Austurland - 14.09.1973, Blaðsíða 1

ÆJSTURLAND
MÁLGAGN ALÞÝÐUBANDALAGSINS Á AUSTURLANDI
23. áxgangur. Neskaupstað, 14. septembeir 1973. 36. tölublað.
Slíta stjórnmdldsambandi ef...
höfðu veiið á fundi þingmanna og
Ríkisstjórnin hefur nú, wniuin
seinna, 'ákveðið að beita í laind-
helgisdeilunni hvassasta stjórn-
miálavopni, sem hún hetfur yfir að
i'áða. Hún hefiur tiilkynnt brezku
stjónninni að stjómmálasamband
landanna verði slitið, ef brezk
gæzluskip landhelgisbrjótanna
haldi áfram tilraunum til að sigla
á íslenzk varðskip.
Slit á stjórnmálasambandi við
smáþjóð er brezka heimsveidinu
varla hættutegt, en komi til stjórn-
málasiita vekur það óhemju at-
hygli og því meir sem augu heims-
ins beinast að landhelgismálinu,
þvi beti-a fyiir okkur. Bretar byðu
við það siðferðilegan hneklki, etf
dvergþjóð eins og Islendingair sæi
sig nauðíbeygða til að rjúfa stjóm-
málatengslin vegna ofbeldisað-
gerða þeirra og ógnana á íslenzJku
yfirráðasvæði.
Það hefur verið krafa (þjóðar-
innar, að aðför Breta yrði svamð
með iþví að rjúfa stjórnmálatengsl-
in og enginn þarf að efa, að málið
hefur o(ft borið á góma í ráikis-
stjóminmi.
Á mánudag í fyrri viku lagði
Lúðvik Jósepsson fram í ríkis-
stjórninni itillögu um ákveðnar
stjórnmálaaðgerðir vegna dólgs-
legrar framkomu Breta á Islands-
miðum. I þedm tillögum var gert
ráð fyrir þessum aðgerðum:
1. Öll þjónusta við njósnaflug-
vélarnar verði stöðvuð.
2. Því verði lýst yifir, að loft-
helgi Islands nái út að 12 mllum.
3. Brezku ríkisstjórninni verði
tilkynnt að þess sé óskað að hún
kalli sendiherra sinn heim og
starfsfólk sendiráðsins.
4. Sendiherra Islands hjá NATO
verði kallaður heim og öilum störf-
um hætit á snærum bandalagsins.
5. Islendingar lýsi yfir því, að
þeir telji aðstoðarskip landhelgis-
brjótanna jafn sek þeim sjálfum.
6. Landhe 1 gisbrjótum verði ekki
veittar neinar undanþágur til að
leita vars 1 slæmum veðrum.
7. Þegar í stað verði fengin 2—3
skip í viðbót við iandhelgisflota
okikar.
Við þessa beinu tállögugerð
komst skriður á málið. Á þriðju-
dag í þessari viku lagði forsætts-
ráðherra fyrir ríkisstjórnina til-
lögu um aðgerðir, efnislega sam-
hljóða tillögum, sem samþykktar
framkvæmdanefndar Fmmsóknar-
flokksins. I þeim tillögum er fjall-
að um tvö atriði, iþ. e. að stjóm-
málasambanidi við Breta verði
slitið, ef þeir haldi áfram ásigl-
ingum sínum og þess krafizt að
Nato fordæmi framferði Breta og
að aðild ofckar að bandalaginu yrði
tekin til endurskoðunar, yrði það
efcki við þedrri kröfu okkar.
Ríkisstjómin samþykkti að til-
kynna brezku stjórninni, að stjórn
málasambandi landanna yrði slit-
ið, ef ásiglingum verði fram hald-
ið. Má því ganga út frá því sem
gefnu, að næst þegar ásigling kann
að verða reynd komi þessd ákvörð-
un til framkvæmda.
Þesis hefur orðið vart, að Bret-
arnir hafa breytt framkomu sinni
gagnvart vaiðskipunum og hætt
ásiglingum. Hvort það er til fram-
búðar til að forðast sitjómmála-
sliti, eða bara hlé á meðan ráðum
er ráðið, skai ekkert um sagt.
Slit stjórnmálasamibands er al-
varleg ákvörðun. En landhelgis-
dedian er líka alvarlegt mál og
framkoma Bneta svivirðileg. Það
verður því ekfci komizt hjá alvai’-
legum ákvörðunum.
Það sem gerzt hefur í landhelg-
ismálinu síðustu daga er eftirfar-
andi:
1. Verði áframihald á ásiglinigum
verður stjórnmálasamband rofið.
Það er lagt á vald Breta, að velja
á miilli áframhaldandi st'jórnmiála-
samban.ds og áframhaldandi ögr-
ana og ásiglinga.
