Austurland - 06.04.1973, Blaðsíða 1

MÁLGAGN ALÞÝÐUBANDALAGSSNS Á AUSTURLANDI
23. árgangur.
Neskaupstað, 6. apríl 1973.
14. tölublað.
Hvar verða innfluttu húsin reist?
Það vaudamál, sem hvað heit-
ast hefur brunnið á þjóðinni eftir
eldgosið á Heimaey, er núsnæðis-
vandi íbúanna.
Til að fullnægja liúsnæöisþörf
allra þeirra Vestmannaeyinga,
sem jarðeldarndr hröktu tfrá
heimabyggð sinni yfir til tfasta-
landsins, mun þurfa 12—14
hundruð íbúðir. Þegair hatft ler í
huga, að á landinu öllu var lokið
við um 2000 íbúðir á síðasta ári,
sést hve stónt átak hér er um að
ræða fjárhagslega og eins tíma-
frekt, ef farnar eru troðnar slóð-
ir í húsasmíðíi.
Inn í vandann tfléttast svo ýmis
félagsleg vandamál og búsetu-
spursmiálið. Enn eru Langflestir
Eyjaskeggjar á Faxaflóasvæðinu,
en allstór hópur hefur þó dreifzt
út um landsbyggðina.
Ýmsir tforvigismenn Vestmanna
eyinga hafa viljað, að þeir haldi
sem allramest hópinn og tvístrist
ekki. Ræða iþeir um, að etf hið
versta gerist og allt fari í 'katf á
Heimaey, eigi Eyjabúar að byggja
upp nýt.t samfélag — sem næst
hinum fengsæiu fiskimiðum kring-
um Eyjarnar.
Þá ihafa á hinn bóginn komið
fram raddir um að ýta undir
flutning fólks út um land Tals-
menn þeirrar stetfnu benda á, að
þannig nýtist bezt sérþekking og
starfsreynsla þessa fólks í sjávar-
útivegi og fiskvinnslu, jafntframit
því sem slíkt stuðli að hinu marg-
frœga byggðajafnvægi.
Öllum er kunnugt, að Viðlaga-
sjóður hetfur nú þegar fesit kaup
á 200 tilbúnum timlbuhhúsum frá
Norðurlöndum. Hetfur þessum hús
um verið ráðstafað á staði suð-
vestanlands svo sem Grindavík,
Keflavík, Seltfoss, Þorlákshöfn o.
fil.
Mörgum landsbyggðarmönnum
°g eins þeim Vestmannaeyingum,
sem flutzt hatfa út á land, fannst
hér einkennilega að verki staðið
og ýmsar spurningar vöknuðu:
Er þessi ráðstöfun líkleg til að
draga úr margumræddri slagsíðu
á byggð landsins ? Er æskilegt að
þjappa þessu fólki á höfuðborgar-
svæðið, þar sem fyrir í'íkir vand-
ræðaástand í húsnæðismálum? Er
réttlátt. að skattleggja lands-
byggðina til þess að reisa mörg
hiundruð íbúðir við Faxaflóa —
ofan á Breiðholtsævint.ýrið?
Ekki er ætlunin að reyn*a að
svara þessum spurningum hér, en
á þær minnzt, því þær urðu til
þess að Austurland taldi rétt að
afla upplýsinga frá Viðlagasjóði
um málið.
Fara upplýsingar þær, sem
fengust, Ihéi* á eftir ásamt hug-
leiðingum blaðsins.
Ástæðan fyrir því, að þessum
200 húsum var ekki dreift medra
en raun ber vitni er — að sögn
Viðlagasjóðs — sú, að með því
að reisa þau á fáum stöðum var
talið, að iþau kæmust fyrr i gagn-
ið — Þetta má vel vera rétt, en
ekki er ég þó viss um, að allir
fallist á þessa röksemdafærslu.
Hins er rétt og skylt að geta að
stærsti hluti Vestmannaeyinga
viill fá sín hús reist á Suðvestur-
landi.
Ætlunin er að kaupa fl'eiri hús,
þó enn hafi ekki verið gengið frá
þeim kaupum.
Þegar til ráðstöfunar á þeim ^
kemur verður fyrst og fremst
Ihatft í 'huga eftirfarandi:
1. Hvar vill tfólkið bua.
2. Atvinnumöguleikar fyrir
fóllrið á þeim st.öðium þar sem það
vill vera.
3. Fyrirgreiðsla sveit.arfélaga í
sambandi við lcðir fyrir ihúsin.
___ Sýniist hér ekki um óeðlileg
sjónarmið að ræða.
Um tfyrsitu tVö atriðin þarf ekki
að fjölyrða en rétt e.r að skýra
nánar hvað átt er við með fyrii-
greiðslu í sambandi við bygginga-
lcðir.
Það sem sveitarfélögin þurfa að
leggja fram eru lóðir undir húsm
í byggingarhæfu ástandi, en Við
lagasjóður sér um allan annan
kostnað.
Ekki er útilokað að fá lán til
skamms tíma hjá sjóðnum vegna
gatnagerðar og annars sem Þar-
til að gera lóðir bygginganhæfar.
Þess er að vænta að bráðlega.
verði fest kaup á fleiri húsum o0
þeim ráðstafað. Verður þá auk
framangreiindra atriða horft á, i
hve margar umsóknir berast f1 á
hverjum stað.
