Austurland - 14.09.1973, Blaðsíða 2

2
AUSTU&LAND
Neskaupstað, 14. septemiber 1973.
lUSTURLAND
KjördfiomiwáíS Alþýð ubanda -
lafstna á Auaturlandi.
Ritatjóri:
Bjarni Mrðaraon.
tmmm*
Gamla kjötið
Til er félagsökapur, sem neifnist
Húsmæðrafélag Reyikjavdkur. Það
ihiefur stunduim vakið á sér atlhygli
og er þar skemmst að minnast, til-
raunar þess fyrir nokkrum mán-
uðum til þess að fá iandsmenn tii
að hætta að1 leggja sér til munns
mjólk og kjöt, smjör og s'kyr.
Upphlaup þetta rann út í sandinn
og hafði félagið Jítinn sóma a<f.
Nú hefur félagið aftur vakið á
sór atihygli fyrir skringilegheit.
Eins og oft vill verða, þegar
líður að hausti, var talið að 'kjöt-
birgðir í landinu væru svo litlar
orðnar, að þær mundu eikfci endast
fram á venjuiegan slátrunartíma
og var iþví leyfð nofckur aumarsláitr
Uin eins og oft, áður. En verð á fcjöti
af sumarsiátruðu er jafnan tals-
vert hærra en af haustslátruðu.
Nú komsit þeitta fcvenfélag á
snoðir úm það, enda efcfci dulit með
það farið, að sums staðar á kú-
Víkunum úti um land leyndust
nokfcrir fcjötskrokkar í hornurn
frystáhúsa. Og nú hafði félagið
fundið sér nýtt baráttumál í stað
þess gamla, að koma í veg fyrir að
menn æitu kjöt. Og nú var 'þess
krafizt, að þesssar kjötbirgðir
yrðu allar — minna mátti ekki
gagn gera — fluttar til höfuðborg-
arsvæð'isinis. Líklega hefur þeim,
sem ekki húa á iþví svæði, verið
ætlað að éta kjöt af sumarslátruðu
eða bara alis efcfcert fcjöt.
Þetta asnaspark Húsmæðra-
félagsins væii naumast umtalsvert
ef það efcki leiddi hugann að öðru,
en það er mismunandi vörtwerð
í Reykjavík annars vegar og úti
um land 'hins vegar.
Það vita aliir, sem vita vilja, að
verðlag úti ^um land er í langflest-
um tilfellum ,til rnuna hærra en í
Reykjavík. Veldur |því mikill flutn
ingskostnaður frá Reýkjavík, sem
gerð hefur verið að Ihafnarborg
aDs landsiinis. Þar er mestum ihluta
hinna innfluttu vara sfcipað upp
og þaðan er þeim dreift um landið
með skipum, bílum og flugvélum.
Þetta misháa vömverð er hróp-
legt. ranglæti og væri réttmætt, að
iflutningskostnaði yrði dreift á alla
vöriuina og hún seld á sama verði í
ReykjaVík og á Austfjörðum og
Vestfjörðum. Þegar það réttlætis-
mál fcemur til framkvæmda ættí
efcki að standa á Húsmæðrafélagi
Reyfcjavífcur, sem finnur ranglæt-
ið í því, að fólfc úti á landi sfculi í
heiian mánuð eiga kost á ársgömlu
fcjöti á nokkru lægra verði on
Reykvíkingar þurfa að greiða fyr-
ir nýtt fcjöt.
Alyktanir aðalfundar
1. Um ilandhelgismál.
Aðalfundur NAUST 1973 undir-
stiikar i>á úrslitaþýðingu, sem það
hefur iyrir þjóðina að ná fullum
yíirráðum yfir fisfcimiðanium 4
lintígrunninu og hvetur þjóðina til
samstöðu og úthaids í baráttunni
fyrir viðiufcenningu á {>0 mílna
fiskveiðiiögsögu sem mikilvægum
áfanga á þeirri leið.
