Eyjablaðið - 25.05.1955, Blaðsíða 1

ÚR i. MAÍ RÆÐU KARLS GUÐJÓNSSONAR:
Ars-annáll verklýðshreyfingarinnar i Syjum
Á kátíðisdegi verkalýöshreyfingarinnar 1955
getur að líta margþœtta og merkilega sögu, ef
litið er yfir það árstímabil, sem liðið er frá því
verkaiýðssamtökin héldu upp á baráttudag slnn
hinn 1. maí í fyrra.
Það er í raun réttri mikið vdfamál að önnur
ár hafi oröið viðburðaríkari eða giftudrýgri
samtökum okkar en einmitt það, sem nú er að
baki. — Til þess að finna þessum orðum stað er
vert að rifja upp hvað gerzt hefur, en til þess að
þaö verði ekki allt of langi mál verður sá annáll
að mestu einskorðaður við málefni verkafólks
og sjómanna hér í heimahéraði, þótt ekki verði
hjá því komizt að nefna til atburði er amiars
staðar gerðust, þegar þeir hafa bein áhrif á gang
okkar mála. En hversu sem leitazt er við að
forðast málálengingar eru þó ekki fœrri en 6
atriði, sem til sögu hljéía að koma:
Snót og Vérkalýös-
félagið gerðu kjara
samninga í fgrra-
vor.
Verkalýðsfélag Vestmanna-
dyja og Verkakvennafélagið
Snót gerðu nýjan kaup- og
kjarasamning við atvinnurek-
endur á s. 1. vori.
Þeir samningar voru að
vísu ekki með neinum stór-
vægilegum breytingum frá
því, sem áður gilii, heldur
höfðu í för með sér ýmsar
minniháttar lagfæringar og
nolckrar kauphækkanir í viss-
um vinnuflokkum.
En eitt nýmæli innihéldu
þeir þó. Það var ákvæði um
það að atvinnurekendur skuld
bundu sig til þess að vinna
með verkalýðsfélögunum að
því, að efndir fengjust á því
loforði ríkisstjórnarinnar, er
gefið var í des. 1952, að út-
söluverð mjólkur í Vestmanna
eyjum skyldi verða hið sama
og í Reykjavík. En vanefnd
var þá enn á þessu fyrirheiti.
Það er lengri saga en svo að
hér verði rakin, hvernig Verka
lýðsfélagið hefur stig af stigi
rekið á eftir efnd þessa lof-
orðs og þess er ekki að dylj-
ast, að um skeið heyrðust þær
raddir, að vonlaust mundi að
fást um þetta frekar. En ekki
ber allt upp á sama daginn.
Það sannaðist í þessu máli og
skal horfið frá því um stund.
A Iþýðusambands-
þing í nóvember.
Heildarsamtök íslenzkrar al
þýðu háðu þing sitt í síðari-
hluta nóvember mánaðar. —
Þar skiptust fulltrúar mjög í
tvennt um stjórnarkjör og
litu með ólíkum hætti á
hversu heilladrjúgt starf frá-
farandi sambandsstjórn hefði
leyst af höndum. Varð sú raun
in á, að andstæðingar hennar
reyndust vera fleiri á þing-
inu en stuðningsmennirnir
og varð hún því að víkja, þótt
ekki væri liðsmunur mikill.
Hin nýja stjprn Alþýðu-
sambandsins hefur mótað rót
tækari stefnu samtakanna en
áður var fylgt og hefur hún
mjög tekið undir baráttu- við-
leitni hinna einstöku félaga
sambandsins og stutt þau í
kjaradeilum eftir mætti.