Hingað til Neslkaupstaðar eini
þegar komna.r nokkrar fjölskyld-
ur frá Eyjum og fleiri eru vænt-
anlegar. Þó nokkrir aðrir hafa
haft hug á að koma, en húsnæðis-
leysið hefur komið í veg fyrir að
þeir gætu það.
Þetta er afar slæmt því hér er
skortur á tfólki til ýmissa starfa.
Unnið er nú að því að tfinna leið-
ir til að rjúfa þennan vítáhring.
Hið þrcittmikla atvinnulíf hér
gæti staðið undir mun stærra
bæjarfélagi og það vantar fólk
— og fól'k vill koma — en þá
vantar húsnæði hanlda því.
Húsnæðisskorturinn hefur þann
ig flestu öðru fremur verið hemill
á eðlilegan vöxt bæjarins.
— Það væri því ekki lítils virði
fyrir okkur etf hingað flyttiust 10
—20 fjölskyldui- frá Eyjum og
þessar fjölskyldur fengju hús frá
Viðlagasjóði til að reisa hér.
Fari svo að ósköpunum á
Heimaey linni — sem allir auð-
viitað vona — og þetta fólk kjósi
að hveitfa aftur til sinna fyrri
heimkynna, þá verða húsdn eftir
og þau seld hér innanbæjar.
Austurland vill benda þeim
Vestmannaeyingum, sem ætla sér
að fá hús hjá Viðflagasjóði, á að
nauðsynlegt er, að senda Hús-
næðismiðlun Vestmannaeyjakaup-
staðar formlega umsókn þar um
sem fyrst.
Stiax og byrjað var að ræða
um innflutning tilbúinna húsa til
að leysa húsnæðismál Vestmanna-
eyinga, samþykkti ibæjarstjórn
Neskaupstaðar að bjóðast til að
taka á móti allt að 15 húsum.
Bæjarstjórnin hugsar sér, að hús
þessi verði set.t á svæði, sem verið
er að skipuleggja úti á Bökkum.
Virðist ekkert þvi til fyrirstiöðu
að þar verði hægt að setja ihúsin
niður strax í vor eða snemma í
sumar.
Við skulum svo vona að fjöl-
skyldur þær, sem hingað .koma
frá Eyjum fái eðlilega húsnæðis-
fyrii'greiðslu hjá Viðlagasjóði og
bjóðum alla Vestmannaeyinga
vel'kömna til starfa í Ne-skaup-
stað. — Kr*íóh-
Félagsvist
Félagsvist í 'kvöld kl. 9 í Egils-
búð.
Alþýðubandalagið.
Vopnfirðingar
eignast togara
Þann 28. marz kom hinn nýi
skuttogari Vopnfirðinga til heima-
hafnar. Hann heitir Biettingur og
er einn af japönsku skuttogurun-
um og annar í röðinni af þeim,
sem Austfirðingar eignast á þessu
ári.
Eigandi Brettings er Tangi hf.
á Vopnaifirði, en stæirstu eignar-
aðilar þess eru Síldarverksmiðja
Vopnafjarðar og Tryggvi Gunn-
arsson, skipstjóri. Sigldi hann
skipinu /heim og verður 'skipstjóri
á því.
Með tilkomu þessa skipt gjör-
breytist aðstaða Vopnfirðinga til
hráefnisöflunar í fiskvinnslu, og
eru nú skapaðir möguleilkar til
stöðugrar atvinnu allt árið.
Austurland óskar Vopnfirðing-
um til hamingju með þetta nýja
og glæsilega skip.
Þrjú íslenzk
leikrít
Leikstarfsemi áhugamanna hef-
ur átt erfitt uppdráttar síðustu ár
og er sjónvarpi kennt um öðru
fremur. Nokkur fjörkippur er nú
í þessari staitfsemi hér á Austur-
landi um þessar mundir, en sann-
leikurinn er sá, að leikstarfsemin
hefur alla tíð gengið í nokkrum
bylgjum, blcmstrar um skeið, en
liggur þess á milli í dvala.
Verið er nú að æfa þrjú leikrit
hér á Mið-Austurlandi, og það
merkasta við það er, að þetta eru
a'llt íslenzk leikrit.
Leikfélag Fljótsdalshéraðs æfir
leikritið Hart í bak eftir Jökul
Jakobsson, og verður það fium-
sýnt á Héraðsvöku 15. apríl.
Leikstjóri er Sigurgeir Hilmar
Friðþjófsson.
Leikfélag Fáskrúðsfjarðar er
að æfa leikiitið Delerium búbonis
eíitir þá b'ræður Jónas og Jón Múla
Árnasyni. Ráðgeitf er að tfrum-
sýning þess verði 12. apríl.
Leikstjóri er Magnús Guð-
mundsson í Neskaupstað.
Leikfélag Reyðarfjarðar æfir
nú annað leilcrit eftir þá Jónas og
Jcn Múla, er það Járnihausinn.
Leikstjóri er Hólmfríður P'alsdót.t-
ir.
Ekki er mér kunnugt um, hve-
nær frumsýning er áætluð á Reyð-
arfirði.
Það er von mín, að þessar leik-
sýningar verði á fleiri stöðum
hver og edn og þeir staðir, sem
efckert hafa upp á að bjóða í þess-
um efnum nú, verði heimsóttir.
— B. S.