Austurland - 23.03.1973, Blaðsíða 1

Frá blaðinu
USTURLAND
MALGAGN alþýðubandalagsins a austurlandi
23. árgangur.
Neskaupstað, 23. marz 1973.
12. tölublað.
Lífeyrissjóður AiuturSands lónor 15,/
millj. til
Lífeyrissjóður Austurlandsi, en
að honnm standa öll verkalýðsfé-
lög innan Alþýðusamibands Aust-
urlands, útihlutaði nú nýlega
sjóðfélögum sínum í fyrsta sinn
lánum. Lánin voru aðeins veitt til
húsnæðismála.
Um áramótin 1969—1970 tóiku
Ul starfa lífeyrissjóðir verkalýðs-
félaganna sem samið var um í
kjara3amningunum í maá 1969.
Alþýðusamband Austurlands
beitti sér fyrir því að á Austur-
landi sameinuðust öll verkalýðs-
félögin í sambandinu um einn líf-
eyrissjóð. Það varð að ráði og er
félagssvæði sjóðsins allt Austur-
landskjördæmi. Tala sjóðfélaga er
um 2.000.
Á Austurlandi ihefur nú um
skeið verið tilfinnanlegt húsnæðis-
leysi sem (heifur kiomið í veg fyrir
að fólk hafi getað setzt *að í kaup-
túnum í fjórðungnum, en víðast
hvar er nú mikil vinna og vantar
fólk í fiestar atvinnugreinar.
Fjármagn til íbúðabygginga hefur
ekki verið annað en það, sem Hús-
næðismálastofnun í’í'kisins sér
fólki fyrir og það litla, sem menn
geta slegið i ibönkum og sparisjóð-
um, sem hefur alls ekki verið nóg
til að fjármagna dýrar nýbygg-
ingar.
Við stofnun Lífeyrissjóðs Aus,t-
ur’.unds varð séð fram á mikla
fjármagnsmyndun og um leið, að
það ijármagn mætti nota til íbúða
bygginga. Stjórn sjóðsins aug-
lýsti eftir lánsumsóknum skömmu
eftir áramct cig va,r umsóknar-
frestur til 15. febrúar sl. og bár-
ust um 100 lumsóknir um lán. Á-
kveðið var, að því fé, sem sjóður-
inn ávaxtaði í lánum til langs tím*a
að þessu sinni, yrði aðeins varið
til íbúðaframkvæmda sjóðfélaga,
Cftir nánari reglum þar um.
Reglur um uppihæðir lána voru
þs'ssar:
1. Til húsa, sem byrjað var á *að
byggja árið 1970 eða siðar kr.
400.000.00.
2. Til húsa, sem byrjað var á
að byggja á áiunum 1965 til 1969
og er ólokið um sl. áramót og til
kaupa á íbúðum, sem hafa verið
Ikeyptar eftir áramót 1969/1970
kr. 250.00.00.
3. Til viðíhalds og endurbóita á
húsum, sem byggð eru fyrir árið
1965 og er þá einnig átt við hús,
£,;an haifa vei'ið í sm'iðum frá því
fyrir 1965 og er ólokið enn, verði
hámarkslán kr. 150.000.00.
Lán samkvæml 1. lið verða til
20 ára, lán samkvæmt 2. lið verða
til 15 ára og lán samkvæmt 3.
l.'ð til 10 áira.
Lán samkvæmt þessum reglum
vonu veitt þannig:
Samkvæmt 1. lið 12 lán, 2. lið
32 lá,n og 3. lið 21 lán. Upphæð
lánanma allra var kr. 15.710.000-.
Ástæða er til að ætla, að ný-
byggingum fjölgi og að iþað reyn-
ist hvati til byggingaframkvæmda
er nú fásit lán af iþesu tagi.
Það kom í ljós, þegar athugað
var, hver iðgjöld væru greidd
vegna umsækjenda, að mikiil mis-
bnestur var á að lágmarki væri
náð þ. e. að greitt hefði verið af
vinnu, sem svarar til eðlilegrar
vinnu verkamanna á timabilinu
frá 1. jan. 1970 til 31. des. 1972
cig þá miðað við lágmarkskaup-
taxta. Má segja, að nær öllum um-
sóknum sem synjað var, hafi ver-
ið synjað vegna þess, að nær eng-
a,r greiðslur höfðu borizt. lil sjóðs-
ins vegna viðkomandi umsækj-
ernda.
Það kom í ljós, að drjúgur hluti
þsirra, sem elkki komu til greina
við þessa úthlutun vegna lítill-a.r
?in,ne'gnar í sjóðnum vora menn.,
sem rca á eigi.n trillum eða eru að
hluta til sínir eigin atvinnurek-
endur og hefðu því átt að greiða
sjálfir iðgjöld sín vegna þann
Brœðsla seld
Þegar v/s Börkur var keyptur
var í skipinu síldarbræðsla, sem
frá upphafi var ákveðið að reyna
að s'dja. Bræðslan hefur nú verið
seld fyrir 11 milljónir kr. og eru
kaupendur aðilar í Reykjavik.
Verð Autsturlands hefur vfeiið
cbrlsytt um langan tíma, 10 kr. í
lausasöiu og áskriftarverð kr.
