Neisti - 16.05.1970, Blaðsíða 4

4
N E I S T I
Laugardagur 16. maí 1970
JÓHANN G. MÖLLER:
Hvað er framundan í málefnum bœjarins
„Einn meginkjarni sameiginlegrar norð-
lenzkrar stefnu er því að efla sérstaklega
staði eins og Sauðárkrók, Húsavík, Siglu-
fjörð og Akureyri, ásamt Blönduósi og
Þórshöfn, svo dæmi séu nefnd. Þetta er
ekki þeirra einkamál, heldur hagsmunamál
Norðlendinga allra.“
Svo segir í fréttabréfi frá
Fjórðungsráði Norðlendinga
frá 15. desember. Loksins
höfum við Siglfirðingar öðl-
azt þá almennu viðurkenn-
ingu frá samtökum norð-
lenzkra sveitarfélaga, að
Siglufjörður þurfi að eflast
og dafna að nýju, svo að
hann geti svarað sínu hlut-
skipti í norðlenzkri byggða-
áætlun.
En hér má ekki láta sitja
við orðin ein, sem svo oft
hefur skeð. Og valdamenn
þjóðarinnar, hverjir sem það
kunna að vera, verða að
skilja það í eitt skipti fyrir
öll, að við erum orðnir þreytt
ir á aðgerðarleysi þeirra og
næstu þrjú til fjögur ár
skera algerlega úr um það,
hvort Siglufjörður á að
dafna og blómgast á ný eða
ekki.
1 raun og veru þarf ekki
að lyfta neinu sérstöku
Grettistaki við atvinnuupp-
byggingu bæjarins, heldur
efla þau atvinnufyrirtæki
stórlega, sem nú þegar eru
á staðnum og jafnframt örfa
einstaklinga til þess að koma
á fót nýjum iðnfyrirtækjum.
Það, sem einfaldlega þarf
að gera, er þetta:
1. Hraðfrystihúsumun þarf
að tryggja hráefni allt árið
með afla frá fimm til sex
togskipum. Jafnframt verði
útgerð minni báta efld. Síld-
arverksmiðjur ríkisins þurfa
að endurbæta og byggja upp
sitt hraðfrystihús. Um þetta
hefur margoft verið rætt í
stjórn S. R. af mér og fleir-
um. — Það eru gleðileg tíð-
indi að eigendur Hraðfrysti-
hússins ísafold h. f. ráðgera
skipakaup, svo og hlutafélag,
sem kennt er við Sigurð
Finnsson og fleiri. Ennfrem-
ur er verið að ganga frá
samningum um smíði á tog-
skipi á vegum S. R. og bæj-
arins, og stendur þar aðeins
á að stjórn S. R. standi við
skuldbindingar sínar. Fjár-
magn til smíði þessa skips
hefur fengizt hjá Atvinnu-
jöfnunarsjóði, Fiskveiða-
sjóði, svo og margskonar
fyrirgreiðsla hjá ríkisvald-
inu. Svo virðist sem skiln-
ingur forráðamanna þjóðar- ,
innar fyrir velferðamálum
bæjarins sé að aukast, og
vissulega má segja, að betra
er seint en aldrei.
Loks má geta þess, að
hraðfrystihús S. R. þarf fyrr
eða síðar að eignast sitt eig-
ið skip til hráefnisaukningar
fvrir frystihúsið.
2. Starfsemi niðursuðu- og
niðurlagningaverksmiðjanna
í bænum þarf að stórauka
og gera að einum snarasta
og traustasta þætti í at-
vinnumálum bæjarins. Það
er almennt viðurkennt, að
verksmiðja þeirra feðga,
Egils og Jóhannesar, fram-
leiðir margar mjög góðar
síldarvörur og hafa þeir
kostað ýmsar fjárfrekar
tilraunir, sem vakið hafa at-
hygli. Þeir feðgar þurfa að
fá fjárhagslega fyrirgreiðslu
til þess að efla og stækka
fyrirtækið.
Niðursuðu- og niðurlagn-
ingaverksmiðja ríkisins hef-
ur starfað nú í nokkur ár.
Saga þessa fyrirtækis skal
ekki rakin hér að sinni, en
eitt má fullyrða, að fyrirtæk-
ið hefur átt við marga örð-
ugleika að etja á undanföm-
um árum. Nú starfar þetta
fyrirtæki 6—7 mánuði á ári.
