Framsóknarblaðið - 15.06.1942, Blaðsíða 1
RANtOMURBIAÐIO
Útgef.: Framsóknarflokknrlim í Yestmannaeyjum
5. árg.
Vestmannaeyjum, 15. júní 1942.
9. tbl.
Ólafnr Anðnnsson,
útgerðarmaður
Fæddnr 26. maf 1879 — Diiinn 31. m d í 1943
Ólafur fæddist 29. maí 1879 að
Torfustöðum í Fljótshlíð. Hann var
s'onur Auðuns bónda Jónssonar, Ey-
vindarmúla og Sólveigar Jónsdóttur,
og var þannig manna bezt ættaður,
átti til biskupaætta að telja bæði í
föður- og móðurætt.
Til Eyja fluttist Ólafur 1904 og
keypti hlut í vélbát 1906. Var það þriðji
vélbáturinn, sem til Eyja var keyptur.
Ólafur hefir alltaf síðan rekið útgerð
frá Eyjum og hafa bátar þeir, sem
Ólafur Auðunsson hefir átt, eða átt
hlut í, venjulega borið af í afla-
brögðum, og þótt þar megi heppilegu
formannavali þakka mikið, á útgerð-
"arstjórn Ólafs og gnægð veiðarfæra
ekki minnstan þátt í því. Auk vélbáta-
útgerðar, var Ólafur á sínum tíma einn
af eigendum botnvörpungsins Draupn-
is, og nú á síðastliðnu ári átti Ólaf-
ur góðan þátt i því að gufuskipið Sæ-
fell var keypt hingað, og átti sæti i
útgerðarstjóm þess frá byrjun.
Ólafur var maður gætinn og orðvar.
Leitaði ekki á neinn að fyrra bragði, en
var kappsamur að hverju sem hann
gekk, og lét ógjarna hlut sinn. Jafn-
hliða útgerðinni hafði Ólafur stór-
fellda jarðrækt með höndum og rak
snoturt kúabú.
Ólafur var maður vinsæll og hjálp-
samur og naut ótakmarkaðs trausts
allra þeirra, sem til hans þekktu. Hann
var stofnandi og þátttakandi í öllum
félagssamtökum útvegsmanna í Eyj-
um og átti fyrr og síðar sæti í stjórn
margra þeirra og má þar nefna Olíu-
samlagið, ísfélag Vestmannaeyja, Lifr-
arsamlag Vestmannaeyja, Pisksölu-
samlag Vestmannaeyja, meðal annara.
í bæjarstjóm Vestmannaeyja átti Ól-
afur sæti árin 1925 til 1927 og frá 1930
þar til í síðastliðnum janúar, að hann
gaf ekki kost á sér þrátt fyrir að eftir
því var leitað. í hafnarnefnd átti Ól-
afur sæti um langt skeið og munu fáir
hafa stuðlað meir að kaupum dýpk-
unarskipsins og byggingu Básaskers-
bryggjunnar og annarra umbóta, sem
á höfninni hafa verið gerðar.
Á verstu kreppuárunum fyrir strið-
ið átti Ólafur sæti í fjárhagsnefnd
Vestmannaeyja og er það ekki ofmælt,
að enginn einn maður hafi lagt meira
á sig til þess að halda bæjarrekstr-
inum á floti, heldur en hann, og allt-
af þegar fokið virtist í öll fjárhagsskjól
Vestmannaeyja, tókst Ólafi, í skjóli
síns persónulega trausts og þraut-
seigju, að ráða fram úr'vandanum.
Kona Ólafs var Margrét Sigurðardótt-
ir, ættuð undan Eyjafjöllum og er
heimili þeirra orðlagt fyrir gestrisni,
og hafa þau hjón átt sammerkt um að
greiða götu þeirra, sem höllum fæti
hafa staðið í lífinu. Þau hjónin áttu
tvö börn, Kjartan útgerðarmann, gift-
an Ingu Sæmundsdóttir frá Garðs-
auka og Sólveigu húsfrú, gifta Anders
Bergsen Halis útgerðarmanni. Með
hagsýni í atvinnurekstri og áreiðan-
leik og nákvæmni í viðskiptum,
græddist Ólafi fé og var talinn með
efnuðustu mönnum í Eyjum.
Ólafur lézt úr heilablóðfalli 31. maí
síðastliðinn.
