Austurland - 20.07.1973, Blaðsíða 1
23. árgangur. ‘ Neskaiipstað, 20. júlí 1973. 28. tölnblað.
Magni Kristjánsson, skipstjóri:
Ekhí bara byssur - Ifltt skotfsri
Undanfarna daga hefur land-
helgismálið verið nakkuð ofarlega
í hugum manna. Ástæðan er aðal-
lega sú, að brezkir togarair hafa
sýnt af sér fádæma ruddaskap og
ósvifni undanfarið gagnvart ís-
ienzkum fiskiskipum. Einnig hafa
smalahundariiir brezku, þ. e. drátt-
■aibátar og freigátur, haldið áÆram
að 'þverbrjóla allar siglingareglur
og reyna eítir mætti að valda á-
siglingu við íslenzk varðskip. Hvað
Þjóðverja snertir hafa málin einn-
ig þróazt á verri veg fyrir dkkm-.
Eftir síðasta samnhigstilboð til
þeirra hefur iþað gerzt, að þeir fær-
ast í aukana og herða sókn súia
inn fyrir 50 isjóihilurnar. Og það
sem verst er, a. m. k. fyrir okkur
Áustfirðinga, Iþeir stunda orðið
mikið veiðar á miðum, sem ís-
lenzkir fiskimenn hafa setið að
svo til eiinir til þessa. Hér á ég
við svæðið frá Paþaginmni að Vest
mannaeyjum. Jafnframt viirðist
Landhelgisgæzlan sýna þeim
aukna linkind. Að vísu hefur Gæzl-
an haft sig nokkuð í frammi nú
um siké'ið og varðskip það, sém
verið hefur á Áustfjarðamiðum
undanfarna daga staðið sig með
mestu prýði, svo sem alltaf þegar
þau fá að beita sér. Eln rétt er að
alþjóð sé það kunnugt, að það var
ekki fyrr en eftir margitrekaðar
áslkoiranir sjómanna til Gæzlunmar,
og að lokum neyddust sjómenn til
að fá fjölmiðlium málið til með-
ferðar. Þá loksins neyddist Gæzl-
•an til að sýna af sér einihverja
snerpu.
Þessi atburðarás hefur vakið
oikkur sjómann • tl mikidlar um-
hugsunar og ég held að fleirum sé
holl't að gefa Ihenni gaum. Þó að
atburðirnir gerist á okkar vett-
vangi freikar en ann-aira, snlertir
málið sVo sannarlega hvern ein-
asta mann í landinu.
Ég ætla ekki að f jölyrða um ein-
staka a.tburði, því svo ferlkst. er
þetla vönandi í hugutm flestra.
En hvað er að gerast. í landiheLg-
ismálinu núna? Hefur verið breytt
eittihvað ium stefnu núna nýverið?
Var ekki sagt í vor, þegar Gæzlan
skilaði hValbátnum, að það gerði
ekkert til, 'því vairðskipumum yrði
bara haldið betiur úti með auknum
afieysingum ?
Enginn fær að vita neitt frá for-
svarsmönmum Gæzlunnar. Blaða-
fulltrúinn stráir um sig villlanldi og
óljcisum yfirlýsingum og Pétu,r
situr í sínum fílabeinsturni.
Skipstjóriinn á Ljóafelli, ísleifiur
Gíslason, ætlaði að fá að tala við
Pétur um daginn og sikýrn fyrir
hcrnum ástandið á miðiunum. Þá
v’ora 8—10 Bretar að tloga innan
gömlu 12 milna markanna við
Hvalbak og ca. 25—30 milli 12 og
50 sjómílnamna. Honum var svar-
■að, að Péitiiir taiaði elkki við menn
úti á sjó. Hann kærði sig ekfcert
Magrcj Kristjánsson, skipstjóri.
um að fá gr'einárgóðar upplýsing-
ar frá fyrstu hendi. En Isieifur
kom nú kvö'rtumum á framfæri við
„kerfið" og skömmu siðar fókk
1 hann skeyti um að reynt yrði að
fjölga va.rðskipnm á Austfjarða-
i miðum. Þá hafði ekki sézt varð-
skip á slóðinni svo vikum skipti.
Nú má segja, að auðveldara sé
í að benda á misgjörðir en ráða bót,
' á og er það vissulega rétt. Við vit-
um að varðskipin eru fá og svæðið
i krinigum landið nokkuð stórt. Samt
sýnist O'kkur sjómönnum augljóst,
að oft væri hægt að gera betur. Ég
liéf hvergi séð, að komið 'hafi fram
sérstakar bilanir í varðsfkipunum.
Þes3 vegna eiga alltaf að geta ver-
ið a. m. k. 3 varðskip af fjórum á
miðunum og jafnvel stundum 4, ef
nægur mannskapur er tiil afleys-
inga og reynt að annast sem mesit
viðhald um borð í skipunum á sjó.
Ég veit að þetta hefur ekiki verið
gert, en breyttar aðstæður kalla á
'oreytt viðhosrtf.
Nú hafa verið sifelldaa’ þokiur á
Austf jarðamiðum og við slíikar að-
stæður er ihægt að angra Bretann
ótrúlega mikið, þrátt fyrir ala
smalahunda. Vafalaust er það á-
hættusamt noiklkuð fyrir varðskips-
menn og afar erfitt .og. áreynslu-
mikið, en þeir lxafa sýnt það og
sannað, að það er hægt og Ihljóti
þeir lotf fyrir.
Hvað Vesitur-Þjóðverja snertir
houfir málið noikkuð öðruvísi við.