En þótt þing Alþýðusam-
bandsins á síðastliðnu hausti
hafi öðrum þræði mótast af á-
tökum um yfirráðin í samband
inu og baráttu hægri og
vinstri aflanna á alrnenn-
ari grundvelli en svo að ein-
skorðað væri við málefni
stéttarinnar í hinni þrengstu
merkingu þá ríkti þó á þing-
inu fullkominn samhugur um
það, að ekki yrði hjá því kom
izt að leggja til almennrar kjara
baráttu, þar sem gerð yrði til
raun til að vinna upp þá lífs-
kjaraskerðingu, sem orðið
hafði á síðustu árum sökurn
vaxandi dýrtíðar og lögbund-
ins verÖfalls íslenzkra peninga.
Samþykkti þingið einróma
ályktun þess efnis, að alrnenn-
kauphækkun væri óumflýjan-
leg.
Mjólkurverðið
fékkst leiðrétt. —
Hækkun á grunn-
lcaupi kvenna.
Sökum þess að enn hafði
ekki fengizt efnd á loforðinu
um mjólkurverð og einn að-
ilinn, sem heitið hafði að
vinna að réttlátri lausn máls-
í nýútkomnum Ægi er sagt
frá vertíðarlokum við Lofoten.
„Þátttaka í útgerðinni hef-
ur aldrei verið jafn lítil. Há-
marki náði hún í lok 7. vik-
unnar og var þá 3191 bátur á
veiðum og nam tala sjómanna
alls 14.555. . . .
Heildaraflinn nam 43,580
lestum samanborið við 42,
068 lestir 1954, en þess ber að
gæta, að þátttakan í áx var
langtum minni en í fyrra og
verður afkoma útgerðarinnar
og sjómanna að teljast góð.
Nýting aflans var sem hér seg-
ir:
í salt fóru 14,495 lestir.
í herslu fóru 23,883 lestir.
í flökun fóru 3,138 lestir.
Samkvæmt þessuin upplýs-
ingum nemur aflinn við Lofot
en 131/9 lest á bát til jafnaðar
eða tæpum 3 lesturn á hvern
sjómann. Samt segir í frétt-
inni að afkoma útgerðar og
ins, Vestmannaeyjabær sýndi
það berlega, að hann sinnti
ekki þessari umsömdu skuld-
bindingu, sagði Verkulýðsfé-
lagið enn upp samningum sín
um og rann hann út hinn 1.
des. s. 1. — Verkfall var þó
eklci boÖað og drógst ný samn
ingsgerð nokkuð á langinn.
Það var ekki fyrr en 26. jan.
þ. á., að nýir samningar voru
gerðir rnilli Verkalýðsfélags-
ins og Vinnuveitendafélagsins
og sama dag samdi vkf. Snót
einnig um kaup og kjör verka-
kvenna.
Þessir samningar voru gerð
ir við þau skilyrði að yfirstand
andi var róðrabann af hálfu út
gerðarmanna, en það stóð frá
áramótum. Þar á ofan höfðu
Sjómannafélagið Jötunn og
Vélstjórafélag Vestmannafjíyja
boðað verkfail frá og með 1.
febrúar.
Það var því sýnt, að harla
lítið mundi verða um vertíð-
Framhald á 2. síðu.
sjómanna verði að teljast góð.
Hér í Vestmannaeyjum
nemur heildaraflinn um 33,
000 lestum á 80 báta og í hæsta
lagi 750 sjómenn. — Það
verða 41214 á bát til jafn
aðar eða 44 lestir á hvern sjó-
rnann.
Með þessu rnikla aflamagni
má telja að afkoma sjómanna
sé sæmilega góð miðað við
þann stutta tíma, sern vertíðin
stendur, en sagt er að útgerð-
in sé ekki ofsæl með sína af-
komu.
Það væri þarjt verk, að
kenna íslendingum galdur
Norðmanna í útgerðar- og af-
urðasölumálum. Það hlýtur
að vera hægt að læra eitthvað
af því að Lofotenútgerðin
skuli geta sýnt góða afkomu
með 13 lesta afla á bát yfir
vertíðina og að sjómenn skuli
hafa góðan hlut úr svo litlum
afla.
Jlflabrögð við Lofoten,
og I Vestmannaeyjnm.