Með Ólafi Auðunssyni er í valinn hníg-
inn einn merkasti athafnamaður þessa
bæjarfélagsins. Hann var einn í hópi
þeirra, sem mest hafa komið við sögu
Vestmannaeyja á hinu mikla athafna-
og umbótatímabili síðan um aldamót.
Ólafi heitnum Auðunssyni mun af
öllum vera borið það orð, að hann
hafi verið merkilegur athafnamaður
og atvinnufrömuður og þó umfram allt
drengur góður.
Réttlætismálið
Á sama tíma sem Alþingi ís-
lendinga samþykkir á síðasta
fundi sinum að framlengja um-
boð alþingismanna til 5. júlí n.
k., vegna óvæntra atburða, er
gengið til kosninga um breyting-
ar á „stjórnarskrá konungsrík-
isins ísland“. Ekki til þess að
afmá úr stjórnarskrá landsins
ákvæði um konung og konungs-
fjölskyldu heldur til þess að
fjölga alþingismönnum og
breyta kosningafyrirkomulaginu.
Það, að íslendingar hafi engan
konung og stjórnarskrá landsins
þurfi að endurskoða vegna vænt-
anlegrar lýðveldisyfirlýsingar
Alþingis á að leggja fyrir nefnd
til athugunar og þá á að kjósa
á nýjan leik um hina nýju
stjórnarskrá. Nú á því aðeíns að
kjósa um einn þátt stjórnar-
skrármálsins, þann sem valdið
hefir stœrstum deilum milli
manna og skapað hefir mesta
sundrung. Flestir munu sam-
mála um, að nú sé óheppilegur
tími til að afgreiða slíkt mál.
Hins vegar hafi átt að afgreiða
stjórnarskrá hins íslenzka lýð-
veldis í einu lagi eftir gaum-
gæfilega íhugun.
Hér verður ekki nema í stuttu
máli drepið á "nokkur atriði
þessa máls, sem nú er lagt fyrir
kjósendur, og sem þeir eiga að
velja eða hafna í kosningunum
5. júlí n. k.
Ríkisstjórn Kveldúlfs með
stuðningi Alþýðuflokksins og
kommúnista telur þetta réttlæt-
ismál, sem sé í því fólgið að af-
nema sérréttindi Framsóknar-
flokksins. Að vísu er það viður—
kennt, að þótt Framsóknar-
flokksins sé víða getið að mak-
legleikúm, þá er honum alveg
sleppt í stjórnarskrá landsins.
Sennilega vegna þess, að þeir,
sem lögðu síðustu hönd á stjórn-
arskána, hafa ekki gert ráð fyr-
ir að sá tími kæmi, að kjósend-
ur landsins væru einungis
dregnir í dilk ákveðinna flokka,
heldur skiptust þeir í ákveðin
umdæmi, sem veldu sér síðan
fulltrúa á löggjafarþing, eftir
málefnum til ákveðins árafjölda.
Svo er nú samt að nú telja
þrír stjórnmálaflokkar landsins
rétt að beita sér fyrir allsherjar-
röskun á kosningafyrirkomulagi,
sem er í því fólgin að fjölga
þingmönnum í Reykjavík um tvo
og gera Siglufjörð að sérstöku
kjördæmi. Hlutfallskosning í sex
tvímenniskjördæmum. Breyting-
ar þessar eiga að tryggja jafnan
rétt allra kjósenda, hvar sem er
á landinu, segja Kvöjdúlfar.
Þegar því er haldið fram, er
farið eftir úrslitum í Alþingis-
kosningunum 1937. Nú ervþað
fjarri mér að segja neitt um
pólitískt fylgi þeirra flokka, sem
nú keppa um traust kjósenda,
en að leggja til grundvallar þær
tölur er alrangt. Lýðræði og
jafnrétti verður aldrei fullnægt
á þann veg, því að ég hygg, að
enginn treysti sér tilaðsegja um,
að flokkaskipun og flokksfylgi
sé orðið svo formfast, að ekki
megi búast við verulegum breyt-
ingum eftir hverjar kosningar.
Svo að út frá því sjónarmiði
er það óeðlilegt að ætla að breyta
stjórnarskrá landsins í hvert
sinn, sem röskun verður á fylgi
hinna pólitísku flokka í land-
inu. Að fjölga þingmönnum i
Reykjavík, er heldur engin lausn,
en að gera Siglufjörð að sér-
stöku kjördæmi, er kák. Hins
vegar að gera tvímenniskjör-
dæmin að hlutfallskosninga-
umdæmum, er fjarstæða. Hvar
ætli það þekkist, að meiri hluti