Vera - 01.06.1995, Blaðsíða 37

Vera - 01.06.1995, Blaðsíða 37
¦ um karlaráðstefnuna í Stokkhólmi 27. og 28. apríl söfnuöust um 500 manns saman á ráöstefnu á Nacka Strand í Stokkhólmi sem bar yfirskriftina: Norrænir karlmenn: ólíkir einstak- lingar - áþekk reynsla. Frá Islandi fóru 35 þátttakendur, þar af voru 4 konur. Konur voru annars nálega þriöjungur ráöstefnugesta. Þetta mun vera fyrsta opna og almenna ráðstefnan af þessu tagi sem haldin hefur veriö I Evrópu. Frumkvæðið er komið frá ýmsum grasrótarsam- tökum og einstaklingum, einkum og sér I lagi frá sænska rithöfundinum Evu Moberg og Bengt Westerberg, fyrrum jafnréttisráðherra Svía. Það var sfðan í tengslum viö Nordisk Forum I Ábo að norrænu jafnréttisráöherrarnir og Nor- ræna ráðherranefndin ákváðu aö halda ráðstefnuna. Skipuð var 5 manna undirbúningsnefnd þar sem undirritaður sat fyrir íslands hönd. Markmiðið var að halda jafnréttisráðstefnu um og fyrir karla, sem tæki m.a. á eftirfarandi þáttum: - Hinu jákvæöa í karlhlutverkinu - Kynferði og föðurhlutverki - Ofbeldi karla - Karlafræöum Þeirsem að ráðstefnunni stóðu voru sammála um aðtil þess aðjafnréttisum- ræðan þróaðist frekar væri nauðsynlegt að bæöi kynin kæmu að henni og litu á jafnréttismálin sem sameiginlega hagsmuni og bæru á þeim sameiginlega áþyrgð. Dagskrá ráöstefnunnar bar þess merki að hún var hin fyrsta sinnar teg- undar; reynt var að spanna sem flest svið. í sameiginlegu fyrirlestrunum var m.a. fjallað um þá mynd sem dregin hefur veriö upp af karlmönnum I auglýs- ingum frá 6. áratugnum til dagsins I dag; gjald karlmennskunnar, eins og það birtist I tölfræðilegum staðreyndum; og þau efni sem karlar ættu að leggja mesta áherslu á I nánustu framtíð. Jafnframt var frumsýnd kvikmynd sem leitaðist við að skilgreina karlmanninn meö stuttum viötölum við fjölda fólks frá Norðurlöndunum og Pocket- leikhúsiö sýndi bráðsmellið spunaverk sem geröist á biðsal ungbarnaeftirlits. Auk sameiginlegu fyrirlestranna bauöst þátttakendum aö velja á milli 18 smærri málþinga. Ég nefni heiti á nokkrum mál- þingum af handahófi: Ólétti pabbinn - Árásarhvöt, strlö og karlmennska - Of- beldi karla, ábyrgð karla - Villtir strákar I prúöum skóla - Hugur karla til heim- ilisstarfa - Þegar strákar verða aö mönnum - Iþróttir og karlmennska - Karlleg umönnun - Einstæöir feður - Nýir karlar, gamlar fjölskyldur. Það veröur fyrst hægt aö meta ráðstefnuna almennilega þegar útdrættir úr öllum erindunum eru aðgengilegir á bók, og þess er ekki langt að bíða, því ráöstefnuskýrslan veröurgefin út á skandinavlsku I lokjúní og hún verður auk þess þýdd á ensku og kynnt á kvennaþingi S.Þ. I Pek- ing, sem sameiginlegt framlag Norðurlandanna. Ég get samt leyft mér að fullyröa að þátttakendur voru almennt »*»að eru vissulega karlar sem trjóna í toppstöðunum og hafa peningana og v°ldin, en karlamir eru líka uppistaðan ' tapliðinu í samfólaginu - á geðdeild- unuin, í fangelsunum, sérkennslunni og ekki síst meðal þeirra sem deyja fyrir aldur fram. Þessi gögn gagnast vonandi til að sannfæra karlmenn al- "tennt um að samfélag feðraveldisins þarfnast ýmissa lagfmringa." mjög ánægðir og þegar er Ijóst að eitthvert framhald verður af þessu starfi. Mér virtist íslensku þátttakendurnir einkum hafa hrifist