250.
Vegna margra hækkana, sáðan
þetta varð var ákveðið, er óhjá-
kvæmilegt að hækka nú verð
blaðsins og einnig mun auglýs-
ingaverð hækka.
Verð blaðsins í lausasölu hækk-
; ar frá og með næ.sta blaði, er út
l kemur 30. ma,rz, og verður þá kr.
15.
Áskriftarverð þetta ár verður
kr. 350.
líma, er þeir unnu hjá sjálfum sér.
Þá komu einnig í ljós nioikkiur til-
felli þar sem tortryggilega lítið
var greitt frá abvinnurekendum
vegn*a umsækjenda.
Það er ástæða til að brýna það
fyrir mönnum að fylgjast vel með
því, að atvinnurekendur geri skil
á iðgjöldum til sjóðsins þieh-ra
vegna og einnig þeirra, sem t. d.
róa á eigin trillubátum að greiða
iðgjöld fyrir þann tíma, sem þeir
,rc*a og viðhallda þannig réttindum
sínum í sjóðnum. Það má segja,
að þeir, sem vinna hjá aðilum, sem
efcki greiða iðgjöld til lífeyrissjóðs
svo sem ber að gera samkvæmt
samningum, vinni fyrir 6% lægra
kaup en ella og sýnist Mtil ástæða
fyrir verkafóik að una þvlí.
Þegar samningar náðust um
lífeyrissjóði fyrir verkafólk og
sjómenn, var stórum áfanga náð
á þeiitri leið að jafna kjör laun-
þega í landinu. Lífeyrissjóðir op-
inberra starfsmanna og fleiri að-
ila höfðu starfað um áratugi til
cmetanlegs gagns fyrir þá. Á
sama tíma var verkafólki neitað
um þessi sjálifsögðu hlunnindi. Nú
er verið að byggja upp lífeyris-
sjóði verkafólks og verður það að
sítanda vörð um þá og gæta þess,
að það haldi réttindum sínum í
þeim.
Góður afli
Skutitogarinn Bjartur kom í
fyrradag úr sinni fyrstu veiðiferð
með 145 lestir af fiski, er Ihann
hallð'i ifengið iað mesitu á fimm
dögum, ,en veiðiferðin stóð *alls
tíu daga. Af þessum afla voru um
85 lestir ísaðar í kassa. Bjartur
fór afituir út til veiða í gærkvöld.
Barði landaði 90 lestum sl. laug-
ardag og hefur afl*að mjög vel
síðan. I gær hafði hann fengið 100
lestir eftir 3J/2 sólarhiings veiði.
Barði er nú búinn að landa 630
lest.um ifrá áramótum, miðað við
aðgerðan fisk, en mestallan þann
tím*a hefur íhaldið séð svo um,að
stærri togarannir ihafi legið
bundnir í höfnum.
Tveir Norðfjarðarbátar eru nú
að hef ja netaveiðar. Fylkir er far-
inn, en Björg að búa sig á veiðarn-
ar. Þessir bátar voru báðir á
loðnuveiðum.
Nokkrar trillur eru farnar að
róa frá Norðfirði, og er það ein,
sem cftast hiefur róið. Jón Sig-
urðsson á hana og rær einn. Ha,nn
stundar með línu og befur fengið
upp í 800 fcg. í róð.ri. Ekki ‘hefur
fiskazt mikið á færi ennþá.
Skólablaðið Týr
Nemendur í Gagnfræðaskóla
Neskaupstaðar hafa nýlega seint |
frá sér nýtt tölublað af Ihinu |
fjölritaða skólablaði sínu, Tý,
ihið annað á þessum vet.ri. Er
þetta allstórti blað og fjölbreytt
að efni, en útgefendur íhefðu ’
'gjarnan mátt vanda vélritunina
betur, því prentvilliur eru legio.
1 blað'inu kennir margra grasa.
Þar eru dæmisögur, sumar aftir-
tektarverðar, frásaga af bindindis
fundi, plötufrétitir, gamanmál,
íþróttaifréttir, grein um flokka-
pólitik á Islandi, og meira að
segja tilraunir til ljóðagerðar.
Austurland tekur sér Bes'saleyfi
til að birta eftirfarandi dæmisögu
úr blaðinu sem sýnishorn af efni
þess:
„Varpstöðvar í Vestmanna-
eyjum.
Margt hefur verið rætt og ritað
um Vestmannaeyjar und*anfarið,
an samt hefur eitt atriði farið for-
göirðum. Það er fuglalíf. Ég álít
að fuglalíf muni breytasti talsvert
við eldgosið. Þegar ég segi tials-
vert, þá á ég ekki við það að þeir
fljúgi eins hratt og þeir geta sem
lengst frá gosinu, beldur það, að
þeir, sem eru á Heimaey fllykkist
út í nálæigar eyjar og fái sér lóð
þar. Þegar sVoi er komið getur
orðið nolkkuð þröngt á þimgi. Sjálf
sagt taka fuglarnir í hinum eyjun-
um ve'l á móti þeim og auðvitað
bezt á móti hinum æðri fuglum.
En það sem verra er, er það, að
Framh. á 4. aíðu.