Freyr - 15.02.1991, Blaðsíða 11

4.’91
FREYR 131
Úr varahlutalager Fiat-verksmiðjanna. Hœð salarins má marka af manninum
sem stendur á gólfinu.
Nú þurfið þið að velja ykkur
fyrirtœki erlendis til að eiga
viðskipti við og þau geta verið
misjaf nlega traust og jafnvel
koma og fara. Hvernig er þessi
framleiðslugrein stödd?
Magnús: Fyrirtækjum í búvéla-
framleiðslu hefur fækkað verulega
á undanförnum árum, jafnframt
því sem þau stækka og færast á
færri hendur. Það á það sama við
um þessi fyrirtæki og mörg önnur
iðnfyrirtæki í Evrópu að þessu
leyti, þeim fækkar og þau stækka.
Það er greinilegur ótti í þessari
grein í sambandi við þróun bú-
vöruframleiðslunnar. Það hefur
verið og er mikil offramleiðsla bú-
vara í hinum vestræna heimi.
Menn vita að ef opinber framl.ög til
landbúnaðar dragast saman, eins
og nú er stefnt að, þá er um leið
verið að leggja niður mörg véla-
framleiðslufyrirtæki. Búvélafyrir-
tæki í Evrópu hafa gengið mikið
kaupum og sölum af þessum
ástæðum.
En er ekki þegar farið að bera á
samdrœtti í greininni?
Magnús: Jú, það hefur verið geysi-
mikill samdráttur í greininni. Það
er t.d. talað um að fyririr nokkrum
árum hafi verið seldar um 300.000
dráttarvélar árlega í heiminum en
að nú sé þetta komið niður í
200.000 vélar.
Hins vegar er tæknin breytileg.
Bændur eru að kaupa allt önnur
tæki um þessar mundir en fyrir
nokkrum árum. Núna eru það tæki
við rúllubaggaverkun sem mest
ber á.
íslenskir bœndur (og
íslendingar yf irleitt) hafa orð á
sér fyrir að vera nýjungagjarnir
og „tœkniglaðir“. Með þessu er
gefið í skyn að menn séu
óskynsamir í vélakaupum og
vélvœðingu. Hverer reynsla
ykkar og tilf inning í þessum
efnum?
Magnús: Ég held að þetta sé bara
hluti af neikvæðu tali í garð land-
búnaðarins. íslenskir bændur velta
mikið fyrir sér þessum málum, eins
og bændur í nálægum löndum.
Staða landbúnaðarins er hins veg-
ar ekki þannig að menn hafi ráð á
neinu bruðli. Það sem reynist vel,
það spyrst hins vegar fljótt út og ég
held að það megi segja að íslenskur
landbúnaður sé mjög vel vélvædd-
ur og að mörgu leyti til fyrirmynd-
ar.
Varðandi offjárfestingu get ég
nefnt að á undanförnum árum hafa
verið seldar hér á landi þetta 280-
300 dráttarvélar á ári. Ef áætla má
að hér séu um 3500 bú í fullum
rekstri þá þýðir það að hver bóndi
fái sér nýja dráttarvél 11.-12. hvert
ár. Ef litið er til annarra stétta sem
þurfa að endurnýja atvinnutæki
sín, leigubflstjóra eða vörubíl-
stjóra, þá slíta þeir ekki svona út úr
sínum tækum.
Agúst: Það má hins vegar minna
á það að bændur hér á landi búa við
miklu erfiðari veðurfarsskilyrði en
kollegar þeirra t.d. á meginland-
inu, þar sem aldrei kemur harður
vetur og náttúran fer yfirleitt mild-
um höndum um fólk og fé. íslensk-
ir bændur þurfa oft að bjarga miklu
á stuttum tíma og þeir leita þess
vegna eftir afkastamiklum og
sterkum tækjum.
Hér mætti nefna rúllubaggahey-
skapinn, en hann hefur þotið upp
hér á landi á stuttum tíma með
þeim tæknibúnaði sem honum
fylgir, bindivélum og pökkunar-
vélum. Ástæða þess er einfaldlega
sú að með þessu móti geta bændur
náð betra fóðri á þeim fáu sólar-
dögum sem gefast, eða jafnvel að-
eins á þurrum og sólarlausum dög-
um.
Hvert er upphaf ið að jaf naði,
þegar nýtœkni, eins og
rúllubaggatœkni, kemurfram
og er tekin í notkun. Hverjir hafa
forystu um þá þróun?
Magnús: Ég býst við því að oft
gerast það þannig að sölumenn hjá
vélainnflutningsfyrirtækjum fara á
búvélasýningar og kynna sér hvað
nýtt er á ferðinni. Þeir kynna sér
síðan það sem þeim líst vel á í
tímaritum og öðrum gögnum og ef
sú könnun gefur jákvæða niður-
stöðu þá panta þeir tækið. Síðan
gerist það að bændur sem eru að