypt fleiri eintök en 25. Til samanburðar má geta þess, að á Akureyri voru um eitt skeið á 3. hundrað kaupendur að „Dagsbrún". Vonandi lagast þetta mjög fljót- lega, þegar menn átta sig á því, hver nauðsyn málefninu er að eiga sem víðast ítök í hugum manna, eg þau ítök eignast stefn- an óefað bezt með því, að hver einasti verkamaður Jesi gaumgæfi- lega alt það, sem um hána er ritað. — Það væri ekki til mikils mælst, þó tveir eða fleiri verka- menn keyptu í félagi 1 eintak af „Verkamanninum", því það er ekki vansalaust fyrir stéttina, hve lítið hann er keyptur hér. Loks skal þess getið, að fyrir nokkrum árum var stofnað félag verkakvenna og nefnt „Eining". Það hefir ekki síður átt erfitt upp- dráttar en verkamannafélagið, en samt sem áður hefir það bætt stórkostlega kjör verkakvenna á Akureyri, því það er ætíð svo, að þar sem slík félög starfa, eru fleiri og færri, sem vinna í skjóli fé- lagsins, þannig að þeir vinna ekki fyrir lægra kaup en félagar, en slíkt ófólagslyndi er skaðlegt og stendur jafnan alþýðuhreyfingunni fyrir þrifum. Þess vegna er það, að ekki ein- ungis verkalýðsfólögin á Akureyri, heldur öll verkalýðsfélög á land- inu, eiga af fremsta megni að starfa að þyí^ að hver einasti verkamaður og kona gangi í verka- lýðsfélög, því „sameinuð stöndum við, en sundruð föllum við". Siðustu þing. (Frh.). Þessara ráða hefir þá þingið beitt, til þess að ná í tekjurnar. En nú er eftir að athuga hva heppilega hefir tekist frá sjónar- miði vor Reykvíkinga og fleiri þeirra, sem við sjávarsíðuna byggja. Tolla af aðfluttum vörum og vörutoll greiða þeir, sem vöíuna kaupa og nota hana. Nú kaupa þeir sem búa í bæjum og siávar- þorpum, tiltölulega miklu meira af aðfluttum vörum en sveita- menn, sem hafa miklu meira af heimaafurðum að nota. Bæjarbúar verða aftur á móti að kaupa ált sem þeir þurfa, að, því að þeir framleiða svo sem ekkert siáltir af nauðsynjum sinum. Mikið af nauðsynjununum eru aðfluttar vör- ur. Bæjabúar verða því að greiða tiltölulega langmest af þessum gjöldum. Vitagjöld og skipagjöld gera eðlilega flutninga með skipum dýrari. Pað kemur niður á vörun- um, sem fluttar eru, og gildir sama um það og hið næsta á undan. Útflutningsgjaldið sjá menn ekki eins greinilega, hvernig kemur niður. Þeir, sem flytja vöruna út, greiða það auðvitað fyrst. En ætli þeir greiði það úr sínum vasa? Ætli fiskkaupmaðurinn greiði út- flutningsgjaldið af fiskinum, sem hann verzlar með, af þeim gróða, er hann hefir af verzluninni? Nei, áreiðanlega ekki, svo sem ekki er heldur von. Fiskkaupmaðurinn

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.