Freyr - 15.02.1991, Blaðsíða 25

4.’91
FREYR 145
um. Pað rekstrarfjármagn, sem bundið er í
búrekstrinum á að mynda veltufjármuni og er
litið svo á að það fé sé óverðtryggt og myndi,
að frádregnum skuldum, „stofn til verðbreyt-
ingafærslu“ eins og áður hefur verið skýrt frá.
Það skiptir því töluverðu máli að veltufjár-
munir séu ekki vantaldir. Vaxtatekjur af inni-
stæðum færist til tekna á bls. 2. Um áramótin
eru afurðir fyrir desembermánuð í sumum
tilfellum færðar á reikning ársins 1991 og í
þeim tilfellum þarf að færa þá upphæð sem
viðskiptakröfu. Ogreiddar afurðir um áramót,
sem taldar eru til tekna á afurðamiða, skal færa
sem viðskiptakröfu í lið 1.4.
Fastafjármunir.
Þar færast allar fasteignir, sem búrekstrin-
um tilheyra á fasteignamatsverði 1/12 1990 en
ekki bókfærðu verði samkvæmt fyrningar-
skýrslu. Búvélar færast hins vegar á bókfærðu
verði samkvæmt fyrningarskýrslu. Helmimgur
af matsverði bústofns færist undir fastafjár-
muni en hinn helmingurinn undir veltufjár-
muni eins og áður er lýst.
B. Uppgjör hreinna tekna af búrekstri, bls. 5.
Arlega birtir ríkisskattstjóri viðmiðunar-
reglur til ákvörðunar á endurgjaldi bænda,
maka þeirra og barna. Þær eru birtar í lok
þessarar greinar. Eins og fram kemur í leið-
beiningum ríkisskattstjóra á bls. 17 skulu
bændur að jafnaði færa á landbúnaðar- og
skattframtal þau reiknuðu laun, sem stað-
greiðsla á árinu 1990 hefur verið miðuð við. í
hjálögðu dæmi, sjá mynd, er hagnaður af
búrekstrinum að upphæð 67.010 kr., eftir að
hvort hjónanna hefur reiknað sér í laun
640.000 kr. og barni 150.000 kr. Yfirfæranlegt
tap er 271.278 kr. hjá hvorum aðila og hækkun
samkvæmt stuðli nemur 51.977 kr. Það gerir
alls 323.255 kr. og að frádregnum hagnaði
67.010 kr. er yfirfæranlegt rekstrartap til
nærsta árs 289.750 kr. Ég vil ráðleggja bænd-
um að loka framtali sínu og reikna sér laun.
Almennt séð er ekki ástæða til þess að reikna
sér lægri laun en viðmiðunarreglur segja til
um. Ef búið gefur ekki þær tekjur, er það rekið
með halla en tapið geymist og er verðtryggt.
Þegar síðan batnar í ári má nota tapið til þess
að lækka hagnaðinn, ef um slíkt er að ræða. Þó
að það virðist í sumum tilfellum tilgangslítið að
safna upp tapi ár eftir ár, getur sú staða komið
upp að tapið nýtist. Eldri bændur, sem farnir
eru að draga saman seglin, sýna oft tap af
búrekstri sínum ár eftir ár. Ef sú staða kemur
upp að þeir selja jarðir og fá mikinn söluhagn-
að, nýtist tapið og getur komið sér mjög vel.
Aðstöðugjald.
Bændur greiða aðstöðugjald til sveitarfé-
lagsins. í línu 1. skal færa „Tekjur alls af
landbúnaðarframtali.“ Línur 2 og 3 skulu vera
auðar. í línu 4 skal færa þá tekjuliði sem ekki
eiga að teljast til tekna, eins og birgðaaukn-
ingu. í línu 7 skal færa gjöld af landbúnaðar-
framtali, en í línur 10 og 11 skal færa þau gjöld
sem ekki eiga að vera með í aðstöðugjalds-
stofni. Nefan má birgðaukningu og aðstöðu-
gjald en fleiri gjöld eru ekki undanþegin að-
stöðugjaldsstofni á venjulegu búi. í línu 12 skal
færa tekjufærslu ef um hana er að ræða. í línu
13 er færð samtala gjalda er mynda aðstöðu-
gjaldsstofn. Ef tekjur eru lægri en gjöld,
mynda tekjur aðstöðugjaldsstofn.
Samanburðarblað virðisaukaskatts.
Árssundurliðun.
B. Samanburður (sjá mynd).
Hjálagt sýnishorn er frá bónda í hefðbundn-
um búskap. Hann er ekki með loðdýr, fiskeldi
né aðra starfsemi, sem er undanþegin virðis-
aukaskatti og færir þess vegna ekkert í dálkinn
„Undanþegin velta“.
Nú er það svo að landbúnaðarframtal er
ekki sett þannig upp að tekjur samsvari virðis-
aukaskattskyldri veltu. Nefna má vaxtatekjur,
endurgreiðslu á kjarnfóðurgjaldi, bústofns-
aukningu o.fl.
Nú gæti sú staða komið upp að við gerð
landbúnaðarskýrslu uppgötvist villa í færslu-
bókinni yfir virðisaukaskattinn og þar með
virðisaukaskattskýrslu. Þá þarf að gera grein