Dagblaðið Vísir - DV - 12.05.2005, Blaðsíða 39

Dagblaðið Vísir - DV - 12.05.2005, Blaðsíða 39
I.TI 1>V Síðasten ekkisist FIMMTUDAGUR 12. MAÍ2005 39 Samfélagssiðferði Nokkuð er rætt þessi dægrin um siðferði, sem og siðleysi, stjórnmála- manna - og fiokka ef því er að skipta. Þó er reglur þar að lútandi hvergi að finna - mér vitanlega að minnsta kosti. Stjórnmálamenn hnýta hver í annan og saka um undirferli, óheið- arleika og misgjörðir, í einu orði: sið- gæðisbrest. Slíkt heyrist þó einkum úr herbúðum stjórnarandstöðunnar og er beint að ráðherrum og þing- mönnum stjðrnarflokkanna. Hvað hæft er í því skal ég ekki fjölyrða um en hitt er annað mál að stjórnarlið- um tekst ekki, þótt þeir vafalítið fegnir vildu, að svara í sömu mynt. Tekst ekki að klína nokkrum einustu tortryggilegheitum, svo sem á grundvelli spillingar, á stjórnarand- stöðuna. En telja má víst að þeir stykkju á slíkt tilefhi eins og rónar á rækjusamloku ef það gæfist. Ef tilvill segir það meira en mörg orð. Þar á bæ eru menn alveg fastir í því að tala um hvað stjórnarandstæðingar séu hefmskir og afturhaldssinnaðir og dettur ekkert annað í hug. Samfélagshyggjan En er yfir höfuð einhverjar sið- fræðilegar forsendur að Snna fyrir mótun og framkvæmd stefnuskráa stjórnmálaflokka? Ekki skal ég full- yrða um það. Þó langar mig að segja ykkur hér frá hugmyndafræðilegri nálgun á stjórnmálasiðferði sem ég rakst áíriti einu um daginn um leið- togasiðferði. Finnst mér þessi nálg- un vera nokkuð lýsandi fyrir hug- myndafræði þeirra sem kenna sig við jafnaðarstefnu, svo sem Samfylking- una, Vinstri græna og aðra „aftur- haldskommatitti". Siðfræðistefna þessi nefnist Sam- félagshyggja (e. Communitarianism - ath. ekki Communism!) og er runnin undan rifjum bandaríska félagsfræðings- ins Amitais Etzioni og fylgis- manna hans. Helsta mark- mið samfélagshyggjusinna er, í stuttu máli, að byggja upp og efla siðferði í samfélagslegu samhengi, þ.e. að koma á samfé- lagslegum and- blæsemýtirundir og eflir siðgæðis þroska þegn- anna. Sam- kvæmt Etzioni og félögum ættum Davíð Sigurþórsson segir samfélagshyggju- sinna hafa það helst að markmiöi að byggja upp og efla siðferðiísamfé- lagslegu samhengi. Kiallari „Stefna þessi á, sem fyrr segir, rætur að rekja tii bandarísks samféíags, en hvaða simpansi sem er getur hæglega heimfært þesa samfélagssýn upp á íslenskan veru- letka." við, velfystugir Vesturlandabúar, að draga aðeins úr hinni einangrandi og firrandi einstaklingshyggju, að ekki sé minnst á hina gengdarlausu efhis- og neysluhyggju. Þess í stað ættum við, þegnarnir, að auka meðvitund okkar um hina sameiginlegu og sam- félagslegu ábyrgð. Þetta má meðal annars gera með því að fylgjast vel með opinberri umræðu; taka þátt í samfélagslegum verkefnum; stuðla að samvinnu í þágu sameiginlegra hagsmuna; hjálpa nauðstöddum; uppræta spillingu og hvetja foreldra og skóla til að stuðla að siðmennt barna okkar. Sem sagt, að finna hið gullna jafnvægi milli réttar einstak- linganna og sameiginlegra þarfa okkar í heildrænu samhengi. Áhyggjutónn Það gætir vissulega ákveðins áhyggjutóns í boðskap samfélags- sinna, enda benda þeir á einfaldlega á það sem blasir við öllum með opin augun: síaukna samþjöppun auðs og valds, sjálfhverfu eiginhagsmuna- samtaka hvers konar, öfgatilhneig- ingu í pólitík, hækkandi skilnaðar- og glæpatíðni, sundrungu samfé- lagsins og þverrandi siðferði yfir höf- uð. Atferli eins og lygar, mengun hvers konar eða framleiðsla hættu- legra hluta (til dæmis vopna og eitur- efha) getur þjónað skammtímahags- munum einstakra leiðtoga eða sam- taka, en eru samt sem áður siðlausir þar sem þeir gagnast sjaldnast sam- félaginu sem slfku heldur valda iðu- lega skaða, þegar tíl lengri tíma er lit- ið. Eiginkökueldsaðskörun Stefna þessi á, sem fyrr segir, ræt- ur að rekja til bandarísks samfélags, en hvaða simpansi sem er getur hæglega heimfært þessa samfélags- sýn upp á fslenskan veruleika. Má í því sambandi velta fyrir sér tíl- - hneigingu íslenskra stjórn- y málamanna til að vaða uppi ^ með valdníðslu og hroka í krafti ráðherraræðis og helminga- skiptaeinkavinavæðingar, svo sem eins og við