Freyr - 15.02.1991, Blaðsíða 8

128 FREYR
4.’91
p RITSTJÓRNARGREIN
kippt undan lífsstarfi sínu, komi ekki eins
auga á það sem jákvætt má segja um þá
álitsgerð sem fyrir liggur. Það er jákvætt
og athyglisvert að fyrir skuli liggja tillögur
sem jafn víðtæk samstaða er um innan
þjóðfélagsins í viðkvæmu máli og hér um
ræðir. Ríkisvaldið sem fer með þennan
málaflokk, atvinnurekendur og verkalýðs-
hreyfingin ná samstöðu með samtökum
bænda um aðgerðir í þessu máli. Viður-
kennt er af þessum aðilum að hér sé á ferð
mál sem þjóðfélagið allt þarf að takast á
við og leysa. Lítið ímyndunarafl þarf til að
átta sig á að innan samtaka samningsaðila
þurfti að beita málamiðlunum til að sam-
eina ólík sjónarmið, hvað þá á milli þess-
ara samtaka og stofnana.
Jákvætt er einnig að þær stjórnvaldsá-
kvarðanir sem vænta má í framhaldi af
þessu starfi gefa færi á að koma við skipu-
lagi í samdrættinum, m.a. þannig að koma
til aðstoðar þeim byggðarlögum sem þjóð-
félagið vill halda í byggð af öðrum ástæð-
um en þeim einum að stunda þar sauðfjár-
rækt. Hins vegar er varað við að íþyngja
búvöruframleiðslunni með kostnaði við að
halda byggð lifandi vegna þeirrar hörðu og
harðnandi samkeppni sem innlendar bú-
vörur búa við.
Á það má einnig benda að fyrirliggjandi
tillögur eru hagstæðar þeim bændum sem
fyrir aldur eða annað eru reiðubúnir að
bregða búi og búa við lélegan húsakost og
aðra framleiðsluaðstöðu. Fyrir þá sem
halda áfram rekst það hins vegar á að fá
framleiðsluréttinn skertan og þurfa að
kaupa viðbótarrétt, en eiga á sama tíma að
búa við lækkað afurðarverð.
í tillögum Sjömannanefndar er gert ráð
fyrir að í kjölfar samdráttarins verði fækk-
un á afurðarstöðvum, þ.e. sláturhúsum.
Ástæða er til í því sambandi að minna á að
jafnframt þeirri fækkun er verðugt verk-
efni að flytja úrvinnslu afurðanna heim í
héröð í meira mæli en nú er gert. Fordæmi
Sláturfélags Suðurlands um flutning á
starfsemi frá Reykjavík til Hvolsvallar og
fleiri dæmi er þar til fyrirmyndar.
I þeirri mikli umfjöllun sem málefni
sauðfjárræktar fá um þessar mundir má
minna á að hún er hluti af stærra málefni,
sem er íslenskur landbúnaður í heild. Sér-
staða sauðfjárræktar er þar þó ótvíræð
vegna þátts hennar í að halda uppi byggð.
Islenskur landbúnaður er einnig hluti af
enn stærri heild, sem er landbúnaður í
hinum vestræna heimi þar sem hvarvetna
er verið að fást við offramleiðslu og opin-
berar aðgerðir í því sambandi. Þau úrræði
sem gripið er til eru einnig hvarvetna hin
sömu niðurskurður, hagræðing og sam-
dráttur í ríkisútgjöldum til landbúnaðar.
Þetta er boðskaður dagsins víða um
lönd og álfur. Á hinn bóginn er einnig
óðfluga að rísa upp sífellt voldugri hreyf-
ing sem varar við umhverfisspjöllum og
berst gegn sóun náttúrulauðlinda. Að
sjálfsögðu þarf á hverjum tíma að takast á
við þau mál sem krefjast úrlausnar. í ís-
lenskum landbúnaði eru þau offramleiðsla
og hátt vöruverð um þessar mundir. Hjól
tímans veltur hratt og litla spádómsgáfu
þarf til að halda því fram að skammt geti
orðið í það að aftur komi kvaðning til
íslensk landbúnaðar um að auka fram-
leiðslu á heilnæmum mat, þar sem skilyrði
til slíkrar framleiðslu eru hér þau hvað
bestu sem getur.
M.E.