Fundurinn telur brýnt,, að hrað-
að verði setningu löggjafar um
hagnýitimigu fiskimiðanna og í því
sambandi tekið fullt tillit, til nið-
urstaðna af rannsóknum og vernd-
unarajónarmið látín ríkja yfir
stiundarhagsmiunum. Verði að því
stefnt, að Lögin gangi í gildi fyrir
j næstiu áramót. Funduiinin brýnir
jafnframt fyiir landsmönnium að
láta efcki umræður um nýtingu
fiskimiðanna verða til að veikja
samstöðu olkkar út á við í deil-
unni við Brieta og Vestur-Þjóð-
verja.
Fundurinn hvetur til varkámi í
samningaviðræðum við þá aðila,
er beita ofbeldi innan íslenzkrar
lögsögu og leggur áherzlu á, að
landhelgisgæzlan verði efld með
| öllum tiltiæfcum ráðium. Um leið og
1 starfsmönnum landhelgisgæzlunn-
ar er þöfckuð vaskleg framganga,
fordæmir fundurinn harðlega land-
helgisbrot innlendi'a veiðiskipa og
telur að þyngja iberi viðurlög við
slíkum brotum.
2. Um orkumál og virkjanir
á Austurlandi.
Aðalfundur NAU'ST 1973 lýsir
yfir ánægju með þau formlega
skoðanasfcipti, sem nú eiga sér
stað milli Náti úruverndarráðs og
Iðnaðarráðuneytisins um o fcumál.
Væntir fundurjrn þess að i kjöl-
far þeiirra verði íryggt, að vist-
fræðisjónarmið slkipi þegar við upp
haf athugana um orkuöfiun jafn-
an sess á við verktæknueg atriði,
bæði varðandi rannsókmr og á-
kvarðanatöfcu.
Einnig bendir fundurinn á nauð-
syn Iþess, að beitt verði félags-
fræðilegum rannsóknium og slkipu-
iegum, lýðræðislegum vinnubrögð-
um við undinbúning ákvarðana um
stórmál sem virkjamir, og iþá um
leið tekið mið af þeim marlkaði og
atvinnurekstiri, sem nýt,a skal ork-
una. I þessu felst, að slíkar áætl-
anir verði felildar að áforaium um
byggðaþró-un, og fólki á viðkom-
andi svæði gefinn kostur lá að
fylgjast með og taka þátt í umdir-
búningi þeirra á öllum stigum.
Varðandi virkjanir, sem í deigl-
unni eru hér eystra eða komnar
á framkvæmdastig, leggur fund-
urinn áherzlu á eftirfarandi:
1. Lagarfossvirkjuin. Við áform-
aða vatnsmiðlun úr Lagarfljóti í
þágu Lagaifossviikjunar verði
gætt ítrustu varúðar við ákvarð-
anatöku og engin sú valnsborðs-
hæð valin eða úrskurðuð endan-
leg, sem leitt geti til verulegra
landskemmda og rösiKunar á bú-
setiu fólks. Verði hönnun vinkjun-
armannvinkja hagað til samræmis
við þetta sjónarmið og fulilt sam-
ráð haft við Héraðsbúa um fram-
vindu þessa máils.
2. Austurlandsvirkjun. Varð-
•andi svonefnda Austurlandsvinkj-
un gerir fundurinn kröfu um það
til hlutaðeigandi stjómvalda, að
nú þegar verði skipulagðar vist-
fræðirannsókiniir með hliðsjón af
fyrirliggjandi virkjunarhugmynd-
ium Oi'kustoifnunar og þær rann-
sóknir settar við sömu skör fjár-
hagslega og annar undirbúningur.
3. Um landgræðslu.
Aðalfundiur NAUST 1973 vekur
athygli á, að jafnhliða því sem
aufca þarf stórlega fjármagn itíl
landgræðslu er brýnt, að tiekið sé
mið af eftii'farandi:
1. Rannsóknir í þágu land-
græðslu og ræktunar verði efldar
svo um muni, og ákveðnu lág-
markshlutfalli af landgræðslufé
varið til rannsóknartþarfa.
2. Fastara skipulagi en nú tíðk-
ast verði komið á landgræðislustartf
einikum fræ- og áburðardredfiingu
úr flugvéium.
3. Tekið verði fyrir oífbeit í út-
haga með s'kipulegum aðgerðum
og t-ryggt að verndun ofnytjaðra
afrétta halldist í hendur við rækt-
un beitilanda.
