Tímarit Verkfræðingafélags Íslands


Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.08.1984, Blaðsíða 24

Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.08.1984, Blaðsíða 24
tilliti til mismunandi aðferða sem beitt er við gangagerð og koma þeim upplýs- ingum skýrt til hönnuða, sem ekki hafa sömu jarðfræðikunnáttu. Góð samskipti þessara aðila eru mjög mikil- væg við öll jarðgangaverk, og raunar öll stór jarðverk. Það er því brýnt að við gangagerðina sé starfandi sérfræðingur sem getur notað upplýsingarnar frá undirbúningsrannsóknunum þannig að þær komi að sem mestu gagni við gangagerðina. Æskilegt væri að hann hefði sjálfur tekið þátt í rannsóknun- um. Margir telja að yfirleitt sé frekar of lítið en of mikið gert af undirbúnings- rannsóknum og prófunum og það sé slæm aðferð að reyna að minnka heild- arkostnað verksins með því að skera niður rannsóknir (Obert 1972). Framar- lega í þessari grein er bent á að e.t.v. sé hæfilegt að kostnaður við undirbúning sé um 3% við lok verkhönnunar (sjá mynd 1), þ.e. áður en ákvörðun um framkvæmd verksins er tekin og hafist er handa við gerð útboðsgagna og ná- kvæmnisrannsóknir tengdar því, sem gætu kostað álíka mikið. Samtals gæti því undirbúningur og hönnun kostað 5—6% af heildarkostnaði mannvirkis- ins. Það ætti að líta á þennan kostnað sem iðgjald af tryggingu gegn óvæntum aðstæðum, sem er ekki síður mikilvæg en brunatrygging. Það getur hjálpað mikið við undir- búning og kostnaðaráætlanir síðari verka að halda til haga, við undirbúning og framkvæmd verksins, ýmsum mikil- vægum upplýsingum á aðgengilegu formi fyrir þá sem leysa þurfa svipuð vandamál annars staðar. Aðaltilgangur- inn með ráðstefnuninni 1981 um jarð- göng á íslandi var einmitt sá, að koma á framfæri upplýsingum um þau jarð- göng sem gerð voru á 7. og 8. áratugnum hér á landi, en mjög lítið hafði birst um þau á prenti. Nokkur heilræði að lokum Við undirbúningsrannsóknir fyrir neðanjarðarmannvirki þarf að hafa eft- irfarandi í huga: 1. Rannsóknin þarf að fara fram á hæfilegum hraða, í áföngum þar sem hverjum áfanga er lokið áður en næsti áfangi, sem jafnframt er mun dýrari, tekur við. 2. Nauðsynlegt er að vinna eftir rann- sóknaráætlun til nokkurra ára í einu, af því að ójafnar fjárveitingar milli ára valda óskipulegum vinnubrögðum og slæmri nýtingu á mannafla og fjár- munurn. 3. Áhættusamt er að reyna að Mœlir "71 ^Skynjar Kjarnahola < k " ) / Leiðíhola p> m^mw^w^^^ii-1 ,/ ^aAKw*W»« \\"w "*í>!'£ii V'„*// a. Yfirborun Þrýstimœlir [ / Vökvadœla b. Plötutjakkur Formbreyting mœld Vibrating m're) Tjakkur Spennumœlingar- yfirborðsmœlingar F-19380 Mynd 29. Aðferðir til bergspennumœlinga nálægl yfirborði. A) Yfirborun B) Plötutjökkun. (Sveinn Þorgrímsson 1981). "kaupa tíma" með því að leggja fyrir- varalaust fram háar fjárhæðir til rann- sókna. 4. Það er slæm aðferð til að minnka heildarkostnað neðanjarðarvirkis að skera niður rannsónarkostnað. 5. Það á að líta á undirbúningskostn- að eins og iðgjald tryggingar gegn óvæntum aðstæðum, sbr. bruna- tryggingar húsa. 6. Mestu tafir við neðanjarðarvirki eru yfirleitt vegna óvæntra aðstæðna er varða grunnvatn eða aðra jarðfræðilega þætti. 7. Mikilvægt er að við gangagerðina starfi sérfræðingur sem hafi góða jarð- fræði- og bergtækniþekkingu og sé gjörkunnugur niðurstöðum undir- búningsrannsóknanna; helst að hann hafi sjálfur tekið þátt í þeim. 8. Nauðsynlegt er að skrá mikilvægar upplýsingar um hvert verk jafnóðum á aðgengilegu formi fyrir þá sem þurfa að leysa svipuð vandamál síðar. HKIMILDASKRÁ Ágúsl Guðmundsson, (1978): "Austurlands- virkjun — Múiavirkjun. Frumkönnun á jarðfræði Múla og umhverfis." Orkustofnun, OS-ROD-7818, 50 s. Agúst Guðmundsson, Iiirgir Jónsson og Iijðrn A. Harðarson, (1982): "Blönduvirkjun, Jarðfræði- rannsóknir, I, Almenn jarðfræði og mannvirkja- jarðfræði." Orkuslofnun, OS-82090/VOD14, 249 s. Attewcll, P.B. og Farmcr, I.W., (1976): "Princ- iplcs of Enginccring Geology". Chapman and Hall, London, 1045 s. Barton, N., Lien, R. og Lunde, J., (1974): "Analysis of rock mass qualiiy and supporl pracl- icc in tunnclling, and a guidc for estimating support requiremcnts". NGI lntcrnal Rcport 54206, 74 s, Oslo. Hieniawski, Z.T., (1974): "Geomcchanics classi- l'ication of rock masses and its applicalion in tunn- clling". Procccdings of thc Third Congress of the Int. Soc. for Rock Mechanics. Dcnvcr, II-A 27-32. National Academy of Scicnccs, Washington, D.C. Birgir Jónsson, (1971): "Geotcchnical properties of tillitc and móberg from Southern Ccntral- Iceland". M.Sc. ritgcrð við Háskólann i Durham, Englandl, 95 s. 40 TI'MARIT VFI 1984

x

Tímarit Verkfræðingafélags Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Verkfræðingafélags Íslands
https://timarit.is/publication/860

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.