Austurland - 16.02.1973, Blaðsíða 1

Börkur kominn
USTURLAND
MÁLGAGN ALÞYÐUBANDALAGSINS A AUSTURLANDI
23. árgangur.
Neskaupstað, 16. febrúar 1973
7. tölublað.
Orhugeto Austurlandsveitu fullnýtt
- hœtta á rafmagnsskorti
Að undanförnu hefur iverið mik-
il hætta á, að alvarlegur rafmagns
s'kortur yrði á Austurlandi. Á-
stæðurnar fyrir því eru þær, að
orkuframleiðsla vatnsaflsstöðv-
anna er aðeins þriðjungur af með-
alcrkuframleiðslu vegna tíðar-
farsins og orkuþörfin hefur auk-
izt gífurlega vegna loðnubræðsl-
unnar, sem hvarvetna er í fullum
gangi á svæðinu. Ennþá hefur allt
gengið snurðulaust, enda hafa
stjórnendur Austurlandsveitu
gert þær ráðstafanir, sem þeir
hafa getað til að spara orkunotk-
un og ennfremur til að auka
crkuframleiðsluna.
Blaðið sneri sér til Erlings
C-arðars Jónassonar, rafveitu-
stjóra Austurlandsveitu á Egils-
stöðum til að fá nánari fregnir af
astandi þessara mála. Fana upp-
lýs'ngar hans hér á eftir.
Á samveitusvæði Austurlands-
veitu eru 11 diesilrafstöðvar eða á
svæðinu frá Borgarfirði til Stöðv-
arfjarðar. Eru þessar stöðv>ar 80
1.700 kw. og heildarraforku-
framleiðsla þeirra 6.100 kw.
Vatnsaflsstöðvarnar eru þrjár:
Grímsá 3.000 'kw., Fjarðará í
Seyðisfirði 150 kw. og Búðará í
Heyðarfirði 200kw. Samanlagða
orkugetu vatnsaflsstöðvanna er
vart hægt að reikna meiri en
3.300kw. Orkugetan er því i heild
9.400kw.
A hádegi 12. febrúar var notk-
tmin 8.500 kw., en þá var fram-
leiðsla Grímsárvirkjunar ekki
nema þriðjungur af afköstum
þeirrar stöðvar. Ástandið var þvi
orðið hættulegt, og síminnikandi
rennsli í Grímsá.
Þó tckst að auka rennsli Gríms-
úr með vatnsmiðluninni í Ódáða-
vötnum, og hefur sú miðlun nú
reynzt sem skyldi. Hefur rennsli
Grímsár aukizt við þetta nokkuð
'°g er orkuframleiðsla hennar nú
nm 1.000 kw. Rennsiið er nú 5 m3,
en fór niður í 3 m3. Er orkufnam-
leiðslan nú 7.100 kw. í heild á
samveitusvæðinu.
Það gefur auga leið, að hætta
ei' á ferðum, þegar það fer saman,
að orkuframleiðslan hrapar niður
a sama tíma og orkuþörfin eykst
snögglega.s Þessi aukning er
ekkert smáræði, — hún er 31%.
Þar kemur til hin mikla orkuþörf
í fiskiðnaðinum bæði aukin fryst-
ing í hraðfrystihúsunum og loðnu
bræðsla á hverjum firði.
Nökkuð hefur það bjargað, að
afköst loðnubræðslanna hafa ekki
verið, eins og efni standa til, þar
sem nokkrar bilanir hafa orðið í
sumum bræðslunum og þess vegna
minni orkuþörf. En það ástand
varir ekki lengi.
Rafveiturnar vilja hvetja fólk
til að spara rafmagnið eftir því
sem framast er unnt, svo að ekki
þurfi að grípa til skömmt-
unar. En iþurfi til hennar að grípa,
má búast við, að hiún komi aðal-
lega niður á heimilisnotkuninni,
þó að ekki sé búið að ákveða,
hvernig akömmtuninni verð.ur hag
að í einstökum atriðum.
Það er einkum tvennt, sem Raf-
veiturnar biðja notendur að hafa i
í huga til að draga úr orkunotk-
un:
1. Fiskvinnslustöðvar minnki svo
sem kostur er rafmagnsnotk-
un á tímimum milli 11 og 13
og milli 17.30 og 19.
2. Þeir notendur, sem hafa raf-
magnshitun reyni að nota sem
allra minnst rafmagn yfir nótt
ina.
Með því að spara næturhitun-
ina, er unnt að safna vatni yfir
nóttina til að nýta það til fram-
leiðslu að deginum, en tímarnir,
sem fiskvinnslustöðvamar eru
beðnar að spara á, eru aðalálags-
tímarnir á heimilunum.
Erling Garðar bað um að koma
á framfæri þakklæti sínu til fólks
fyrir það, hvað það hefur þegar
brugðizt vel við tilmælum Raf-
veitnanna um að spara rafmagnið.
Það hefur komið í ljós síðasta
sólarhring, að svo hefur verið
gert, og m. a. þess vegna gengur
allt ennþá áfallalaust. Nokkrar
bilanir hafa þó orðið á vélasam-
stæðu í Neskaupstað og eins á
sjódælu þar, en aukaviðgerðarlið
hefur verið kvatt til á vegum
Rafveitnanna, ef meiri háttar bil-
anir eða truflanir ættu sér stað.
Verið er að setja upp á Fá-
skrúðsfirði nýja diesilvél, sem
framleiðir 550 'kw., og kemst hún
í gang um helgina. Er þá fnam-
leiðslugeta diesilstöðvanna orðin
6.650 kw. og haldist rennsli í
Grímsá eins og nú er eða aukist
aftur, er vonandi, að ekki þurfi
til skömmtunar að koma.
