Austurland - 25.05.1973, Blaðsíða 1

lUSTURLAND
MALGABM alþýðubandalagsins a austurlandi
23. árgangur. Neskaupstað, 25. maí 1973. 22. tölubjlað.
Grípa til hernaðarofbeldis
Natoríhið Bretlond rsðst með vopnavaldi gegn Nntirihinu islandi
Frá fþví var sagt í sáðasta blaði,
að brezku landlhelgisbrjótarnir
hefðu gefizt upp. siglt út fyrir 50
mílna mörkin og lýst yfir Iþví, að
inn fyrir þau færu þeir ekki aftur
fyrr en ilkisstjórn þeirra léti þeim
í té herskipavernid. Hér var sem sé
um að ræða þvingun gagnvart eig-
in ríkisst.jóm.
Og ríkisstjórn hennar hátignar
gafst upp fyrir taugabiluðum og
aðgangshörðum skipstjórunum.
Brezk Iherskip, alvopnuð með þyrl-
ur innanborðs, voru send inn í ís-
lenzka landhelgi og þar hafa þau
síðan snúizt um togarana eins og
æ,r í haga um lömb sín. Og
njósnaþotur ei'u sendar upp að
ströndum landsins til þess að fylgj
ast með ferðum íslenzku varðskip-
anna.
Á miðunum er nú komið sams
(konar ástand og 1958. Herskip
vaða um miðin og brezku togar-
arnir verða að haida sig í hnapp.
Reynslan frá 1958 sýnir, *að und-
ir þeim kringumstæðum verða veið
ar ekki stundaðar með árangri.
Við ihöfum lengi átt. von á þess-
um viðbrögðum af hálfu Breta.
Allt frá því á 15. öld hafa þeir
lagt stund á ránskap á íslands-
miðum, og á rneðun þeir Iþorðu,
rændu þeir landsmenn og myrtu.
Og enn, á síðari hluta 20. alldar,
er framferði þeirra í eðli sínu hið
sama. Bretar telja að 500—600
ára yfirgangur og ofbeldi á Is-
landi og íslenzkum fiskimiðum,
veiti þeim helgan rét,t til að stunda
veiðar nú og framvegis á iþessum
miðum. Þarna fcemur hugarfar
heimsveldissinnans í ljós. Hafi
heimsveldið einhvem tíma með of-
beldi, ránum og manndrápum, get
að brotið undir sig lönd annarra
þjóða eða rænt auðlindir þeirra.
er réttur þess til yfirdrottnunar
og arðráns um aldur og ævi helgur
réttur, sem ekfci má hrófla við.
Svo er að sjá sem brezku stjórn-
inni hafi ekfci verið um það gefið
að senda herskip til Islands. Kem-
UV þar tvennt til: annars vegar
almenningsálitið í heiminum, sem
fyrirfram var vitað að fordæma
mundi innrás Breta, og hins vegar
reynslan frá 1958, sem sýnir, að
veiðar innan herkvíar heppnast
efcki. Og dýr verður hver titturinn,
sem brezku sjóræningjunum tekst
að klófesta á íslandsmiðum.
Við Islendingar eigum að taka
þessu með ró og stillingu, og það
höfum við gert. Við vitum að með
innrásinni breytist deilan í eðli
sínu, hún vekur meiri athygli og
opnast hafa möguleikar til að
sækja Brefca á alþjóðavettvangi.
Við eigum að mótmæla og varð-
sfcip ofcfcar eiga að halda áfram
ái-eitni við veiðiþjófana, eftir því,
sem við verður komið.
Islenzka ríkisstjórnin gerði
strax nokkrar sjálfsagðar ráð-
stafániir. Hún kvaddi heim am-
bassador sinn í London, hún toann-
aði enskum -herflugvélum að lenda
á Nato-flugvellinum í Keflavik, og
hún bannaði flugvélunum að fljúga
inn í íslenzka lofthelgi, sem nær
fjórar sjómílur út frá gnmnlínum.
Og ríkisstjórnin íhugar nú, í sam-
ráði við stjórnarandstöðuflokk-
ana, til hvaða bragða skuli grípa,
og þá einfcum á alþjóðavettvangi.
Með framferði sínu hafa Bretar
spillt stórlega þeim samkomulags-
möguleikum, sem fyrir hendi
kunna að hafa verið. Ekfci mun
seízt að samningaborði með þeim
fyrr en þeir hafa látið af ofbeldi
sínu. Raunar er ekki um neitt við
þá að semja. Við höfum með fuH-
um rétti helgað ofckur 50 mílna
fisfcveiðilögsögu og sá réttur ætti
ekki að vera samningamál.
En hvað eigum við að gera
vegna innrásarinnar ?
I fyrsta lagi eigum við að slíta
stjórnmálasambandi við Breta.
I öðru lagi eigum við að segja
okkur úr Nato. Nato er hernaðar-
bandalag, sem við vorum á sínum
tíma lognir inn í með hótunum og
gylliboðum. Nú hefur það gerzt í
annað sinn á fimmtán árum, að
eitt öndvegisríki banidialagsins
ræðst með vopnavaldi á minnstu
þjóð þess, án þess að toandalagið
hreyfi hönd eða fót. Það hefur
sýnt sig, að við eigum helzt árásar
von fiá Nato-ríkjum, en toandalag-
ið telur það sýnilega ekki í sínrnn
verkaihring, að vernda Nato-ríki
fyrir árás frá Nato-ríki. Einnig
ætti að banna herflugvélum frá
Nato-ríkjum — einnig Bandarífcj-
unum — afnot af flugvöllum á
Islandi og umferð um íslenzka
loftlhelgi.
