Austurland - 07.09.1973, Blaðsíða 1

MÁLGAGN ALÞYÐUBANDALAGSINS A AUSTURLANDI
23. áxgangur. Neskaupstað, 7. september 1973. 35. tölublað.
Fimmtíu mílur
Hiinn 1. septemiber var liðið eitt
ár frá því fiskveiðilögsaga íslands
var færð úit í 50 sjómíhir. Á þeim
tímamótum létu ýmsir stjórnmála-
leiðtogar álit sitt í ljósi á því hvað
áunnizt hefði til þessa við útfærsl-
una. Ljóst. var að leiðtogar Sjálf-
stæðisflokksins reyndu að gera
sem minnst úr þessum árangri og
drógu fram allt það, sem neiikvætt
mátti telja en þögðu yfir hinu,
sem jákvætt var. Hikuðu þeir ekki
við að hagnýta sér sum þeiira,
,,raka“, sem andstæðingar o-ktkar
hafa beitt oktour.
SkrípaJeikur íhaldsins.
íhaldið finnur það daglega, að
vegur þess m.eð þjóðinni fer minnk-
ondi, eintoum vegna firamltooimu
þess í landihelgismiálinu og hunds-
legri auðmýkt þess gagnvart Nato.
Það teiur séi- því nauðsyn á, að
reyna að stöðva fylgislhrunið og að
yfirbjóða aðra flokka í landhelgis-
málinu. Það 'hafur því setit á odd-
inn 200 mílna efnahagslögsögu og
málgögn flototosins og talsmenn
hafa haldið því fram, að 50 mílurn-
ar væru taipaðar en 200 míluir unn-
ar. Stoýldi notokuir vera svo eim-
faldur eða svo blindaður af flokks-
legu ofstæki, að 'hann sjái etoki
fyrirhafnarlaust öfgarnar.
Meining íhaldsins var að gera
sjálft sig að postula 200 milna
efnahagslögsögu, en þetta hefur
runnið út í sandinn. Það ihefur
aldrei faiið neitt á milli mála, að á
alþjóðavettvangi st.yddu Islending-
ar þær tillögur, sem lengst ganga
í þessum efnum. Og lamgt er siðan
fiulltrúar Islands á undirbúnimgs-
fiunldi hafrét.tarráðstefnunnar
lögðu fi-am tillögu, sem staðfesti
fylgi ÍSlendinga við 200 mílurnar.
Ekki Verður annað séð en að í-
haldið sé að reyna að búa til á-
greining d landhelgismálinu. Það
finnur ihve höllum fæti það stend-
ur eftir istjórnarforvstu í meira en
áratug. Þá var bókstiaflega ökkert
aðhafzt í landhelgismálinu utan
hvað u'tanríkisráðherrann, sem
jafnan var krati, flutti árlega á
allsherjarþingi &ameinuðu þjóð-
anna ræðu, sem fáir veittu athygli
og enginn tók mark á, þvd orðum
ráðherrans var aldrei fylgt eftir
með athöfnum.
Og fyrir síðustu Aiþingistoosn- j
ingar var iþví lýst yfir af hálfu i- ■
haldsins, að stefna þess í land-
helgismáiinu væri að skipa nefnd
til undirhúnings hafréttarráðstefn-
urnni. Það átti sem sé ektoi að færa
út danldlheligina. Ef íhaldið hefði
haldið völdum hefði ekkert. verið
aðhafzt annað en að skipa nefnd,
enda taldi það sig bundið af siamn-
ingnum frá 1961.
Stóikostlegur árangur.
Talsmenn stjórnarflokkanma
töldu hinsvegar að mitoið hefði á
unnizt. Meðal þeirra, sem kvaddir
voru til þess að láta álit sitt í ljósi
voru forsætisráðherra og sjávar-
útvegsráðherra. Hafii einhver tirú-
að áróðri ihaldsins um að ekkert
hetcði áunnizt og að 50 mdlurnar
væru tapaðar, hlýtur sá hinn sami
að hafa komizt á aðra skoðun.
Lúðvjk Jóiseplsson italdi að á-
ranguiinn hefði orðið stórkost-
legur. Hann benti á, að fjöldi
skipa frá þjóðum, sem viðurkenna
útfærsluna d veúki, — rússnesk,
póisik, aiust.ur-lþýzk o. s. frv. —,
hefðiu yfirgefið miðin. Hann henti
llka á, að afli Vestur-Þjóðverja
hefði minmkað um helming og að
uppgefnar afiatölur Bieita stöng-
uðusit á og væri eiktoi hægt að taka
þær alvarlega. Allar þjóðir aðrar
en þesar tvær, Ihefðu í raun við.ur-
kennt 50 mílna fiskveiðilögsögima
og barátta íslendinga hefði haft
mjöig mikil áhrif á alþjóðavett-
vanigi.
Harðnandi átök.
Að undanfömu hafa átökin á
miðunum farið harðnandi. Brezku
eftirlitsslkipim hafa gert enn dólgs-
legri tilraunir en áður til að gera
varðskipim óvíg með því að sigla á
þau. Og vissulega hefuir þeim
noikkuð oft tefcizt að valda skemmd
um á varðstoipunum svo að þau
hafa verið úr leik um tdma —
meira að segja hefur iþeim með
framferði sínu tekizt að valda
dauða eins varðskipsimanns.