Þama er hægt að byggja upp
stórfyrirtæki, ef rétt er hald-
ið á málum þess. Þarna er
hægt að byggja upp nýjar
framleiðslugreinar, svo sem
niðurlagningu grásleppu-
hrogna. reykingu á fiskflök-
um og ufsa, svo nokkuð sé
nefnt. Með þessum nýju
framleiðslugreinum væri
hægt að stækka það og láta
það starfa iallt árið. Ég hef
bent á það hvað eftir annað
í stjórn S. R., að framtíðar-
möguleikar lands okkar
og það að veita ungum og
öldnum atvinnu í framtíð-
inni, liggur fyrst og fremst
í því, að nýta fullkomlega
allt það góða þráefni, sem
sjómenn okkar afla við
strendur landsins. Hvers
vegna emm við að flytja út
grásleppuhrogn óunnin, því
vinnum við þetta ekkf sjálf-
ir? Hversvegna látum við
fiskiskip okkar sigla með
stómfsa á Þýzkalandsmark-
að? Hversvegna nýtum við
ekki þetta hráefni sjálfir í
sjólax?
Á fundi í stjóm S. R. á s. 1.
ári flutti ég tillögu um at-
hugun á niðurlagningu grá-
sleppuhrogna. Nú hefur ver-
ið keypt til verksmiðjunnar
vél til þess að lofttæma gler-
krukkur með niðurlögðum
grásleppuhrognum og loka
þeim. Hvað meira verður
gert get ég ekkert upplýst
frekar nú. Við Þóroddur
Guðmundsson höfum flutt
tillögu um kaup á reykofn-
um og nauðsynlegum tækj-
um til framleiðslu á sjólaxi,
og til reykingar á fiskflök-
um til útflutnings. Þessi til-
laga okkar var felld með
jöfnum atkvæðmn.
Það er sannast sagna, að
þetta fyrirtæki hefur verið
að mörgu leyti olnbogabarn
stjómar S. R., og um mál-
efni þess verið við ramman
reip að draga.
Að gera Niðursuðu- og
niðurlagningaverksmiðju rík
isins að stórfyrirtæki er
hægt, ef vilji og dugnaður til
þess er fyrir hendi.
3. Hér á Siglufirði er mjög
fullkomin tunnuverksmiðja,
og vegna þess á öll tunnu-
smíði að vinnast þar. Þetta
mál liggur augljóst fyrir.
4. Um hitaveitu fyrir Siglu
fjörð vísast til greinar í
þessu blaði.
5. Viðgerðarslippur fyrir
skip frá 110—150 tonn er í
undirbúningi og hefur þegar
fengizt nokkurt f jármagn til
framkvæmdanna.
6. Styðja þarf og leita eft-
ir aðilum, sem vilja koma
hér upp nýjum iðnaðarfyrir-
tækjum og hefur nú þegar
einn einstaklingur sótt um
að koma hér upp plastik-
verksmiðju, sem veitt getur
30—40 manns atvinnu í 6
mánuði.
Að framkvæmd þessara
mála þarf að vinna sleitu-
laust og við framkvæmd
þeirra mun Siglufjörður
dafna og blómgast á ný.
Láglaunafólk verour aö fá
kjör sín bætt
Það mun enginn heilbrigð-
ur og sanngjarn maður geta
mælt gegn þeirri staðreynd,
að efnahagsörðugleikar und-
anfarinna ára hafa hvílt
þungt á alþýðuheimilunum.
Láglaimastéttirnar urðu
fyrir alvarlegri kjaraskerð-
ingu sökum samdráttar í út-
flutningsatvinnugreinunum.
I kjölfarið þurftu þær einn-
ig að axla þungar byrðar sí-
endurtekinna gengisfellinga,
er réttlættar eru með verð-
falli á framleiðsluvörum okk-
ar erlendis.
Launastéttirnar og -heild-
arsamtök þeirra hafa sann-
arlega sýnt mikinn þegnskap
og langlundargeð á þessum
erfiðleikatímum, og þar með
fleytt þjóðinni gegnum þess-
ar efnahagslegu þrengingar.
Nú virðist sem mestu erf-
iðleikarnir séu hjá liðnir.
Aðgerðir ríkvaldsins hafa
borið árangur. Utflutnings-
atvinnuvegirnir starfa nú af
nýjum og vaxandi þrótti.
Sjávarafli hefur aukizt og
allt bendir til þess, að vetr-
arvertíðin verði mjög góð.
Þá hefur verðlag á helztu ú-t-
fJutningsvörum okkar hækk-
að. Útflutningur er hafinn
á íslenzkum iðnvarningi, og
skapar það mikla vinnu i
landinu.
Þá hefur nýjum og styrk-
um stoðum v-erið skotið und-
ir atvinnugrundvöll þjóðar-
innar, sem koma til með að
draga úr þeim háskalegu
sveiflu-m, sem sífellt vofa yf-
ir þeirri þjóð, er býr við ein-
falt atvinnulíf.