2. Frá 'hádegi i d*ag er istöðvað
allt samfoand íslenzkrar fluigum-
ferðaistjórnar við njósnaþoturnar,
sem fyigjast með ferðum varðslkip-
anna.
3. Dómsmálaráðherra hefiur gef-
ið út reglugerð iþess efnis að sjúka
menn beri að flytja til lands á
þeim skipum sem Iþeir eru Skráðir
á.
Með þess,u er það lagt á vald
skiipstjóra hvort hærra skuli meta
mannslíf eða peninga, sem igreiða
þyrfti í bætur fyrir landihelgisibrot.
4. Foi'sætisráðherra hefur lýst
yffir því, að lanldhelgisbrjótum
verði engar iheimildir veittar tdl að
leita vars innan ffiskveiðilögsög-
unnar.
5. Tvö hvalskip hafa .verið tekin
á leigu til gæzlustarfa.
Enn er til umræðu í fíklsstjórn-
inni hvoi-t loka skuii sendiráði
o!k;ka,r hjá Nato og stæikkun lofft-
helginnar. Er þess að vænta að
hvort tveggja komi til fram-
kvæmda innan skamms.
Ihaldið okkar íslenzka er samt
við sig og hefur allt á homnm sér
vegna þessara aðgerða. Fæk'kar
daglega þeim landsmönnum, sem
taka mark á böisótd þess út af
landhelgismáiinu.
Gylfi Þ. Gíslason söng enn sama
lagið og hann ’hóf að syngja við
stjórnarskiptin og hefur síðan ranl
að við öli möguleg og ómögiuleg
tækifæri — sönginn um að landið
sé stjórnlaust og samkolmulag
ráðheiTa með eindæmum slæmt.
Öðruvísi var iþað á viðreisnafár-
unum. Þá var ekki ósamkomulag-
inu til að dreifa. Gylfi tók miögl-
unarlausti við fyrirskipunum Ihalds
ins.
En vegna þessa stöðuga sögu-
buirðar um ósamkomulag í stjórn,-
arráðinu, er rétt að geta ,þess, að
allar þær ákvarðanir, sem hér hef-
ur verið lýst, voru samþykfctar
samhljóða í fíkisstjóminni.
Landsbanhinn houpir hús
Landsbanki íslands ætlar að
stofnsetja útibú í Neskaiupstiað,
eins og áður hefur verið s.ag!t frá
í blaðinu. Bankinin 'hefur gert til-
boð í húsin nr. 18 og 20 við Hafn-
arbraut. Ekki er iblaðimu fcunnugt
um, ihvort genglð hefuir verið frá
kaupum á húsinu nr. 18, en eig-
endur hússins nr. 20, sem eru
Sigríður Elíasdóttir og Bæjarsjóð-
ur Neskaupstaðar, haífa gengið að
tilboðum bankans og eignast bánk-
inn því örugglega það hús.
Ætlun bankans mnn vera sú að
ríffa þessi hús og byggja á þesSum
lóðum yfiir atarfsemi sína hér.
Þangað til það húsnæði verður
komið í gagnið, mun bankimn verða
með starfsemi sína í leiguhúsnæði.
fró oðalfundi Þróttor
Aðalffunduir íþfóttaifélagsins
Þróttar var haldinn mánudaginn
10. septemiber. Fráfarandi tformað-
ur félagsins Sigurður G. Björns-
son, flutti skýrslu stjórnar og
gjaldkeri gerði igrein fyrir reáikn-
ingum félagsins.
I stjórn félagsims fyrir næsta ár
vom kosnir formaður Björn Magn-
ússon, vaiaformaður Eiríkur Þór
Magnússoni, gjaldkeri Þórð.ur
Þórðarson, ritari Elma Guðmunds-
dóttir og meðstijómandi Jóhann
Gunnar Eristinsson.
Bruni að Hafursá
1 fynradag kviknaði í íbúðar-
húisinu á Hafiursá á Völlum.
Skemmdir urðu miklar á íhúsinu,
en foúslóð mun hafa bjargazt, að
mestu. Á Hafursá býr Björn
Bjömsson, rafvirkjameistari á-
samt konu isinni og 6 dætnum.
Frá aðalfundi Kjördæmisráðs Alþýðubandalagsins í Austur-
laindskjördæmi, sem haldinn var í Neskaupstað 18. og 19. ágúst
sl. Ragnar Arnallds, foimaður Alþýðubandalagsins er í ræðustól
og síðan eru talið frá hægri: Kristinn V. Jóhannssön, Neskaup-
stað, Ásgeir Metúsalemsson, Reyðarfirði, Birgir Steffánsson, Nes-
kaupstað og Eysteinn Guðjónsson, DjúpaVogi. Ljósm. H. G.