Hin harðnandi mótsitaða Breta
kallar auðvitað á harðari viðbrögð
okkar. Og iþeir ráðherrar,, sem
létu til sdn heyra á dögunum,
dróigu heldur enga dul á það og
drápu á ýmislegt, sem afráðið hefði
verið að gera eða til greina Ikæmi
að gera.
í eitt ár
Slit á stjóirnmálasambandi.
Auðvitað átti að slíta stjórn-
málasambandi við Breta þegar er
þeir hófu hernaðaroflbeldi á ís-
landsmiðum, janfnvel fyrr. En
landinn er seiniþreyttur til vand-
ræða. Hann lét sér nægja að kalla
sjnn eigin sendiherra heim frá
Londbn.
Nú ætti að vísa brezka sendi-
herranum í Reykjatvík úr iandi og
lcika sendiráðinu og loka jafnframt
sendiriálði ilsllainds d London. Og
stjórnmálasamband ætti efcki að
taka upp aftiur fyrr en Bretar
hefðu viðarlkennt 50 mílurnar.
Hætta ætti fjarskiptaþjónustu við
veiðiþjófana og venndarskip þeirra
og allri þjónustu við Nato-njósna-
fluigvélarnar.
Þá ætti tafarlauslt að Ikalla íheim
sendiherra okkar hjá Nato og
hætta þátttöku í hernaðarbanda-
laginu. Það 'hefur ekiki fengizt til
að fyrirskipa Brebum að kalla
flotann af Islandsmiðum og (hefur
í vexiki veit.t þeim siðferðilegan
stuðning, ihvað sem líður fullyrð-
ingum Geirs Hallgrimssonar um að
allar Nato-þjóðirnar, aðrar en
Bretar og Þjóðverjar, styddu dkk-
ar málstað.
íslendingar hafa til þessa átt
eifitt með að skilja hvað við gæt-
um hagnaz á veru okkar í hern-
aðarbandalagi og nú er iþeim það
með öllu óskiljanlegt.
Forsætisráðherra dró enga dul
á það, að krafan um úrsögn úr
Nato ætti nú miklu fylgi að fagna
með þjóinni.
Hann foidæmdi einnig njósna-
fluigið, sem er á Vegum Nato en í
þágu brezku ofbeldismannanna, til
þess að þeir eigi auðveldara með
að stunda iðju sína.
Fá ekki að vera í landvari.
I fyrra vetur var landhelgisbrjót,
umum leyft áð leiita llandvars í
vondum veðrum. Þetta sættii tölu-
verðri gagnrýni. Nú hefur for-
sætisráðherra lýst yfir iþví, að
þatta verði ekki leyft á komandi
vet.ii og eiga því brezkir togarar,
sem landvars kunna að leita, á
hættu að verða tetonir. Ef til vill
fáum við að upplifa það, að brezki
flotinn verndi lögbrjótana þar
sem þeir liggja í landvari.
Barnaskóíinn
tekinn til starfa
Bar,nastoó>li!nn í Neskaupstað var
settur miánudaginn 3. septemiber.
Nemendur skólans eru 224 í 9
bekkjardeildum og er það nötokur
fjölgun frá fyrra ári.
ForskóJinn heffsti í hyrjun oiktó-
ber og verða 34 börn í homum.
Faistir kennarar eru 7, en auk
þess kenna fjórir stundakenmarar
við skólann.
Hafin er smíði mýbyggingar við
Barnaskólann og verður hún tekin
í notkun mœsta haust.
Skódaistjóri Barnaskólans er
Gísli Sighvatsson.
Skólastjóri
ráðinn að
Eiðum
Nýr skólastjóri hefur nú verið
settur til eins árs við Alþýðuslkól-
ann á Edðum. Heitir hann Kiistinn
Kristjánsson, e,r 32ja áxa og heffur
verið kennari við Gagnfræðaskól-
ann í Hveragerði.
Skólastjóri Eiðaskóla, Þorkell
Steinar Ellertsson verður í árs
leylfi frá störtfum, án launa, næsta
skólaár og mun kenna íþróttir og
fleiri greinar við skóla í Gautaborg
í vetur.
Hreppstjórinn
á Hraunhamri
Leikfélag Neskaupstaðar er mú
byrjað að æfa leikritið Hreppstjór-
ann á Hraunhamri eftir Loft Guð-
mundssoin.
Leikrit; þetita, sem er gamanleik-
ur, er vel þekkt og hefur verið
sýmit allvíða um land.
Leikstjóri er Magnús Guð-
mundsson.
Ekki er blaðinu kunnugt um, að
önnur leikfélög hér um slóðir séu
byrjuð æfingar.
Fundarboð
Alþýðuibanlalagið í Nesikaup-
stað heldiua1 félagsfund í félags-
heimilinu miðvikudagskvöld 12.
september k'l. 9.
DAGSKRÁ:
1. Félaigsmál.
2. Kaupgjaldsmálin og
kjarabaráltan. Máls-
hefjandi: Sigfinnur
Karlsson.
3. Önnur mál.
Stjórnin.
Framhald á 4. síðu.