Eyjablaðið - 11.03.1955, Blaðsíða 1

j£' árgangur. Vestmanaeyjum 11. marz 1955. 5. tölublað.
Er Kaupfélagið verzlun félagsmann-
anna eða einkafyrirfæki sffórnarinnar!
Þar sem Þorsteinn Þ. Víglundsson, — sem aldrei
skynjar hvort honutn er hagkvœmara að þegja eða
tala, — hóf hlaðaskrif um framkomu Kaupfélagsins
við félagsmenn sína, á meðan verkfallinu stóð,
verður ekki hjá því koinizt, að gera því máli nokkur
skil. — — —
Jafnframt skal stjórn Kaupfélagsins bent á, að
grein þessi er skrifuð eingöngu að gefnu tilefni eins
stjórnarmeðlims, þar sem hann ber stóran hóp
félagsmanna þeim sökum, að þeir séu að rógbera
félagið. — — —
Þess eru mörg dæmi, bæði hér
á landi og anarsstaðar að harð-
svíraðir atvinnurekendur og
samtök þeirra hafa með ýmsum
aðferðum reynt að brjóta á bak
aftur eðlilega Starfsemi verka-
lýðssamtakanna í hagsmunabar-
áttu þeirra.
Algengasta aðferðin eru lang-
varandi verkföll eða verkbönn,
þar sem þau eru talin árangurs-
ríkust til þess að þrengja svo
hag verkamannsins, sem að öllu
jöfnu hefur ekki nema til hnífs
og skeiðar þó vinna sé næg, að
hann gefist upp þegar hann
standi l'rammi fyrir þeim sárs-
aukafulla vanda, að ekkert sé
til að kaupa fyrir lífsviðurværi
handa fjölskyldunni. Þessi að-
ferð er tilraun til þess að svelta
verkamenn til hlýðni og er tal-
inn heldur ómannúðleg.
Þegar útgerðarmenn sam-
þykktu hér róðrahann um ára-
mótin, hefur það að öllum lík-
indum verið gert í fljótfærni og
að óathuguðu máli, en afleiðing
ar þess urðu í reyndinni svelti-
aðgerðir á allan verkalýð þessa
bæjar.
Að róðrabanninu samþykktu
tók bankinn þá ákvörðun, að
stöðva öll útlán til útgerðar og
annars reksturs í sambandi við
hana, því eðlilega vill hann hafa
einhverja tryggingu fyrir því,
þegar hann lánar út á óveidd-
an fisk, að einhver tilraun sé
gerð til þess að veiða þann veð-
setta fisk, úr sjó.
Lánsfjárstöðvunin leiddi það af
sér, að kaup verkafólks í janúar
og að nokkru leyti í desember,
fékkst ekki greitt og olli það
sjómönnum og verkamönnum
hvað mestUm fjárhagsvandræð-
um í hinni löngu deilu.
í erlendum stórborgum og
öðru umhverfi ókunnugleikans
milli manna, geta menn soltið og
liðið aðra neið, án þess að um
það sé fengist, en í bæ eins og
Vestmannaeyjum, þar sem hver
þekkir annan og greiðviknin og
samhjálpin til þess að leysa hvers
annars vandræði er flestum í
blóð borin, verður mönnum allt
af eitthvað til bjargar þegar á
móti blæs.
Það fór líka svo, þegar að
kaupgeta almenningS þvarr í
verkfallinu, þá tóku flestar verzl.
upp þann hátt að lána viðskipta-
vinum sínum brýnustu nauð-
þurftir.
Það má vel vera að kaup-
mannahyggindi hafi þar að ein-
hverju ráðið gjörðum þeirra, í
kapphlaupinu um viðskiptavin-
ina, en hitt er líka víst að nú til
dags eru þeir fáir í kaupmanna-
stétt, senr eru svo kaldrifjaðir
að þcir neiti að lána bjargarlaus-
um heimilisföður nokkurra daga
úttekt. Enda mun það sannast,
ekki síður í verzlun en á öðr-
um sviðum að greiðviknin og
lipurðin verður happadrýgst. *
Eitt var þó það fyrirtæk'i, sem
ekkert seldi launþegunum nema
gegn beinharðri peningagreiðslu
út í hönd, en það var Kaupfélag
Vestmannaeyja, — verzlun fólks-
ins.! —
Það var því að vonum þegar
komið var fram í febrúar og
flest allar kaupmannaverzlanirn-
ar voru farnar að lána viðskipta-
vinurn sínum brýnustu lífsnauð-
synjar, að það færi að bera á
mikilli óánægju meðal kaup-
félagsmanna út af því að það
fyrirtæki skyldi ekki sjá sér fært
að sýna viðskiptamönnum sín-
um samskonar tiltrú.