Það er fcannski efcfcert á móti
því, að við snúum ofcfcur til N*ato
og krefjumst, þess, að bandalagið
sjái svo um, að torezki flotinn
hætti ofbeldi sínu þegar í stað.
Geri bandalagið svo, sem fáir
munu ætla, er það gott. Geri það
það ekki opnast augu fleiri lands-
manna fyrir eðli og tilgangi Nato,
og fleiri gera sér ljósar þær hætt-
ur, sem fylgja því að binda trúss
við það.
I þriðja lagi á að kæra Breta
fyrir Öryggisráði Sameinuðu þjóð-
anna, enda sýni athugun, að Lík-
legt sé, að það sé málstað okkar
til framdráttar. En okkur er auð-
vitað ljóst, að þar ná engar vitur
á Breta fram að ganga. Þeir hafa
sjálfir meitunarvald í ráðinu og
hika ekfci við að beita því. Og
Bretum fylgja í þessu máli, öll
þau rífci, sem eiga fast sæti í
Öryggisráðinu, nema Kína, sem
stendur með okkur. En kæra til
Öryggisráðsins mundi vefcja at-
hygli á málinu, skapa okkur á-
íóðursaðstöðu og stimpla Breta
sem árásaraðila í augum enn
fleiri.
I fjórða lagi eigum við að bind-
ast samtökum um að kaupa ekki
brezkar vöirur. I þeim efnum væru
það húsmæðurnar, sem mestu
ráða. Hvernig væri, að Dagrún
tæki nú Breta í karphúsið? Von-
andi tækist henni þá betur upp en
í aðförinni að bændum á dögun-
um.
En mestu máli skiptir, að þjóðin
standi saman. Þessir síðustu at-
burðir verða til þess að þjappa
henni saman 1 órjúfandi heild, og
þeir sem áður vildu mifcið á sig
leggja til að ná samningum, eru
nú jafnharðir og allir aðrir. Og
við verðum að efla landhelgis-
gæzluna stórlega, því hún er mjög
vanbúin til að takast á við það
ofbeldi, sem nú er við að eiga.
Við eigum sigur vísan í land-
helgisdeilunni. Þjóðin er einhuga
og alltaf stækkar hópur þeirra
ríkja, sem styðja okkur. Það er
engin ástæða fyrir okfcur að grípa
Framh. á 2. aíðu.
Nemenda-
tónleikar
Tónskólans
Eins og auglýst er á öðrum stað
hér í tolaðinu, verða nemendatón-
leilkar Tónskólans í Nesfcaupstað
haldnir nfc. þriðjudagskvöld í
Egilstoúð. Þar verður leikið á mörg
hljóðfæri og koma alls fram 13
einleikarar. Auk þess kemur fram
12 manna hljómsveit, sem leikur
Consertino fyrir píanó og hljóm-
sveit eftir Peder Holm, tónliistar-
kennara í Esbjerg. Hlöðver Smári
Haialdsson leikur einleik á pdanó
í hljómsveitarverkinu.
Hljómsveit þessa skipa nemend-
ur Tónskólans, sem bæði eru börn
og fuilorðið fólfc. Skólastjóri Tón-
skólans, Haraldur Guðmundsson,
stjórnai' hljómsveitinni. Aufc Har-
aldar kennir við Tónsfcólann Hlöð-
ver Smári Haraldsson, og Dirk
von der Ehe kenndi fyrri hiuta
vetrar.
Aðgangur að tónleikunum er
ckeypis og öllum heimill og vill
blaðið hvetja bæíjarbúa að fjöl-
menna í Egilstoúð á þriðjudags-
fcvöldið, því að hiiklaust má full-
yrða, að þetita verða fjöltoreyttir
og ánægj-ulegir tónleikar.
Iþróttir
Fyrsta viðureign Þróttar á
heimavell i 2. deildinni verður á
morgun — laugai-dag — vlð U.
M. F. Selfoss. Bæði þessi lið töp-
uðu sínum fyrsta leik í deildinni
með 5 mörfcum gegn engu, Þrótt-
ur við F.H. á hinum nýja velli F.
H. í Kaplakrika,, en Selfoss á
heimavelli sínum við Víking.
Síðasta viðureign Þróttar og
Selfoss er enn mjög fersk í minni
margra, er á horfðu. Leikur þessi
skar úr um það, hvort liðið félli
í 3. deild. Leikuriinn á morgun,
sem hefst fcl. 16.00, verður sjálf-
sagt mikill baráttuleilkur og þess
má geta, að flestir íþróttafrétta-
ritarar spá öðru hvoru þessana
liða falli í 3. deild. Væntanlega
verður lið Þróttar fullskipað í
leiknum á morgun, en í leifcnum
við F. H. vantaði a. m. k. þrjá af
þeim leikmönnum, sem telja má
nokkuð víst, að eigi sér fast sæti
í liðinu.
Vonandi láta bæjarbúar sitt
ekki eftir liggja til að sigur vinn-
ist. Fjö-lmennið og hvetjið Þrótt.
Dómari í leiknum verður Óli Foss-
berg og tímaverðir Hjörvar Jens-
son og Sigmar Hjelm. — E. G.
Úr bcenum
Afmæf.
Eiríkur Ásmundsson, iðnrekandi
Naustahvammi 12 varð 50 ára 20.
maí. Hann fæddist toér í toæ og hef-
ur lengst af átt hér heima.