Austurland - 01.05.1973, Blaðsíða 1

lUSTURLAND
MALGAGN alþyðubandalagsins a austurlandi
23. árgangur.
Neskaupstað, 1. maí 1973.
18. tögublað.
Gleðilega
hátíð
I. mdí ávarp Verhalýðsfélags Norðfirðinga
Á ihátíðis og ibaráttudegi sínum í dag, 1. maí, minnist verka-
lýðslhreyfing allra þjóða sigra og blæs til sóknar í baráttunni
fyrir réttlátii skiptingu auðsins er hún skapar, fyrir friði frelsi
og jafnrétti kyniþátta. Hún ‘krefst þess að þegar í stað verði
hætt viðurstyggilegum árásarhernaði Bandaríkjanna í IndóMna
og að stórveldin flytji heri sína sem þau hafa í öðrum löndúm
til sinna heimkynna.
Norðfirzk alþýða tekur undir þessar kröfur og krefst þess
jafnfmmt að ríkisstjóm íslands standi við þau fyrirheit sín að
bandarískum her verði vísað af íslandi og ítrekar fyrri kröfur
um að ísland segi sig úr NATO nú þegar.
I dag eru 8 mánuðir liðnir frá iþví að fiskveiðilögsaga ís-
lendinga var færð út í 50 mílur og allan þann tima hafa Bret-
ar, sem eru einn helsti mátitarstólpi NATO, sýnt okkur yfir-
gang og stundað veiðiþjófnað innan fiskveiðilögsögunnar á-
samt Vestur-Þjóðverjum og hafa þeir oftsinnis stefnt lífi lög-
gæslnmanna okkar í hættu með grófum ásiglingarbrotum.
Norðfirzk alþýða telur að tími sé kominn til að taka veiði-
þjófa og færa þá til hafnar og dæma þá eins og lög gera ráð
fyrir. Stjómvöld mega vita að slíkar aðgerðir eiga vísan stuðn-
ing allrar alþýðu landsins.
Norðfirzk alþýða hvetur ríkisstjórnina til að standa fast á
rétti íslendinga í þeim samningaviðræðum sem framundan eru
um landhelgismálið og hvika ekki frá markaðri stefnu og semja
því aðeins við andstæðinga okkar um aðlögunartíma fyrir þá að* 1
full viðurkenning þeirra fáist á rétti okkar til útfærslu land-
helginnar og frekari friðunarráðstafana síðar.
Senn líður að iþví, að Islendingar minnist ellefu hundruð ára
búsetu sinnar í landinu. Þeirra tímamóta væri verðugt að minn-
ast með því að gena stórt átak á sviði landgræðslu og náttúm-
verndar, stórefla varnir gegn hvers konar mengun og mengun-
arlhættu. Það er ekki lítill Ihluti Jífsgæðanna í dag að búa í
hreinu landi ósnortinnar náttúru. Þau lífsgæði þarf þjóðin að
verja.
1 dag eru kjör íslenzkrar alþýðu betri en þau hafa verið til
þessa en þrátt fyrir það má mik.ð um bæta. Það verður efcki
framhjá þeirri staðreynd gengið að í hlut verkafólks kemur
allt of lítill hluti þjóðarteknanna og að enn í dag ler ekki
unnt að framfleyta fjölsfcyldu af dagvinnulaunum verkamanns
einum, Þá býr verkafólk við lítið atvinnuöryggi og mikið slkort-
ir á að það hafi hlunnindi á borð við aðrar stéttir og má þar
nefna veikindaorlof, fæðingaorlof kvenna og fleira þess háttar.
Verkalýðshreyfingin slakai' því ekfci á í baráttu sinni fyrir
bættum kjörum. Hún heldur til frekari sigra.
Norðfirzk alþýða heitir á aUa alþýðu landsins að fylkja sér
saman um kröfur um jafnari skiptingu þjóðartekna, kröfur um
atvinnuöryggi og félagslegar umbætur verkalýðnum til hanldá.
Hún heitir á alþýðu landsins að istanda vörð um sjálfstiæði
landsins og að vinna að vaxandi áhrifum verkalýðshreyfingar-
innar á stjórn landsins.
Stjórn Verkalýðsfélags Norðfirðinga.
