Freyr - 15.02.1991, Blaðsíða 31

4.’91
FREYR 151
2. mynd. Fosfórinnihald í heyi úr tilraunum Búnaðarfélags íslands með
fosfóráburð gerðar 1956-1959 (tölurfrá 1959) og úr tilraunum Tilraunastöðv-
anna með fosfór.
3. mynd. Hlutfallsleg nýting á fosfóráburði við mismunandi áborið magn.
Aðeins er gert ráð fyrir að sá fosfór nýtist sem gefur uppskeruauka.
reynt út frá þeim niðurstöðum að
meta hve mikið væri nauðsyn að
bera á af þessu efni. Á 1. mynd eru
sýndar niðurstöður tilrauna með
vaxandi fosfóráburð. Eru þetta
bæði niðurstöður tilrauna sem
Búnaðarfélag íslands lét gera á
sjötta áratugnum og frá tilraunum
gerðum af tilraunastöðvunum.
Eins og myndin sýnir er verulegur
uppskeruauki fyrir fyrstu 10 kg af
fosfór. Þegar meira er borið á
minnkar uppskeruaukinn og er
orðinn svo sem ekki neinn þegar
náð er 20 kg. Ef horft er til þeirrar
uppskeru sem fæst af túnum (50-60
hkg heys á hektara, sjá 1. mynd) og
fosfórmagn heysins skoðað (sjá 2.
mynd) sést með einföldum reikn-
ingi að með uppskeru hverfur að
jafnaði 12-18 kg af fosfór á hektara
á ári. Sést af þessu að áburðargjöf
af fosfór umfram það sem jurtirnar
fjarlægja gefur ekki uppskeruauka
- kannski varla þess að vænta.
Á 2. mynd er sýnt hvernig fos-
fórmagn í heyi breytist með vax-
andi ábornum fosfór. Sést af
myndinni að fosfórinnihald heys-
ins vex mest við minnstu skammta
af fosfór og það eykst enn, þó í
minna mæli sé, allt að stærstu
skömmtum. Þar sem borinn er á
viðhaldsfosfór (15 kg P/ha) er
fosfór í töðunni samkvæmt þessum
tilraunaniðurstöðum sem næst
0,27%. Hvort það er nægilegt til
fóðrunar fer eftir því hvaða búfé á
að fóðra með heyinu og hver fosfór
er í öðru fóðri sem skepnan fær.
Nauðsynlegt er fyrir hvern þann
sem fóðrar með heyi að þekkja
efnainnihald þess og haga fóðrun í
samræmi við það.
Á 3. mynd er sýnd nýting á
áburðarfosfór til sprettu. Við út-
reikning á línuriti í 3. mynd er
aðeins gert ráð fyrir að til nytja
komi sá fosfór sem gefur upp-
skeruauka (ca. 15 kg P/ha). Áf
þessum tölum er ljóst að nýting á
fosfór, eins og hann hefur verið
borinn á undarfarið, er frá 40-80%
sem sýnir að alltof mikið af því fé
sem greitt er fyrir fosfóráburð skil-
ar ekki arði.
Hugmyndirum
fosfóráburðarnotkun - lokaorð
Á tún í þokkalegri rækt - u.þ.b.
öll tún á íslandi eldri en fimm ára -
á ekki aðbera meira á af fosfór en
það sem uppskeran fjarlægir, en
það er í grasrækt sem næst 15 kg P/
Frh. á bls. 153.