ráðningar í op- inberar stöður eða sölu rfkisfyr- irtækja. Samfélagshyggjan mið- ar sem sagt að því að draga úr ÉH. gjarnri, siðlausri hegðun einstak- linga og hópa, í einu orði: „eig- inkökueldsaðskörun". Samræðustjórnmál Samfélagssinnar telja sem sagt að snúa megi þessari þróun við með þátttöku þegnanna í sameiginlegum, samfélagslegum akvörðunartökum; maður á mann með gagnkvæma virðingu, frjáls og opin skoðanaskipti í fyrirrúmi - því sem Ingibjörg Sólrún kallar samræðustjórnmál, ekki satt? Sem sagt, það sem mættí, í íslensku samhengi og í ljósi pólitískrar þróun- ar undangenginna ára, kalla: aftur- hvarf til lýðræðisins! Maður saknar þess nú orðið nokkuð. Gagnrýnin Gagnryni á þessa hugmyndafræði kemur vitanlega frá hægri og er á þá leið að samfélagshyggjan geti leitt til aukinna afskipta yfirvalda og grafið undan réttí einstaklingsins (enda myndi maður Ifklega seint heyra samfélagssinna reyna að gera tor- tryggilegar niðurstöður rannsókna á skaðsemi reykinga í nafhi einstak- lingsfrelsis og frjálshyggju). Þá segj- ast sumir andstæðingar samfélags- hyggjunnar óttast að hún muni leiða til boðunar einsleits gildismats í annars fjölbreytilegum samfélögum, sem sagt kommúnisma. Ætli það? Þetta er nú kunnuglegur söngur frá þeim sem væntanlega þykir lýðræð- isleg vinnubrögð ógna hagsmunum sínum og vina sinna. Aðlokum Einhverjir kunna vafalítið að álykta af þessum skrifum sem svo að undirritaður sé vinstrisinnaðri en Andskotínn. Það er rétt ályktun, enda er hann hægrimaður! íslenskan mælikvarða. Þið skuluð samt fara varlega í að rffa fram stuttbuxurnar þvf sólin ætlar að láta bfða eftir sér. Það er samt hægt að fara að hlakka tíl helgarinnar. Pakkið útilegudótinu niðurogsetjiðuppsól- gleraugun. Það veröur þurrt yflrhvítasunnuna. Kaupmannahöfn Oslo Stokkhólmur Helsinki London 15 16 16 12 16 París Berlfn Amsterdam Madrid Barcelona 19 Alicante 26 14 Mílanó 20 16 New York 22 18 San Frandsco 20 20 Orlando/Flórída 31 Sólarupprás Sólarlag f Árdegisflóð 08.47 ÍReykjavík Reykjavík Sfðdegisflóð21.04 04.22 2238 • Skítamórall hefur sent frá sér nýtt myndband sem gerist allt meira og minna inni á veit- ingastaðn- umHaid Rock. Dynjandi tónlist innan um sjóðheita borgara og svalar stúlkur í stutt- pilsum. Eitt- hvað er tíma- setningin slæm því Hard Rock er að loka og verður kynningar- gildi myndbandsins fyrir veitinga- staðinn því lítið sem ekkert úr því semkomið er... • Það er tónlistar- gúrúinn Einar Bárö- arson sem sér um mál Skítamórals en hann var sjálfur um tíma framkvæmda- stjóri Hard Rock. í umræddu mynd- bandi gengur hann svo langt að skjóta inn mynd- bútum af Idol- stjörnunni Hildi Völu, sem einnig er á hans snærum, -WP þannig að öllu er tjaldað til á sölu- torgipoppsins... • Doktor Gunnar Hrafh Bhgisson sálfræðingur er ekki á topp tíu lista yfir bestu vini Fé- lags ábyrgra feðra. Hafa ábyrgir feður kvartað yfir vinnu- lagi sálfræðingsins í forsjármálum en á borði félagsins munu vera 150 kær- ur á hendur hon- um. Nú mun siðanefnd Sálfræð- ingafélagsins hafa fjallað um mál doktors Gunnars Hrafns en með niðurstöðuna er farið eins og mannsmorð og hefst ekki orð upp úr Halldóri Kr. Júlíussyni, f or- manni félagsins, né Áskeli Erni Kárasyni, formanni siðanefndar Sálfræðingafélagsins. Sumir segja að doktor Gunnar Hrafn hafi verið víttur af félögum sínum... • Halldór Gíslason forseti Hðnnunar- og arkitektardeildar Listaháskóla íslands er á förum úr landi til að taka við sam- bærilegu starfi hjá Norsku listaaka- demíunni. Staða Halldórs var aug- lýst um áramót og átti að ráða í fiana í febrúar. Það vefst enn fyrir Hjálmari H. Ragn- arssyni, rektor Listaháskólans, en umsækjendur eru fjölmargir þó í þann hóp vanti þann manns sem best myndi gegna starf- inu, Pétur H. Ár- mannson arkitekt... • Lögbirtingablað- ið kemur alltaf út á sinn gamaldags hátt líkt og Gutenberg ráði þar ríkjum. Margir ráku upp stór augu þegar þeir sáu þar á dögunum kröfu sem Byko gerir á stórleikar- ann 1 lilmi Snæ Guðnason vegna 800 þúsund krðnu skuldar. Leikar- inn hlýtur að vera að byggja eitt- hvað einhvers staðar...

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.