Þegar við Steingrímur Arnar
urðum þessarar óánægju varir
fórum við og töluðum við Kaup-
félagsStjórann um rpálið. Það er
ekki rétt að við værum að biðja
han að taka upp lánaviðskipti,
það sem fyrir okkur vakti, var
að vekja athygli h.ans á því, að
1 fyrirtækið mundi tap'a áliti og
I viðskiptum vegna þessarar fram
komu, því það leiðir vitanlega
af sjálfu sér, að það fólk sem
flýr á náðir kaupmanna til þess
að fá lánað þegar illa stendur á
fyrir því, ílengist þar að ein-
hverju leyti áfrarn með viðskipti
þó að fjárhagur batni.
Kaupfélagsstjórinn benti á
fög Kaupfélagsins, þar sem seg-
ir að^eingöngu skuli selt gegn
staðgreiðslu og taldi sig ekki
Framhald á 4. síðu.
Sáttanefndarmaðurinn Guðl.
Gíslason opinberar beiðarleik
sinn og sáttfýsi.
Þegar atvinnurekendur og
blöð þeirra standa rökþrota
framm fyrir sanngjörnum kaup-
kröfum launþeganna, er venja
þeirra að ráðast á forustumenn
verkalýðssamtakanna með per-
sónulegar skammir og svífyrðing
ar og eru þá venjulega skammirn
ar, getsakirnar og ósannindin
þeim mun meiri. sem málstaður
launþeganna er betri og kaup-
kröfur þeirra fá meiri hljóm-
srunn í almenningsálitinu.
Nýjasta dæmið um þessar
starfsaðferðir, eru í blaðinu
Fylki frá 4. og 25 febr. s. 1., en
þar er eitt samtals 10 lesmáls-
dálkum undir slík rakalaus ósann
indi urn störf mín í sambandi
\ ið uppsögn og samningagerð
sjómannaféaganna í nýafstað-
inni deilu, að maður undrast
kjark ritstjórans að taka ábyrgð á
slíkum ósannindavaðli, vitandi
það að öll sjómannastéttin hér,
sem veit vel hvað satt er og rétt
í gangi jæirra mála, hlítur að fá
skömm á blaðinu og aðstandend
um þess fyrir sfík skrif.
Hinnsvegar skal það viður-
kennt að ritstjóranum var nokk-
ur vandi á höndum með að neita
að birta greinar þessar, þar sem
þær munu vera skrifaðað af bæj-
arstjóra íhaldsins Guðlaugi í
Geysi og að nokkru með aðstoð
formanns, Sjáfstæðisféagsins,
Páls Schevings.
Það er ekki mögeiki að
svara öllum þessum lygavaðli bæj
arstjórans, þar sem rúm Eyja-
blaðsins mundi hvergi nærri
hrökkva til JaesS, því mun að-
eins stiklað á stóru til glöggvun-
ar jreim sem ókunnir eru mál-
unum og leggja Jrví kanski trún-
að á málaflutning Guðlaugs
vegna ókunnugleika á manngerð
inni.
/ Fylki 4. febr. er rœtt
um kjarasamningana og
það uppkast, sem lagt var
fyrir fundi í félögum út-
gerðarmanna og sjómanna
5. jan. s.l.
A næstsíðasta samninganefnd-
arfundi um kjarasamninganna
kom fram hið marg um talaða
tilboð útvegsmanna. Við í samn
inganefnd Jötuns töldum okkur
ekki geta mælt með því tilboði
eins og það lá fyrir og benturn
á þau atriði, sem Jrví væru vald-
andi. Útgerðarmenn töldu að
þetta væru sín síðustu orð og
óskuðu eftir því, að við leggð-
um tilboðið fyrir fund 1 félag-
inu, hvað við samjrykktum að
gera, og lofuðum að leggja það
lilutlaust fyrir félagsmenn.
Það má vel vera, að Guðlaug-
ur bæjarstjóri þekki ekki þá
starfsaðferð, í viðureign við and
stæðinga sína, að standa við gef-
in loforð og spyrji þessvegna
Framhald á 2. siðu.