Með batnandi hag og vax-
andi þjóðartekjum hlýtur
hlutur láglaimafólks að geta
batnað verulega. Atvinnu-
vegirnir verða að taka á sig
auknar launagreiðslur, og
a. m. k. skila verkafólkinu
aftur þeirri launaskerðingu,
sem það varð fyrir, svo unnt
væri iað fleyta atvinnuveg-
imum yfir erfiðleikaárin.
Þegar illa árar eru lífskjör
launastéttanna skert, án
þess þær séu u-m það spurð-
ar. Á þann veg leysir ríkis-
valdið vandamál atvinnuveg-
anna, „treystir rekstrar-
grundvöll“ þeirra, eins og
sumir stjórnmálamenn kalla
það.
Af þessum sökum eiga
iaunastéttirnar og þá fyrst
og fremst láglaunafólkið, sem
venjulegast býr einnig við
minnst atvinnuöryggi, sið-
ferðilegan rétt á kjarabótum
nú í vor. Því að þegar vel
árar, þegar aflafengur er
mikill og þjóðart-ekjur vaxa,
verður að rétta rýran hlut
alþýðustéttanna. Hag lág-
launafólksins verður að bæta
verulega.. Allt annað er ó-
þolandi ranglæti, sem hlýtur
að hefna sín.
Af þessum sökum er að-
staða verkalýðshreyfingar-
innar sterk í samningunum
í vor. Að baki -hennar stend-
ur réttlætisvitund og sa-múð
mikils meirihluta þjóðarinn-
ar. Ríkisvaldið og atvinnu-
rekendasamtökin mega ekki
láta sér sjást yfir þá ríku
samúð og víðtæku samstöðu,
sem stendur að baki þeirri
kröfu, að þær stéttir, sem
vinna hörðum höndum að
Hitaveitu-
framkvæmdir
Eitt af stærstu málum, er
varðar fra-mtíð bæjarins, er
hitaveita. 1 bæjarstjóratíð
Sigur.jóns Sæmundssonar
fékk hann fyrirtækið Vermi
í Reykjavík til þess að kanna
ítarlega hitaveitusvæðið í
Skútudal, og skilaði fyrir-
tækið mjög ítarlegri skýrslu
um málið, og var hún mjög
jákvæð varðandi fyrirhugað-
ar framkvæmdir.. Fyrir
nokkrum mánuðum síðan
var þetta kannað að nýju af
sama fyrirtæki.
Síðla sumars 1969 hófust
svo borunarfra-mkvæmdir og
var Jón Jónsson jarðfræð-
ingur fenginn hingað til þess
að staðsetja borholurnar.
Fyrri holan gaf góða út-
komu, eða 9—10 sek.lítra af
65° heitu vatni og hefur
vatnsmagn og hitinn í -bor-
holunni ekki minnkað. Borað
var niður á um 300 m dýpi.
Seinni holan gaf ekkert
vatnsmagn að ráði, eða nm
V2 sek.lítra, en botnhiti hol-
unnar var um 64°. Fjár-
magn til þessara fram-
kvæmda fékkst hjá Atvinnu-
jöfnunarsjóði og af Norður-
landsfé.
Framkvæmdum á hita-
veitusvæðinu við Skútu verð-
ur haldið áfram í sumar. U-m
næstu mánaða-mót kemur
hingað Stefán Árnason jarð-
fræðingur og mun hann stað-
setj-a nýja borholu með seg-
ulmælingum. Við þessa bor-
un verður notaður fullkomn-
ari og betri bor en áður, sem
getur borað alit niður í 500
m dýpi. Ennfremur verður
reynt að auka vatnsmagn
holimnar, sem gefur 9—10
sek.lítra, með dælingu. Auk
þess verður .gengið þannig
frá holunum, að þær falh
ekki samanj. -eða að óhrein-
indi geti borizt niður í þær.
Gefi þessar framkvæmdir
í sumar góðan árangur er
ekkert því til fyrirstöðu að
hitaveita fyrir Siglufjörð
geti orðið innan tíðar að
veruleika, þar sem nú er til-
tölulega auðvelt iað fá fjár-
magn til slíkra framkvæmda.
Sú hefur orðið raunin á bæði
á Dalvík og á Húsavík.
Alþýðuflokkurinn í Siglu-
firði heitir þessu máh full-
um stuðningi, svo sem alla
tíð h-efur verið.
sköpun þeirra verðmæta,
sem er fjöregg þjóðarinnar,
séu látnar njóta ávaxtanna
af verku-m sínum.