Austurland


Austurland - 31.12.1951, Blaðsíða 1

Austurland - 31.12.1951, Blaðsíða 1
Málgagn sósíalista á Anstnrlandi 1. Argangur. Neskaupstað, 31. des. 1951. t############################43 AUSTURLAND óskar lesend- um gleðilegs nýars 18. tölublað. Aramót. — Nýtt ár er að hefja göngu sína og gamla ár ið er að kveðja. Slík timamót hafa áhtriíf á alla einstaklínga og ðsjálfrátt renna menn hug anum yfir liðinn tíma og reyna að glöggva sig á mark- verðustu atburðum hins liðna árs- Og jafnframt er svo spurningin um hvað hið nýja ár muní bera í skauti sinu. Ég mun nú í íáum orðum ræða við lesendur Austur- lands um viðhorfin við þessi áramót eins og þau koma mér fyrir sjonir, og þá fyrst og fremst þau, sem séstaklega varða okkur íbúa á Austur- landi. Árið 1951, sem riú er að líða befir fært íslenzku þjóðinni sem heild vaxandi örðugleika efnahagslega og stjórnarfars lega. Dýrtíð hefir farið ört vaxandi allt árið og mun verð hækkun á árinu nema um 28% eftir vísitöluútreikningi, en hið hækkaða veirðlag er þó í rauninni miklum mun meira. 1 byrjun ársins var gripið til þess ráðs að leyfa bátaút- vegsmönnum hhm svonefnda bátagjaldeyri og jafnframt var svo mikill hluti innflutn- ingsins gefinn frjáls og verð- lagseftirlit afnumið að mestu. Afleiðing þessa varð stór- kostleg verðhækkun á þessum vörum og mikil okurálagn- ing ýmissa kaupsýslumanna. Síðar kom svo nokkur kaUp hækkun verkafólks og fast- launamannav en dýrtíðin hélt áfram að aukast allt árið. Á árinu hefir orðið Imeiri vöruinnflutningur etn dæmi eru til um áður á einU ári og má segja að í lok ársins hafi aillar búðir verið fullar af allskonar vörum- Þó segja könnunarskýrslur, að hinar miklu vörubirgðir séu fyrst og fremst ónauðsynlegar vör- Ur og vörur, sem ekki geti tal izs brýinar nauðsynjar. Af gagnlegustu matvörum er t.d, lítið til i lanidinu. Ríkfesjóður hefir innheimt af landslýðnum hærri fjár- hæðir en nokkru sinni áður og munar þar miklu. Tollar og skattar ríkisins, að frátöldum tekju- og eigna- skattinum, mema á árinu um 1600 kr. á hvert mannsbarn í landihu,. eða um 8000 kr- á 5 tttuanna fjölskyldu. MestUr hluti þessa er verðtollurinn og söluskatturinn. Söluskatturinn mun ftiema í krjLrigum 95 — 100 miljónum kr. á árinu, eða svipaðri upp- LOBVJK JÓSEPSSON ÁRAMÓT hæð og álögð útsvör í Bllum bæjar- og sveitarfélögum á landihu. Söluskatturinn er einn af hinum nýju sköttum ríkisins og var lagður á eingqngu til þess að standa undir f iská- byrgðinni meðan hún var í gildi. En nú er hún niður fall in, en samt er þesgi þungi og mikli skattur, sem talið er að hækki allt verðlag í landinu um 10 — 11 %, innheimtur eftir sem áður. Sívaxandi dýr tið og hækkandi álögur ríkis- valdsins hafa skiljanlega Íefitt af sér aukna erfiðleika almennings- Þegar við nú við þessi ára- mót rennum huganum yfir það helzta, s|em gerzt hefir á árinu í ef nahagsmálum okkar og afkomu almemnt, þá munu margir gera sér tíðrætt uþi erfiðleákana og jafnvel versu andi afkomu. I því sambandi er óhjá- kvæmilegt að hafa i huga framangreindar staðreyndir