Austurland - 09.11.1973, Blaðsíða 1

1USTURLAND
MÁLBABW ALÞÝÐUBANDALAGSINS A AUSTURUNDI
23. áxgangur. Neskaupstað 9. nóvember 1973. 45. tölublað.
Sflmið við Brcto til ðrflðflbirgðd
Það er nú ljóst orðið, að samn- ,
ingar verða gerðir við Breta strax
eftii' helgina um bráðabirgðalansn
landhelgisdeilunnar.
Frá því forsætisráðherra kom
heim með Lundúnaboðskapinn,
hafa miiklar umræBur verið um
miálið og deilur harðar um ihvort
gengið s'kyldi að tilfooði Breta. Af
stjórnmálafiokkunum tók Alþýðu-
bandalagið eitt afstöðu gegn til-
boðinu, nema á því fengjust nökk-
ar þýðingarmiklar breytingar.
Mun hafa ihiikt í máttarviðum ,
stjórnai'samstarfsins við þessi á- ;
tök og við borð legið um tíma að j
málið yrði henni að falli.
Lúðvík Jósepsson sagði í þing-
ræðu í gær að Alþýðubandalagið
teldi, að með þessu samikomulagi
væri of lítið dregið úr sókn Breta
á íslens'k fiskimið. Einnig væri
samkomulagið til lengri tima en
æskilegt væri og fleiri atriði kæmu
til. Ekki sagði hann ágreining um
að í samkomulaginu fælust. iþýð-
ingarmikil ákvæði um minni sókn
Breta á fiskimið okkar og allmi'kil
viðurkenning fælist i samkomu-
laginu okkur til handa.
Þótt Alþýðuíbandalagsmenn væru
ekki ánægðir með öll ákvæði samn
ingsins, sagði Lúðvík, teldu þeir
svo þýðingarmikið að halda rí'kis-
stjórnarsamstarfinu áfram, ekki
síst vegna framihalds landhelgis-
málsins og annarra stórmála, sem
ríkisstjómin hefur með höndum,
að þeir hefðu fallist á þau drög,
sem nú lægju fyrir, þó að þau upp
fylltu ekki óskir þeirra í öllum
greinum.
Miðstjórn og þingflokkur Al-
þýðubandalagsins samþykktu í
fyrrakvöld að fallast á að ríkis-
stjórnin flytti þingsályktunartil-
lögu um heimild henni til handa til
að semja við Breta á þeim forsend-
um, sem fyrir lágu. Var sú tillaga
lögð fram í gær og á að afgreiðast
á mánudag.
Forsætisráðherra skýrði frá því
í gær að hann mundi á mánudag
leggja fram frumvarp um breyt-
ingu á lögum um bann við veiðum
með botnvörpu og flotvörpu þess
efnis að á meðan bráðabirgðasam-
komulagið við Breta er í gildi
skuli brot: gegn því valda leyfis-
sviptingu og réttarmissi til veiða
við landið og mun dómsmálaráðu-
neytið taka ákvörðun um þetta
efni.
Frumvarp þetta er vajfalaust
flutt til þess að koma til móts við
kröfur Alþýðufoandalagsins o g
fleiri um óskoraða lögsögu Islend-
inga á hinu umdeilda svæði. Mun
Alþýðubandalagið ekki hafa feng-
ist til að fallast á samninginn,
nema lögfest. væri, að lögsagan
væri í höndum íslendinga.
Þeir atfourðir, sem nú eru orðnir,
munu í framtíðinni verða mikið
ræddir og umdeildir. Hér í blaðinu
mun siðar greint nánar frá gangi
mála og málsatvikum eftir því,
sem efni standa til.
Alþýðufoandalagið hefur foarist
vasklega og ekki látið undan síga
meðan annars var kostur. Það
gerði allt sem í þess valdi stóð til
•ið fá samstarfsaðilana til þess að
halda út, í átökunum. Og enginn
Um síðustu foelgi var flokks-
ráðsfundur Alþýðufoandalagsins
haldinn í Kópavogi. Fundurinn
var haldinn á timum mikillar
spennu um landhelgismálið og ó-
vissu um framhald stjórnarsam-
starfsins.
í stjórnmálayfirlýsingu fundar-
ins er tekin skelegg og ótvíræð af-
staða til samningamakksins við
Breta, sem og til foerstöðvamáls-
ins og fleiri mála. Verða hér á eft-
ir foirtdr nokkrir þættir úr stjóm-
málayfirlýsingunni, orðrétt, en
sumt þó endursagt.
Ástæðulaust að hvika.
Þýðingarmestu mál stjómar-
sáttmálans eru landhelgismálið og
fcrottför hersins á kjörtímabilinu.
Á bæði þessi atriði reynir nú og á
næstunni, á þann hátt, sem kann
að ráða úrslitum um áframlhald-
•andi st.jórnarsamvinnu og vinstra
samstarf í landinu.
Alþýðubandalagið átti á sínum
tíma frumkvæðið að stefnumótun
um útfærslu landhelginnar í 50
málur og framkvæmd þeirrar
steifnu af núverandi ríkisstjórn
hefur þegar borið mikinn ánangur
fyrir þjcð okkar. Á alþjóðavett-
vangi hefur frumkvæði Islendinga
vakið mikla athygli og átt mikinn
vafi er á því, að ef Alþýðubanda-
lagið hefði ekki átt aðild að ríkis-
st.jórn, væri fyrir löngu búið að
gera samning við Breta um miklu
meiri rétt þeim til handa, en þeir
fá með samningnum.
