Alþýðublaðið - 24.12.1923, Blaðsíða 6

Alþýðublaðið - 24.12.1923, Blaðsíða 6
ALÞÝÐTJBL'ADIB dómkirkjunni upp, var aflað með írjálsum tillögum. Almenningur var fórnfús, er um það var að ræða að reisa skrauthýsi. Fjár- söfnurunum var skift niður og þeir sendir út um víðáttumikið Bvæði. Aflátssalar páfans seldu sérstök syndalausnarbréf fyrir 6- framdar syndir — til égóða fyrir kirkjusmíðina. Eru til margar á- takanlegar og einfaldlegar sfjgur um fórnfýsi fólksins. Fátækur, enskur stúdent átti skrautlegan veskislás úr gulli, sem hann eiginlega bafði ætlað að gefa vinkonu sinni, — gjöf, sem hann sjálfsagt-hefir gert sór von um þægilegt gagn af. Nú gaf hann gripinn til kiikjunnar í Chartres. En eagan segir líka, að hann hafihlotið líkulegaumbun: Hin heilaga mær sem sé birtist honum. Þegar búíð var að saína saman svo miklu í gjöfum, að hægt var að hefja verkið, þá var boð sent til þeirra manna í gtendinni eða stundum langt í burtu, sem mann fram af manni höíðu lagt stund á kirkjusmiðar — eða að minsta koati á húsagerð Verkamepn, listamenn og húsagerðarmeistarar söfnuðust i stór ver á kirkju- smíðastöðvunum. Þar bjuggu fjeir með fjölskyldum sínum í tjfjldum og skálum og höfðust þar við ,ái- um saman við það starf eitt að retsa kiikjuna. Börn fæddust og uxu þar upp meðal múrara og grjótvinnumanna. Fiá því, er þau fóru að tala og skilja, anérist talið um kirkjusmíðina. Úr þeim varð kirkjusmiðakynslóð, sem drukkið hafði í sig með móður- mjólkinni hugmyndir gotnesku huBagerðarlistarinnsr. Það var her verkamanna, sem ekki var um það hugað að ná í eitthvert tímakaup hjá einhverjum atvinnu- rekanda, heldur að leggja fram eiginhæfileika sína til almennings- heilla. fað myndi e gi að eins koma þeim sjálfum og fjölsky du þeirra að liði að leisa skrauthýsi yflr serk hinnar heilögu meyjar, heldur myndi guðsmóðir þá líta í náö til alls héi aðsins. Þeir, sem gátu ekki tekið þátt í sjálfu smíða- og hleðsiu-starflnu, fluttu matvörur til kirkjusteeðis- ins. Bændurnir í nágrenninu komu akandi með kornpoka sína, slátur og kjöt og vfnbrúsa. E:nn m£.tti mi&sa hálm undir í rumin í tjöld- upum og skáiuuum; annar gat látið dálítið af smjöri, og hinn þriðji átti- eina eða tvær gæsir. eu þær vom ekki of góðar hand\ þeim, sem reistu guðsmóðuv kirkju. Sumir voru að visu svo fátækir, að þejr. máttu ekkert missa nema vinnuafl sitt, og þá buðu þeir fram vinnu sína, og þvi var líka tekið, þyí að alt af var nóg að gera, bka fyiir þá, sem ekki hoíðu lært iðn. í þassum sm'ðaverum var ekki neinn stéttarhunur í þeim skilningi, sem gerist í auðvalds- þjóðfólagi nútímans. Allir voru jafnir fyrir drottni, ef þeir að eins gerðu hver eftir sinni getu, og þar sem sá varð mestur í himna- ríki, sem mestu fórnaði, var það ekki hin auðvaldlega sjálfselska, og eiginhagsmunir, sem ýtti undir gang verksins, enda ber dómkirkj- an þess hin fegurstu vitni, hversu menn lögðu sig í líma án allrar vonar jarðneskra launa eða frægð- ar. Listaverkin errj, engum merkt, og menn vita því ekki um nöfnin á listamönnunum, sem ella myndu hifa