’ Þei,r hafa ekki reynt að beita her-
vaidi Qg, ef ég man rétt, eiga þeir
víst. engan sjóher. Sennilega íhefur
yfirstjórn Gæzlunnar samúð með
þeim, af því þeir eiga engan sjó-
her. Svo mikið er víst, að þeir e,ra
beittár allt öðrum tökum. Svo virð-
| ist að.ailt 'kapp sé lagt á að blíðka
þá og kjaasa til að reyna að ná
einhverjum samningum. Mín skoð-
un er sú. að með þessari linlkind
við Þjóðverja glötum við hinmi
stei’ku samningsaðstöðu gagnvart
þeim. Þeir ná því aflamagni, sem
, þeir ætía sér, og líkar bara noikkuð
vel við þetta ástend og eru þyí
tregir til að takmarka veiðar sín-
ar samkvæmt einlhverjum samn-
inigum. Auk þess sannfæra þeir
hinn heimskulega Haagdómstól
um að þeir geti veitt hér svio og
. sivo mikið. Að vísiu má síðari rök-
semdin í létiu rúmi liggja.
Eitt atriði ætía ég að nefna, sem
gæti skipt mjiklu máli meðam við
getum ekki varið ala landhelgina.
Ef aðaláherzla væri lögð á að
tiiufia veiðar Breta og Vestur-
Þjóðverja þegar þeir eru á góðum
veiðisvæðum og í miklum fiski,
vi ði árangur okkar augljóslega
meiri. Það er magn 'þess fisks, sem
þeir talka, sem skiptir máli, ekki
s'kipafjöldi. Og aðaláherzlu á að
leggja á að verja beztu miðin, en
lofa þeim frekar að vera 1 friði við
náskakið, éf á annað borð á eitt-
hvað að hlítfa þeim.
Að iokum iþetta: Okkur sjó-
mönnum hér á Austf jörftum virð-
ist Íjcst eitt af tvennu: Anmað
hvort hefur verið breytt um stefniu
í landhelgis.máhmu, eða stjórn
Landheigifi'gæzlunna r f ramif ylgir
ekki. lengur -stefmu ríkisstjórhar-
Framh. á 2. síðu.
Nihldr íbúðflbyððingdr
í NesHflupstað
Óvemju istehk byggiugaralda
gengur nú yfir Neiskaupstað. 1
smíðum era 23 íbúði/r, auk þeirra,
sem flutt htefur verið í á árimu og
elkki eru fullbúnar. Héir era með-
taldar 6 íbúðir í verkamanmaibú-
stöðum, em smíði iþeirra er að
'lj'úka. Langt komnar eru 16 íbúðir.
Viðllagasjóður mium eftir tæpan
hálfan már.uð láta byi ja að reisa
8 norsk hús verksm iðjubyggð og
Byggingafélag Neskaupstaðar isf.,
en aðiiar að iþví eru Síldarvinnslan,
Dráttarbrautin og bæjarsjóður,
heifur fengið útihlutað 5 lóðium og
muai í sumar láta réisa á þeiim hús
úr steins'teyptum bygginigareáning-
um. Verða þau seld fokheld. Alls
'hefur verið leyft að reisa um 20
verksmiðjuframleidd hús. Hin
aukna ásókn í byggimgu sllílkra
húsa stiafar vafalaust milkið af þVí
hve fljótreiist þau eru og útlheilmta
lítinn vinnuikraft.
Ætla má, að á áirinu Verði hafizt
handa uim smíði a.m.k. 20 húsa auk
þeirra 23ja Slbúða, sem í smlíðum
eru,og mörg þeirra, og þá fyrst og
fremst. hús Viðlagasjóðs, mumu
verða /tiekim til íbúðar á áriniu.
Bygginigar eru mú að befjast, í
nýju hveilfi, svokölluðu Bakika-
hverfi, sem iliggur austam við bæ-
inn. Hefur þar þegar verið út'hlut-
að 19 einbýli'Sfhúsalóðum.
Nýr bœjorstjóri d SeyíisJ.
Eins 'oig sagt hefur verið frá hér
í blaðimu: áður, sagði bæjarstjórinm
I á Seyðisfirði, Guðmundur Kari
Jón.sson, sitarfi sínu Lausiu. Nú hef-
[ ur bæj'ai-stjórn Seyðisfjarðar ráðið
nýjam bæjarstjóra seon væmtanlega
tetour við sifiarfi 1. sept. nk. Himm
mýi bæjarstjóri Seyðfirðinga heitir
Kristján Þorgeirsson og er fulltrúi
i Tryggmgastofnun ríkisins. Hann
er tæpra 33 ára.
Umsækjendmr um stiarfið voru
5: Pétur Snæland, Heimir Ingi-
marssoui, Ævar Harðarson, Birgir
Halvarðssom og Krisitján Þorgeirs-
son, sem ráðinn var með 5 atkvæð-
um óháðra og Alþýðuif 1 o kiksi n s, en
4 fiuliltrúar sát u hjá.
Björn orðinn
ráðherra
Hannibal Valdimarsson hefur nú
létið af ráðíherradómi að eiigin ósk
eftir nákvæmlega tveggja ára setu
i þessari ríkisstjórn.
Björa Jínsson, aiþimgismaður í
Norðurland. kjördæmi eystra og
fonlseti A. S. I. tók við ráðherra-
störifum 16. júlí og fer með félags-
og samgöngumál eins og Hannibal.
Við störfum forseta A. S. í. tek-
ur Snorri Jónsson, einn af varafor-
setum sambandsins.