úr efnahagsmálum þjóðar- heildarinnair, Við/sem á Austurlandi bú- um, höfura' vissulega ekki far ið varhluta af afleiðingum hinnar gífurlegu dýrtiðar. Og við höfum heldur ekki komizt uindan hinum þungu og sífellt hækkandi tollum og sköttum rikisins. En hvernig hefir atvinna vérkafólks og launþega verið á Austurlandi á þessu liðna ári? Hefir atvinna brugðist meir hgá okkur en annars- staðar eða fylgjumst við þar nieð því almenna á landinu? Fyrrihluti ársins gekk held ur illa á Austurlaindi. Vetra- vertíðin misheppnaðigt á flest um bátum hén eystra og af því leiddi rýr kjör sjómanna og minni vinnu i landi en( ann ars hefði orðið. Fyrir lapdbúnaðinn var vet urinn þungur í skauti vegna óvenjulegra harðihda og ó- þurrkanna sumarið áður, sem olli því að bændur voru ílla undir það búnir að mæta hörðum vetri. A Norðfirði var. alhnikil landvinna eilnnig framan af árihu þar sem þar var enn 6- farið mikið af saltfiski frá fyrra ári og einnig mun tii- tölulega meiri aflí hafa kom- ið þangað en annarsstaðar hér eystra- Sumaratvinna var sæmileg og á nokkrum stöð- ulra með bezta móti. Þar skiptu mestu máli karfaveiðar Norðfjarðartog- arajina* sem veittu mjög mikla atvinnu i Neskaupstað og einnig á Eskifirði og Seyö- isfirði. Frysting karfans var merkileg nýung og mjög þýð- ingarmikil í atvinnumálun- u|ra hér eystra. Atvinnain hefir eins og áð ur reynzt mtjög misjöfn í sjáv arþorpunum á Austurlandi- Sumsstaðar hefir atvinna verið mjög rýr mest allt árið einkum þar sem afli smábáta reyndást lélegur, annarsstað- ar hefir atvinna verið all- mfikil. Á Fáskrúðsfirði hefir í ár verið mikið unilið að fram- kvæmdum í landi, við bygg- ingu lýsis- og mjölverk- smiðju og rafveitu, en útgerð hefir verið þar lífminni en oft áður. / 1 Neskaupstað hefir. at- vinnan eflaust verið mest hér austanlands á þessu ári- Þó var knappt um atvinnu seinast á áritnu og ýimsir verkamenn atvinnulitlir. I slíkri dýrtið sem nú er, verða verkamenn skiljanlega að hafa fulla atvinnu allt árið, ef afkoman á ekki að verða erf ið og í sumum tilf ellum beinlihis i hættu. Þeir verka- menn, sem orðið hafa fyrir barðinu á atvinnuleysinu í fleiri miánuði á árinu, eins og mörg dæmi munu vera ' um hér á Austurlandí, hiafa dreg- ið saman lifskjör sin og sinna svo mjög að erfitt er að átta sig á hvernig slikt er hægt. Það er staðreynd að á ár- inu, sem nú er að liða, hef ir atvibnuleysið farið mijög vax andi viðast hvar á landinu. Astandið hefir orðið mjög alvarlegt i flestuto þorpum á Vestf jörðum og mörgum á Norðurlandi. Svipað má segja um nokkur þorp á Austur- landi. Það er skoðun min að hjið almenna ástand í Neskaup- stað sé i þessum efnum taeð þvi bezta* sem þekldsL á land inu- Eto þó er ástandið hér alls ekki gott og erfiðleikar atvinnufyrirtækja i bænum eru mjög miklir með það að standa að fullu undir fullri atvinnu og þeim mikla rekst- urskostnaði, sem nú er orð- inn. Allír þeir, sem nú kvarta sáran undain daglegum erfið- leikum þurfa að gera sér sem skýrasta gnein fyrir þvi &\- menna ástandi sem nú hefii- skapast i