verið taldir framarlega f röð meðal mestu myndaamiða heims- ins Við aðgerðir á kirkjunni hafa menn iundíð listaverk, er komið hafði verið fyrir í skotum og horn- um á þaki og turnum, þar aem ekkert mannlegt auga hefir séð þau neðan af jörðunni. Verka- mennirnir hafa fundið svo ríkt til lOngunar á að skapa hið fagra og meðvitundarinnar um, að himneskt auga fylgdi starfi þeirra, að þeir hafa ekki getað lagt svo stein í hleðsluna, að ekki væri áður á hann komið hinu fegursta og full- komnasta lagi. Oftlega finnast líka fegurstu, djarflegustu og mestu lífl gæddu listaverkin efst uppi við ský. Þar voru menn óbundnir af vanabundnu iistamati samtíðar- mannanna. Þar gátu þeir geflð taum- inn lausan og skapað það, sem innri maður þeirra taldi fegurst vera. Þegar kiikjuemíðinni var lokið, flutti. hópuiinn til annars staðar. Þá var stunduoi upp vaxin ný kynslóð með hugann fullan af husgerðarlist, af reynslu, og í list- rænu jafnvægi, á komnu fyrir mannlega framsóknarhvöt og sköp- unarlöiigun samfara reynslu, iðkun og áhuga heillar æfl. Varþá að undra, þótt kirkjurnar yrðu æ íegurri og feguni? Það er þetta sameiginlega fórn- arstarf, sem gert heflr gotnesku kirkjusmiðalistina að veruleika. Og þ ið, að menn hafa unnið ekki fyrir eiginn ávinning, heldur fyrir sameiginlega heill, knúðir fram af háleitri hugmyqd, gerír oss ljúft að dvelja athyglina við þennan þátt úr æfisögu mannkynsins. Að vísu var það einfaldleg og stund- um nærri brosleg guðsdýrkun, sem knúði menn þessa tíma fram til að fullnægja hugsjónum sínum. En myndi sú hugsjón að skapi samfólagsskilyi ði, sem hver ein- stakur maður gæti notið við til fulls þeirrar hamingju, er liflð hefir að bjóða, ekki vera jafn- mikilfengleg hugsjón fyrir nútima- menn? Skyldi vera til'of mikils mælst af nútímamöDnum, að þeir sýndu annan eins áhuga og fórnfýsi, þegar um það er að ræða að koma hugsjón jafnaðarstefnunnar í framkvæmd,. og þessir kirkjur. smífarverkamenn fyxir 700 árum, þegar þeir þurftu að reisa skraut- hýsi yfir serk hinnar heilögu meyjar? Þeas er veit að minnast að minsta kosti öðru hvoru, að feg- urstu listaveikin, sem gerð hafa verið af mannahöndum, eru til orðin fyiir persónulegar fórnar og e'mhuga samvinnu til heilla héild- inni. (Að mestu þýtt úr grein eftir M. L. í >Lördagskv.«) Skrítlur. Presturmn: Nú, nú, Katrín mÍDl Það gengur alt af jafn-báglega með heilsuna fyrir yður. Hvers vegna notið þér ekki vínið, sem ég sendi yður, yður til styrkingar? Katrín gamla: Ég geymi það, presU ur minn! í>á verður þó eitthrað til að drekka við jarðarförina? Hún: Pó að við höfum fengið margar dýrar og góðar gjafir á silfurbrúð kaupsdeginum, þá fengum við ekki það sem ég hefi oftast óskað mér: þvotta- vindu. Hann: Þvottavindu! Hana skaltu fa á gullbrúðkaupsdaginn. Skraddarinn: Þér hafið gildnað all- mikið, síðan þýr fenguð yður föt síðast, herra minn! Viðskiftaviaurinn: Náttúrlega. Ur því að maður hefir ráð á að fá sór föt annan hvern mánuð, þá hefir maður lika ráð á að bteta á holdiu.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.