Austurland - 03.08.1973, Blaðsíða 1

lUSTURLAND
MALGAGN ALÞYÐUBANDALAGSiNS A AUSTURLANDI
23. áxgangur.
Neskaupstað, 3. ágúst 1973.
30. tölubíað.
ísleidiiflar eifli íeirihliu
Engin ástæða er til 'þess að ihafa
það af iviðreisnai-Sitjórninni, að hún
beitti séir fyrir stórframkvæmdum
í mforkumiákim og jþá fyrst og
fremst Búrfellsvirkjun. Og undir
lclk viðreisnai'timabilsins sam-
þykkti Alþimgi einróma heimild til
handa ríkisstjórninni til tveggja
stcr-virkjana í Tungnaá, við S:g-
öldu og Hjraiuneyjarfoss. En það
verður viðfangsefni núveraindi rík-
isstjórnar, að hrinda þessum vinkj-
unum í framikvæmd.
Ríkisstjómin ákvað að nota
heimiid Alþingis. Sigölduvirkjun
verðnr gerð fyrst og verða fram- |
kvæmdir hafnar alveg á næstnnni
og á þeim að ljúka 1976.
En við stjómarákiptin varð
grundvaillarbreyting á iþví að
hverju væii stefnt með þessari
miiklu orkuframieiðslu. Viðreisnar-
stjómin sá ekki aðra leið til að
loisna við orkuna, en að semja við
svissneskt auðfélag um að reisa
hér álverksmiðju og var fyrirfi'am
samið við auðhringinn um orku-
sölu til hans. Og þessir samningar
eru með Iþeim endemum, að á 25
ára samningstimabili, tapa íslend-
ingar milljörðum króna á orkusöl-
unni til auðhringsins, ef annars-
vegar er miðað við samniingsverð
og hinsvegar eðiilegt verð.
Alþýðubandalagið gagnrýndi
þennau samning harðlega,, bæði
raforikuvierðið, en þó miiklu fiemur
þá stefnu, að leyfa erlendum auð-
hringum, sem Islendingar hefðu
ókkei’t yfir að segja, að seilast til
áihrifa í íslenzkiu atvinnulífi. Taldi
Aiiþýðuband-ailagið þessa stefnu
stórháskailega. Því aðeins gætu Is-
lendingar leyft slíkar verksmiðjur,
að þær væru að meirihluta í eigu
Islendinga.
Viðreisnarstjórnin svaraði því
tíl, að méð1 öllu væri útilokað að
útlendingar stofnsettiu veitksmiðjur
bér á landi, nema þeir hefðu full 1
umráð yfir þeim og nytu auik þess
ýirnissa fríðinda.
Og þeir viðj-eisnarmenn ætluðu
sér ekki að vera neitt smátæikir.
Taiað var um 20 áibræðslur í eigu
útlendinga, olíuhreinsunarstöð í
eigu útlendinga o. fl. í þeim dúr.
'— Hlutiverk Islendiinga átti að vera
að Síjá fyrir ódýrri orku Og auk
þess átti þeim að veitast sú náð að
fá að vinna í iðjuverum útlending-
anna. Og draumsýnin um 20 ál-
bræðslur varð til þess, að íslenzk-
ir atvinnuvegir voru vanræktir
(shr. togarana). Vantiú rékis-
stjcrnairinnar á framtíð og getu
íslenzkra atvinnuvega var öllinn
ljós. Hún vildi treysta á erlenda
auðhringa.
En áikvörðunin um Sigölduvirkj-
un var tekin án þess að hún væri
tengd samningum um orkusölu til
úttendinga og veitti það Islending-
um allt aðra og hetiri samningsað-
stöðu. Annars skyldi orkan fyrst
og fremst hagnýtt í þágu íslenzkra
iðnfyrirtælkja og tji húsahitunar.
Til Iþeiss að ihægt væri að gera
Sigölduvirkjun í einum áfanga, var
á vegum iðnaðariráðuiíeytisins
kannað hvort. tök væru á því að
koma upp orkufrekum iðnaði' og
þá gjarnu.n í samvininu við útlend-
inga. En iðnaðarráðlher-ra, Magnús
Kjartansson, lagði það fyrir nefnd
þá, sem um málið fjallaði, að Is-
lendingar y-rð'u að eiga meirilhiliuta
í shku fyrirtæki, það yrði að lúta
ísienzkum lögum og tryggitega
yrði að ganga frá því, að eðlilegt
verð fengist. fyrir mforkuna;
Og nú kom það í ljós, að erlendu
auðhringamir litu þetta miál öðr-
-um augum en viðreisnarmenn
höfðu haldið fram. Hringarnir
voru eklki að reisa hér verksmiðju
stofnunarjnnar, Siglingamál, er
umburðarbréf rum öryggisútbúnað
ifyrir línuspii fiskiskipa. Þar sem
þetta mál varðar marga sjómenn
og útgei'ðarmenn, þykir Austur-
landi rétt að birta umhurðarbréfið
orðrétt.
Vegna tíðra slysa við línuspil
hefur Siglingamálaistofnun ríkisins
samikvæmt táilögu Rannsóknar-
nefndar sjóslysa ákveðið, að fram-
vegiis v-erði þess krafizt að á öllum
nýjum fiskiskipum, sem búin eru
línuspili til linu- og/eða netaveiða,
verði set.tiur séi sbakur öryggisbún-
aður, þannig að ef maður festist
í l'ínuspili, komist hann ekki hjá
að s-nerta, arm, isem samstiundis
stöðvai' lín.uspilið.
Slíkur búnaður er nú fyrir hendi
hannaður af Sigmund Jóhanns-
í g'ustukaskyni — iþeir gera aldrei
gustU'kaverk, nema þeir græði.á
þeitm — heLdur til að græða, enda
er gróði þeiira eina markmið.