Það er rétt að geta þess, að gíf-
urleg aukning hefur orðið á undl-
anförnum árum á rafmagnsnotk-
un á orkuveitusvæðinu. Árið 1966,
þegar alls staðar var brædd og
söltuð síld, var hæsti álagstoppur
6.600 kw., en hann var, eins og
áður er getið, 8.500 kw. á há-
degi sl. mánudag.
Síðan 1966 hefur komið til auk-
in rafhitun húsa í stórum stíl og
ennfremur stóraukin notkun í
hraðfrystiiðnaðinum.
Árið 1961 var orkunotkunar-
aukningin 23.1% og árið 1972 var
hún 26%. Þetta er gífurleg aukn-
ing, en meðaltaisaukning milli ára
er talin vera 8% yfir landið. B. S !
Sjöstjornan járst - Tíu
oionofl leitflð
Um kl. 16 sl. sunmudag, 11.
febrúar sökk vélbáturinn Sjö-
stjarnan KE 8 frá Keflavik um
100 sjómílur suð-suðaustur frá
Dyrhólaey. Var báturinn að koma
frá Færeyjum, þar sem hann var í
viðgerð. Talið er, að áhöfnin 10
menn, ihafi komizt í gúmmíbjörg-
unarbáta skipsins, en víðtæk leit,
sem fram hefur faiið síðan, hefur
þv.i miður engan árangur borið.
Þegar Sjösljarnan sökk, var hið
versta veður á hafinu fyrir sunn-
an land sem og víðar, og síðan
'hefur v'erið nær linnulaust fár-
viðri, þangað1 tíl í gær, að veðrið
hafði gengið niður. I fyrradag var
engri leit hægt að koma við sö'kum
stórviðris, og aðra daga hafa leit-
arskilyrði verið afar slæm. Yfir
tuttugu íslenzk og erlend skip
hafa tekið þátt í leitinni svo og
flugvéiar, þegar fært hefur verið.
Á Sjöstjörnunni voru 10 menn,
5 íslendingar og 5 Færeyingar, en
fyrst í stað var sagt í fréttum, að
Færeyingarnir hafi verið 5 eða 6.
Meðal skipsmanna er Alexander
Gjöverá, sem lengst af hefur átt
heima i Neskaupstað, en íhefur
verið búsettur í Færeyjum nú í
Framh. á 2. síðu.
Laugardaginn 10. febrúar kom
Börkur NK 122 í fyrsta sinn til
heimaihafnar, Neskaupstaðar.
Síldarvinnslan hf., Neskaups-tað
keypti Börk í Noregi á sl. hausti,
en síðan hafa farið fram ýmsar
breytingar á s'kipinu Og fjögurra
á-ra flokkunarviðge-rð á ski-pi og
vél. Þá var í skipinu síldar-
bræðsla, sem tekin var úr því og
flutt til Reykjavíkur. Verður hún
seld.
Settir hafa verið í skipið 8 hrá-
efnistankar, þar af eru tveir ein-
a-ngraðir, og unnt er að flytja í
þeim afla um lengri veg, t. d. síld
til söltunar af fjarlægum miðum.
Áður hefur verið sagt frá Berki
héi- í blaðinu, og sikal lýsing s'kips-
ins því ekki endurtekin hér, en
geta má þó þess, að i skipinu eru
tvö 16 tonna spil og flotvönpu-
tromla, en ætlunin er, að skipið
stundi veiðar í fiotvörpu j-afnt sem
nót, eftir aðstæðum hverju sinni.
í skipinu eru svo að sjálfsögðu
öll siglinga- og fiskileitartæki, og
er það hið bezta útbúið.
Börkuir er stórt s'kip, 1.019 lest-
ir, og er stærsta skip, sem Norð-
firðingar hafa eignazt. íbúðar-
kleíar eru hinir vistlegustu.
Á heimlieiðinni var ganghraði
skipsins 12,5 mílur, en á sjóhæfni
þess reynd-i ekki, að sögn skip-
stjóra, þar sem renniblíða var þá
á hafinu.
Skipstjórar á Berki eru þeir
bræður, Sigurjón og Hjörvar
Valdimarssynir. Fyrsti vélstjóri er
Björgvin Jónsson og fyrsti stýri-
maður Sigurbergur Hauksson. Á
skipinu verður 15 manna áhöfn.
Börkur er farinn til loðnuveiða
með nót. — B. S
Bjortur forinn fra Pflnamn
Bjartur, hinn nýi, japanski
skuttogari Síldarvinnslunnar í
Neskaupstað lagði af stað frá
Panama í gærmorgun kl. 5. Til
Panama kom skipið þann 13. frá
Hawai, eins og áætlað hafði verið.
Frá Panama siglir skipið beint
til Neskaupstaðar án viðkomu, ef
allt gengur að óskum. Áætlað er,
að siglingin hingað heim taki 17
daga, og ætti Bjartur þá að 'koma
marz.
Löndunarbann
Nefnd sú, sem stjórnar loðnu-
löndun, lagði fyrir helgina tíma-
bundið bann við löndun loðnu hjá
verksmiðjunum á Fáskrúðsfirði
og Stöðvarfirði. Höfðu verksmiðj-
urnar það til saka unnið, að láta
aka loðnu á tún án þess að afla
leyfis nefndarinnar til slíkrar
meðferðar á aflanum, en sam-
kvæmt reglum þeim, sem 'hún
starfar eftir, má e*kki nota
Framh. á 2. síðu.