Vissulega hefur barátta Alþýðu-
fcandalagsins fyrir stefnu þess í
landhelgismálinu foorið ríkulegan
á.vöxt. Það er ek'ki þess sök né á
þess ábyrgð að undan hefur verið
slegið í bili.
Það er vinstri mönnum í landinu
óblandið ánægjuefni -að Alþýðu-
fcandalagið skuli sjá sér fært að
halda áfram þátttöku í ríkisstjórn
eftir þessi málaloik. Það er þeim
nokkur trygging fyrir því, að á-
fram verði haldið þeirri framfara-
sókn, sem hófst við valdatöku
vinstri stjórnarinnar.
þátt í að ýta undi.r kröfuna um
200 mílna auðiindalögsögu, sem
Islendingar keppa að með ört
stækkandi hópi þjóða.
Flo'kksráðið telur, að sú stefna,
sem fylgt hefur verið í landhelgis-
málinu til skamms tíma hafi ver-
ið rétt. Þannig var það rétt stefna
að segja upp nauðungarsamn-
ingnum við Breta og Vestur-Þjóð-
verja frá 1961 og neita erlendum
dómstóli um lögsögu í þessu lífs-
hagsmunamáli okkar. Það hefu.r
verið grundvallarstefna okkar í
samningaumleitunum við er-
lend-a aðila, að þeir dragi verulega
úr sókn sinni á miðunum við
landið og lögsaga okkar innan 50
mílna sé tryggð. Þessi steifna
sameinaði þjóðina undantekninga-
lítið í landihelgismálinu og leíddi
til þess að staða okkiar var sterk.
Flokksráð Alþýðubandalagsins
telur það ástæðulaust að hvika frá
þessari stefnu og veita tilslakanir
á borð við Iþær, sem ráð er fyrir
gert í fyrirliggjandi drögum að
samkomulagi við Breta. Flokks-
ráðið leggur á það áherslu, að
ráðherrar flokksins baiti sér fyrir
því, að fram fáist leiðréttingar á
þessum drögum, sem geri hlut
okkar hagstæðari o-g tryggi ótví-
Viljd togshipin burt
Hinn 1. nóvember var svæði
innan 12 mílna fyrir Austurlandi
opnað fyrir togskipum. Smáútvegs
menn í Neskaupstað eru óánægðir
með þessa heimild og hafa 15 smá-
útvegsmenn og sjómenn sent sjáv-
amtvegsráðherra áskorun þá, sem
hér fer á eftir:
„Við undirritaðir smábátaeig-
endur og sjómenn í Neskaupstað
skorum á sjávarútvegsráðherra að
friða svæðið frá Norðfjarðarhorni
suður að Seley fyrir veiðum tog-
báta og togara, en þeim verði ekki
heimilað að veiða innan 12 mílna
á þessu svæði, eins og þeim á að
vera heimilt eftir 1. nóvember.
Téð svæði er aðalveiðisvæði smá
bátia frá Norðfirði svo og frá
Eskifirði, en verði togskipum heim
iluð veiði þa.r, eru smábátarnir um
leið útiiokaðir frá frekari veiðum“.
Undir áskoranina skrifa: Sofus
Gjöveraa, Friðjón Þorleifsson,
Steingrímur Kolbeinsson, Karl
Þorst. Guðmundsson, Þorleifur
Friðjónsson, Ólafur Baldursson,
Jóhann Hjálmarsson, Þorvaldur
Einarsson, Halldór Þorsteinsson,
Ásmundur Þorsteinsson, Gunn-
laugu.r Þorgilsson, Gunnar Jóseps-
son, Ármann Herbertsson, Einar
Solheim og Sigfús Eina.rsson.
Ekki veit blaðið hverjar undir-
tiekt.ir þessi málaleitun hefur feng-
Fr»mh. A 2. «dðn
rætt. úrslitavald okkar innan fisk-
veiðilandhelginnar“.
tDrslitaatriði fyrir vinstra
samstarfí.
Rifjuð eru upp á'kvæði stjórnar-
sáttmálans um iherstöðvarmálið,
þ. e. að varnarsamningnum svo-
nefnda verði sagt upp og herinn
látinn fara á kjörtímabilinu og að
allir stjórnanflokkarnir skyldu
vinna sameiginlega að fram-
kvæmd þessarar skuldbindingar.
Þung álhersla er lögð á, að hér sé
um einn af hornsteinum vinstra
samstarfs að ræða og að afdráttar
laust verði að hraða framkvæmd
málefnasamningsins. Bent er á
hættuna, sem hernáminu fylgir.
Síðar segir:
„Fyrir farsælt framhald vinstri
samvinnu í landinu er hér um úr-
slótastrið að ræða, og ofstiopafeng-
in viðbrögð hermangara eru skilj-
anleg í ljósi þess og þeirra foeinu
hagsmuna, sem þeir eiga að verja.
Flokksráð Alþýðubandalagsins
mótmælir eindregið þeim foug-
myndum, sem nú er foampað af
stjórnarandstöðunni, að banda-
ríska herliðið hér hafi fataskipti
og að Irtendingar taki j-afnframt
að sér vaxandi hlubverk í þágu
þess og hernaðarkerfis NATO.
Alþýðufoandalagið er sem fyrr á
þeirri skoðun, að hagsmunir og
öryggi Islendinga verði best
tryggt án herstöðva, og okkur
Fra.mh. á 2. síðu.
Shelegg dfstdða flohhsrdðs Alþýðubflndalagsins
I Idndhelgismdlinu 09 herstöðvamdlinn