Magnús Kjartansson sagði í við-
taili við Þjóðviljann, að eriendu
íyrirtækin hafi beinlínis staðið í
biðroð cg ósikað viðræðna .við Is-
le.ndinga. Lengst er komið samn-
íngium v.ð bandarískan auðhring
um að koma upp járnblendiverk-
smiðju. Er gengið út frá, að ís-
I lenzka ríkið eigi 65% í fvrirtæk-
iiíiu, siem lúti í öllu íslenzkum lög-
um, þar á meðal um .skattgreiðslu.
Helzt hafa menn augastað á
norðurströnd Hvalf jarðar sem stað
fyrir vei’ksmiðjuna.
En hvers vegna Hvalfjörður?
Hvers vegna að reiisa öll iðjuver
á Suðvesturlandi ? Þar ér álverið,
þar er sementsvferksmiðjan, þar e-r
áburðarveiksmiðjan. Áð-ur en far-
ið verður að bæta einu st.óriðju-
verinu við á iþessu landshorni, vilj-
um við fá sikýr og greinargóð svör
um það, hvers vegna ekki er hægt
að reisa það alveg eins fyriir ves-t-
an, norðan eða austan. Verið er að
tengja saman raforkuver landsins
og æ-tti þvi oi'kiunnar vegna að
vera hægit að reisa iðjuverið í hvaða
landshluta sem er.
syni, Bi-ekastig 12 í Vestmanna-
eyjum. Hefur þessi búnaður nú
verið viðuricenndur af Siglinga-
málastofnun ríkisins til notkunai'
í íslenzkum iskipum.
Búnaður þessi ihefiur Iþegar ver-
ið set tur í tvö skip til reynslu og
virðist ge-fa góða raun.
Þess er því hér með óskað, að
skipasmíðasböðvar geri ráð fyrii'
þassum búnaði í öll ný fiskiskip,
sem búin euu línuspili og geri
þanmig ráð fyrir nauðsynlegum
lögnum og búnaði strax frá upp-
hafi við smiði hvers skips.
Það eru ennfremur tilmæli Sigl-
ingamálastofnunai' rikisins, að
búnaður þessi verði settiur i eldri
skip eftir því sem fre-kast er 'fært,
cg 'ávalit ef -endurnýjuð eru línu-
fepil eidri slkipa, eða ikerfi er bre-ytt
þanniig að tækifæri er til að bæta
við þess-um öryggisbúnaði.
Siglingamálastjóri.
Byrjað er nú iá lagnimgu oliu-
malar hér á Austiurlandi, Verkið
er haifið á Reyðaifirði, -og áætlað,
að lagningu ljúki þar um helgina.
Síðan verður lagt út á Eskifirði
og næst í Neskaupstiað.
Nomska s-kipið Polarfrakt var á
þess-um höfnum nú í vikunmi, en
var reyndar viku seinna á ferðimni
en ætlað var, vegna þess að það
strandaði í ferðinni. Kom iþað með
1100 lestir af clíumci, sem aðal-
Iega fó-ru í land á Eskifirði og í
Neskaupstað. Einnig komu með
skipinu v-ólai' til útlagnimgarimnar
og þurfti vitaskipið Árvakur að
aðsl-oða við að 'koma þeim á land
hér í Nasiklaupsitað, þaðan sem
þeim var ekið til Reyðarfjarðar.
.1, r
Nú eru kornnar á land í Nes-
kaupstað 1500 -lestir af olíumöl af
2500 sem koma eiga nú.
Það hefnr verið mikið umró-t -á
þeim 'stöðum hér austaniamds,
sem fá oMumöl á þessiu isumri.
Aðalgöturnar ihafa v-erið iolkaðar
allri lumferð og allar sundurgrafn-
ar og umfferð erfið um alla iþes-sa
þéttbýlisstaði. Þetta ástand er nú
vonandi úr sögunni innan tíðar, og
vissulega verður það mikil breyt-
ing til batnaðar *að fá olíumalar-
bornar göt.ur, þar sem umferðin er
mest.
En vegimir út frá þáttþýlis-
stöðumum eru enigu betri en ill-
færar götur bæjanna, og iþað er
sj'álfsögð krafa okkar hér úti á
lnds'byggðinni, að á þœr komi
olíumöl eða anmað varanlegt slit-
lag 'fljótt og á skipulagðan háitit.
B. S.
Minkur drepinn
ó þjóðvegi
Sveinn Siigurbjömsson, bílstjóri
á Eskifirði var á dögunum á ferð
í bíl sínum í hlíðinni ofan Eski-
fjarðar. Sér hann þá skammt fyrir
ofan girðinguna yfir veginn í
fjailinu, hvar minlkur er ráfandi
á veginum. Bregður Sveimn skjótt
við og grípur það bareifli, sem
hendi var næst, -spýtu, hleypur
mimkinn uppi og rotar hanm.
Hér var um fullarð'inn karlmink
að ræða, og er þet-ta fyrsti mirnk-
urin-n, sem unninn er við Eskif jörð
og reyndar imnan alls fjallaihrings
Reyffarfjarðar. 1 vetiur urðu mie-nn
varir við mimbafei-il úti við Karls-
s-kála, en aldrei sást neinn mimk-
ur iþá.
Allmarg.j' minkar hafa nú ver-
ið drepnir Ihér á Auisturlandi, m.
a. hafa a. m. ik. tveir minkar ver-
ið unmir í Mjóafirði í vor, og vera
má, að víffar hafi verið unnir
miiikar nú, þó að blaðinu sé ekki
um það kunnugt.
- Öryflflisbúnaður fyrir línuspil fishishipa -
I nýútkommu r-iti Siglingamál-a-