4. Um votlendisvernd og skóg-
rækt.
Aðalfunldiur NAUST 1973 hvetiur
til skipulegrar verndunar votlend-
is um allt land, ekki sízt strand-
svæða, óshólma og flæðimýra, og
jafnframt skorar fundurinn á
bændur að gæta hófs í framræslu
mýrlenda.
Fundurinn bendir á gildi skóg-
verndar í þágu landbúnaðar og
tekir að maika beri stefnu í þeim
efnum, þannig að skóglendi verði
hvergi ofbeitt, en skipulega unnið
að luppgræðslu þeirra og hirðingu,
svo að þau megi nýt*a til hóflegrar
beitar og sfcjóls við ræktun.
5. Um sli| pulagsskyldu.
Aðalfundur NAUST 1973 bendir
á það ástand, að aðeins takmank-
aður hluti landisins nýtur verndar
slkipulagslaga. Um leið og fundiur-
inn skorar á hlutaðeigandi sveitar-
stjórnir að sækja nú þegar um
skipulagsaðild, lýsir hann yfir ein-
dregnum stuðningi við framkomn-
ar hugmyndir um, að allt landið
verði gert skipulagsskylt, og hvet-
ur næsta Alþingi til að setja lög-
gjöf um það efni.
NAUST1973
c
6. Um náttúnifræðstof'nun.
Aðalfundur NAUST 1973 telur
brýnt, að hið fyrsta rísi í fjórð-
ungnum qflug náttúrufræðistofn-
un, er aulk almenmra rannsóíkna og
fræðslumiðlunar igeti sinnt nátt-
úruvernd og aðstóðað við áætlana-
gerð um skynsamlega landnýt-
ingu. Væntir fumdurinn stuðnings
alþingismanna og isamtaka sveitar-
stjórna við þetta mál og bendir á
Náttúrugripasafnið í Nesfcaupsfað
sem vísi að siíkri stofnun, sem elfla
þurfi hið fyrsta.
7. Um umgengni og ferða-
mannaaðstöðu.
Aðalfundur NAUST 1973 vill í
tilefni af þjóðhátáð á komandi ári
hvetja Austfirðinga og alla lands-
menn til að gera myndarlegt átak
í umgengniSmálum til sjávar og
sveita. Fundurimn skorai' á Aiþinigi
•að tryggja fjármagn til ibætti-ar
aðsitöðu fyrir ferðamenn og til
verndunar ánimgarstaða í byggð-
um og óbyggðum. Einnig hvetur
fundurinn siveitarstjómir til að
kcma hið fyrsta upp tjaldsvæðum
með hreinlætisaðstöðu og h.efja
jafnframt undirbúning að stofnun
fólkvanga.
8. Um náttúruverndarsýningu.
Aðalfundur NAUST 1973 felur
stjórn samtakanna að beita sér
fyrir gerð náttúruverndarsýning-
ar, er tengd sé Aiusturlandi og
starfi samtakanna. Verði leitað
samstarfs við aðra aðila um fjár-
mögnun og gerð sýningarinnar,
þar á meðal Náttúragripasafnið í
Neskaups.tað og þjóðhátíðaraefnd
kjördæmisdns, enda verði sýning
þesssi framlag samtakanna tíl
þjóðlhátíðar á næstia ári og þannig
úr garði gerð, að hana megi flytja
á mi'lli staða.
9. Um stofnun sambands nátt-
úruverndarfélaga.
Aðalfundur NAUST 1973 teliur
tímaibært, að náttúruverndarfélög
einstakra lanldshluta stofni með
sér formlegt samband. Pelur fund-
urinn stjórn samitakanna að vinna
að því máli fram að næsta aðal-
fundi, þannig að þar liggi fyrir upp
kast að starfsreglum fyrir slíkt
samband. Jafnframt verði kannað,
á hvern 'hátt Landivernd og fleiri
aðilar, er að nátfcúnuverndarmálum
vinna, getí tiengzt slíku landsam-
bandi náttúruverndarfélaga.
TIl sölu
rafmagnseldavél. Ásbjörn Tómass.