Gengis-HÆKKUN
Gengislæ'kkanir hafa verið tíð-
ar á íslandi um langt árabil. Til
þeirra hefur stjómvöldum verið
tamt að grípa, þegar aðgerðir í
efnahagsmálum 'hafa verið aðkall-
andi Ofttaist ihafa þessar gengis-
lækkanir haft það að mai’kmiði að
skerða á einhvern hátt kjör hins
aimenna launamanns og þá gjarn-
an með svokölluðum hliðarráðstöf-
unum, vísitölubindingu og þess
háttar. Undantekning frá þeirri
reglu var gengislækkun sú, sem
einn stjórnanflbkkanna knúði fram
í desember í vetur. Rífcisstjórnin
gæt.ti þess að búa svo um hnútana,
að sem minnst kjaraskerðing yrði
samfara gengislækkuninni.
Gengið hækkar um 6%.
Við erum orðin svo vön gengis-
lækkunum að okkur hefur varla
komið í hug gengishækkun sem
hugsanleg aðgerð í efnahagsmál-
um. Það munu því margir í fyrstu
hafa haldið að um misheyrn
væri að ræða eða mismæli útvarps-
þular, er sagt var frá því í út-
vaipsfréttum að Seðlabankinn
hefði ákveðið að höfðu samráði
við bankaráð og með vitund ríkis-
stjórnarinnar, að hæfcka stofn-
gengi íslenzkrar krónu um 6%.
En það kom skjótt í ljós, að efcki
var um misheyrn að ræða. Gengið
hafði verið hækkað í fyrsta sinn
síðan 1924 að Jón Þorláksson
hækkaði gengið og fékk skömm
fyrir, þvi andstæðingar hans töldu
hann hafa stundað gróðabrall f,
sambandi við gengisbreytinguna.
Áhrif hækkaðs gengis.
Gengi'shæfckum hefur að sinu
leyti jafnmikil áhrif og gengis-
lækkun, bara þveröfug. Hér verð-
ur ekki farið út í það að gera
grein fyrir öllum áhrifum gengis-
breytingarinnar í smáatriðum, að-
eins drepið á tvö höfuðatriði.
Gengishækkun leiðir að öðru
jöfnu til verðlækkunar á .nnflutt-
um vörum og ætti sú lækkun að
geta numið svipuðum hundraðs-
hluta og gengishækkunin. En verð
bólga er víðar en á íslandi. Hún
er einkennandi fyrir efnahagslíf
hins kapitaMska heims nú um
stundir. Öll vitum við hve gífur-
lega íslenzkar útflutningsvörur
hafa hækkað í verði að undan-
förnu. Af þv5: má ráða nbkkuð
um verðbólguna í viðskiptalönd-
um okkar. Þessi verðbólga verður
sjálfsagt til þess, að verðlag á
innfluttum vörum læfckar ekki
eins mikið og svarar til gengis-
hækkunaiinnar. Gengishækkunin
og lækkað verðlag vegna hennar,
verkar Mka sem hemill á vísitöl-
una, þannig að hún mun ekki
hækfca eins mikið og búist hafði
verið við.
I annan stað verður gengislækk-
unin til þess að verð á útflutii ngs-
vörum lækkar í krónum talið. Vei'ð
á sjávarafurðum ihefur hækkað
svo mikið að undanförnu, að talið
er að útflutningsframleiðslan þoli
hækkunina.
Megintilgangurinn með gengis-
hækkuninni er sýnilega sá, að
reyna að hafa hemil á verðbólg-
unni innanlands og þeini vixl-
'hækkun verðlags og kaupgjalds,
sem lengi hafa viðgengizt. Ríkis-
stjórnin mun gera hliðarráðstafan
ir til að tryggja árangur af
gengishækikuninni. Var jafnvel
búist við þeim í gær, en höfðu
ekki verið birtar þegar þetta var
skrifað og verður frásögn af þeim
i að bíða.
Vaxtabreyting.
Jafnframt tilkynningunni um
gengishækfcunina t.ilkynnti Seðla-
bankinn mikla hækkun vaxta,
bæði innláns- og útlánsvaxta.
Til dæmis um hækkun innláns-
vaxta skal þess getið, að vextir af
almennum sparisjóðsbókum hækfca
úr 7% 'í 9% og af sparisjóðs-
innstæðum, sem bundnar eru í eitt
ár, úr 9% í 12%.
Engir hafa verið jafn hart leikn
ir af verðbólgunni og sparifjáreig-
endur. Með sanni má segja, að
eign þeirra hafi brunnið upp í eldi
verðbólgunnar á sama tíma Og
eignir þeirra, sem fengu lán vegna
sparifjármyndunarinnar, mang-
Framh. á 2. aíðu.