af fyrirlestri Görans Wimmerströms um ólétta pabbann, feðrafræðslu og það starf sem unnið hef- ur verið á því sviði 1 Svíþjóð. Þess vegna er gaman að geta sagt frá því aö Wimmerström er væntanlegur hingað til lands I september n.k. á vegum Karlanefndar Jafnréttisráös. Islensku fyrirlesararnir stóðu sig allir einstaklega vel ogfengu góða dóma. Ásþór Ragnarsson, sálfræðingur, hélt fyrirlestur yfir öllum hópnum og hafði dregið saman sláandi tölfræði sem vakti sterk viðbrögð. Gögnin frá Ásþóri staðfestu rækilega að karlmenn eru „kyn öfganna": það eru vissulega karlar sem trjóna í toppstöðunum og hafa peningana og völdin, en karlarnir eru llka uppistaðan i tapliðinu í samfélaginu - á geödeildunum, í fangelsunum, sér- kennslunni og ekki síst meðal þeirra sem deyja fyrir aldur fram. Þessi gögn gagnast vonandi til að sannfæra karlmenn almennt um að samfélag feðra- veldisins þarfnast ýmissa lagfæringa. Margrét Pála Ólafsdóttir, leikskóla- stjóri, lýsti leikskólauppeldi sínu á Hjalla á fjölmennu málþingi og hlaut mikla og verðskuldaða athygli og Bragi Skúlason, sjúkrahúsprestur, fjallaði á skemmtilega persónulegan hátt um það hvernigdrengirverða að mönnum og hafði mikil áhrif á sinn hóp. Mér fannst sjálfum aö ráðstefnan færi kannski óþarflega hikandi af stað, en hún magnaðist eftir því sem á leið. I upphafi var Ijóst að margir voru að fara inn á nýtt sviö, „kunnu" hreinlega lítt að tjá sig um þessi mál á karlleg- um forsendum. Ráðstefnustjórinn orðaði þetta skemmtilega í innganginum: „Viö höfum engin svör, og eiginlega ekki neinar spurningar heldur. Við erum hingað komin til að móta spurningarnar." Og það tókst aö vissu leyti, en það bíöur næstu ráðstefnu að gllma við svörin. I lok ráðstefnunnarvarstillt upp sjö atriöum sem menn vildu veita forgang og lögð voru fyrir jafnréttisráöherra Noröurlandanna (Páll Pétursson var þó fjarri góðu gamni) í stuttum pallborösumræöum: 1. Ógiftir foreldrar í sambúð fái sjálfkrafa sameiginlega forsjá bama sinna. Skoða þarf ítarlega stjórn yfirvalda á forsjármálum. 2. Réttur til foreldraorlofs á að vera einstaklingsbundinn, þ.m.t. launarétt- ur. Foreldraorlof þurfa að verða sveigjanlegri en nú er. 3. Bæði kyn skuli gegna herþjónustu, en enginn sæta fangelsisdómi sem víkst undan herskyldu. 4. Karlmönnum þarf að fjölga I störfum á dagvistarstofnunum og í yngstu bekkjum grunnskóla. 5. Rannsaka þarf aðstæöur drcngja í skólum á Norðurlöndunum. 6. Rannsaka þarf ofbeldi karla og leiða ofbeldishneigoa karlmenn til ráð- gjafar og meðferðar. 7. Rannsaka þarf áhættuhegðun karla, t.d. eins og hún birtist í vinnuslysum. Ég lýk þessari stuttu greinargerð með vísun I orð Monu Sahlin, jafnréttisráð- herra Svía, sem setti ráöstefnuna. Hún sagði að jafnréttisumræöan snerist um peningana eða llfið; karlarnir hefðu peningana og völdin en greiddu fyrir þaö með drjúgum hluta af lifinu; konurnar liföu lengur og tengdust lifinu nán- ar en væri haidiö frá völdum og peningum. Ef þessum þáttum væri deilt á kyn- in í meira jafnræði, myndu allir hagnast á þvl: karlar jafnt sem konur. r- Sigurður Svavarsson: Nauðsynlegt að bæði kynin líti ájafnréttis- málin sem sameiginlega hagsmuni og beri á þeim sameiginlega ábyrgð.

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.