Freyr - 15.02.1991, Blaðsíða 20

140 FREYR
4.’91
hér allar greiðslur til þeirra, sem stunda sjálf-
stæða starfsemi eða atvinnurekstur en reikn-
ingar frá þessum aðilum eiga að vera á núm-
eruðum eyðublöðum með nafni og nafnnúm-
eri. í reit 22 færast greiðslur fyrir vörubílaakst-
ur, t.d. áburðarflutning og gripaflutning. I reit
10 skal færa tegund vinnu: T.d. búvélaviðgerð,
áburðarflutningur,landbúnaðarstörf, viðhald
útihúsa, jarðvinnsla o. s. frv. I reit 30 skrifar
bóndi fullt nafn, kennitölu og fullt heimilis-
fang. Frekari skýringar eru prentaðar aftan á
launamiða. Hér að framan hefur aðeins verið
minnst á þá reiti, sem bændur nota mest.
Athygli skal vakin á því að reiknuð laun barna
yngri en 16 ára skal ekki færa á launamiða.
I reit 70 þarf að færa vinnlaun á ný og einnig
afdregna staðgreiðslu í reit 71.
Fyrningarskýrsla.
í almennum búrekstri er árleg fyrning reikn-
uð af:
a) Búvélum........................15%
b) Útihúsum ...................... 4%
c) Loðdýrabúum.................... 6%
d) Gróðurhúsum.................... 8%
e) Tölvum, skrifstofubúnaði.......20%
Almennt eru bifreiðar ekki eign búsins held-
ur einkaeign og færast því á skattframtal. Pá er
notuð föst fyrning (nú 96.315 kr.), sem ríkis-
skattstjóri gefur upp árlega og er sú upphæð
skráð á eyðublaðið fyrir rekstur bílsins á bls. 6.
Bílar eða önnur einkaeign er ekki háð ákvæð-
um um söluhagnað eða sölutap. Allar eignir í
atvinnurekstri, hvort sem það er landbúnaður
eða annar atvinnurekstur, eru hins vegar háð-
ar ákvæðum um söluhagnað eða sölutap, þeg-
ar og ef eignir eru seldar, sem notaðar eru í
atvinnurekstri.
Dæmi: Sjá mynd 1. Heyhleðsluvagn er
seldur á 500.000 kr. Nú þarf að reikna út
söluhagnað eða sölutap. Pá er að fara í síðustu
fyrningarskýrslu og taka bókfært verð þar,
398.283 kr., og margfalda með verðbólgu-
stuðli ársins 1,1916 og þá fæst 474.594 kr. Nú
er söluverð hærra og því er söluhagnaður
mismunur eða 25.406 kr. Ef söluverð hefði
verið undir 474.594 kr. hefði komið fram
sölutap.
Söluhagnaður færist til tekna en sölutap til
gjalda.
Nú mætti fyrna eldri vélar um sömu upphæð
og söluhagnaði nemur og þá væri notaður
dálkur 10.
Aðrar fyrningar. Þetta er því aðeins leyfilegt
að búið sé rekið með hagnaði og ekkert yfir-
færanlegt tap er fyrir hendi.
Nú eru ekki nein tengsl á milli fasteignamats
og fyrningarskýrslu. Það má sem sagt ekki
nota fasteignamat sem fyrningargrunn fyrir ný
útihús. Aftur á móti er fasteignamatið notað,
þegar eignir eru skráðar á framtalið og gildir
það um allar fasteignir. í þeim tilfellum þegar
hús er í byggingu og það hefur ekki verið metið
til fasteignamats, þá er nýja húsið fært á kostn-
aðarverði eða réttara sagt bókfærðu verði. Pá
ætti það að vera ljóst að við gerð fyrningar-
skýrslu kemur fasteignamatið ekkert við sögu.
Byrjað er á því að færa af gömlu skýrslunni yfir
á þá nýju. Dálkar 5 og 11 á gömlu skýrslunni
fara í dálka 3 og 4 á nýju skýrslunni og tölurnar
eru óbreyttar. Síðan eru þessir dálkar marg-
faldaðir með verðbólgustuðli ársins, sem er nú
1,1916. Niðurstöður eru settar í dálka 5 og 6.
Með þessari margföldun er verið að reyna að
skrá eignir rétt miðað við upprunalegt verð.
Árleg fyrning er síðan reiknuð af þessari upp-
hæð. Síðan er árleg fyrning og áður fengnar
fyrningar lagðar saman og sú upphæð færð í
dálk 11. í síðasta dálk, nr. 12, er fært bókfært
verð, sem er mismunur á upphæð í dálk nr. 5
og 11. Allar eignir á fyrningarskýrslunni eru
meðhöndlaðar á sama hátt nema að því leyti að
árleg fyrning er mismunandi há prósenta því
að eignir endast misjafnlega lengi.
Nokkur atriði til minnis.
1. Allar eignir á fyrningarskýrslu skal fram-
reikna með verðbólgustuðli ársins. Hann
er 1,1916 fyrir árið 1990.
2. Nýbygging færist á kostnaðarverði sam-
kvæmt húsbyggingarskýrslu og byrjað er að
fyrna bygginguna niður það ár, sem húsið
er tekið í notkun og þá heilsárs fyrningu.