landinu. Það er eðlilegt og réttmætt, að almennihgur þrýsti fast, hver í sinu byggðarlagi, á for ystumenn si|na og aðra ráða- imenn, svo að allt sé gert, sem unnt etr, til þess að halda jafnan uppi fullri atvinnu og gera lífskjör almennings seni bezt. En jafflnhliða þurf a allir að Sljá og skilja hið alm.enna ástcúnd % landintt,. Einstakír staðir, t. d. hér á Austuirlandi. komast aldrei flestir Islendingar verið ugg- andi út af ásælni Bamdaríkj- anna til hergtöðva í landinu. Ýmsar málaleitanir hafa frá þeim komið og sumar mjög frekjulegar, þó að al- menningsálitið í heiminuim) hafi greinilega haldið nokkuð af tur af þeim. En í ár fengu þeir vilja sipn fram eftir gengdarlaus- ar fjárgjafir og látlausar ut- anstefnur helztu ráðamanna landsins. Nú dvelst í landinu erlend- ur her„, sem útbýr herstöðvar sínar. TM landsins eru flutt hergögn af öllum tegundum og í erlendum blöðuím og tima ritum er jafinvel rætt u(m að hagkvæmt sé að setja upp at- omsprengjustöð á Islandi. Hverjum Islendingi er Ijóst að dragi til styrjaldar, er öll íslenzka þjóðin i hættu- Það er hart til þess að vita að isilíkir atburðir, sem þetta, skuli geta gerzt með sam- þykki íslenzkra manna. Nýja árið hefur nú göngu sína. Hvað f ærir það okkur? Við skulum bindast traust- ari og skilningsbetri vináttu- böndum en nokkru sinni og standa saman um að gera hjá því að liða siúrt og sætc það, sem við getum bezt á eftir þvi sem hin almenna stefna ríkisstjórnarininar og þróun .atvinnu- og efnahags- mála landsins hljóta að leiða af sér. Við verðum að berjazt ske- leggri baráttu fyrir því að halda uppi okkar hjut, og gera það vel, sem í okkar valdi sstendur. Einn merkilegasti atburð- urinn í atvinnumálum Aust- urlands á þessu ári var koma togarans Austfirðings. Þegar hefir skipið sýnt, að það get- ur áorkað miklu í atvinnu- málum þeirra staða* sem að því standa, en þó efast ég ekki um að það á eftir að sýna það í enn hvað það getur gert til fram fara fyrir byggðarlögin þrjú, sem skipið eiga. hinu nýja ári'. Með þökk fyrir gamla árið og ósk um farsælt nýtt ár Lúðvík Jósep&son. Togararnír Austfirðingur seldi afla sinn, 2974 kit, í Aberdeen 28. og 29. des. fyrir £ 7152. —*- Einn er s.á atburður, sem að flestra dómi mun vera skuggalegastur þeirra, sem við minnumst frá árinu, aem nú er að líðar Það er koma er- lends herliðs til landsins, og samþykkt íslenzkra stjórnar- valda á þvi. Nokkur undanf arin ár haf a Egill rauði var í silipp i Reykjavik um mánaðartíma. Fór þá fraim rikari mæli svonefnd fjögurra ára klöss- un. Egill fór á ísfisk, en afli hefir verið mjög tregur, vegna stöðugra ógæf ta- Losar e. t. v. heima 2. jan. Goðanes losaði hér 27. des- um 110 lestir til hraðfrystingar. Fór aftur á veiðar 28. des. fyrir h.eimamarkað að því er ráð- gert er. Isólfur . seldi í Bretlandi fyrir jól um 2400 kit fyrir um 5 þús. pund- Tók ,ís i Neskaupsltaö i gær.

x

Austurland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Austurland
https://timarit.is/publication/808

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.