Freyr - 15.02.1991, Blaðsíða 38

Nautastöö Búnaðarfélags íslands á Hvanneyri.
ííilllj
Heimaaflað köfnunarefni
Diðrik Jóhannsson
Framleiðsla fljótandi köfnunarefnis hafin á Nautastöð
Búnaðarfélags íslands
ínóvember sl. hófst framleiðsla á fljótandi köfnunarefni á
Nautastöð Búnaðarfélags íslands á Hvanneyri. Af þessu
tilefni bað ritstjóri Freys framkvœmdastjóra Nautastöðvar-
innar að gera lesendum blaðsins nokkra grein fyrir þeirri
breytingu, sem felst í eigin framleiðslu köfnunarefnis.
Notkun fljótandi köfnunarefnis
er forsenda fyrir frystingu og
geymslu á djúpfrystu sæði. I byrjun
starfsemi sinnar, árið 1969, keypti
Nautastöðin fljótandi köfnunar-
efni hjá Áburðarverksmiðju ríkis-
ins í Gufunesi en nú nokkur mörg
síðustu árin hjá ísaga hf. Fyrirtæk-
in gátu nær undantekningarlaust
afgreitt nauðsynlegt magn, sem
Nautastöðin þurfti á að halda. Að-
staða til afgreiðslu var góð í Gufu-
nesi og framan af hjá ísaga, en
versnaði síðustu árin.
Árið 1989 barst á borð Nauta-
stöðvarinnar tilboð frá verksmiðju
í Bretlandi um vélasamstæðu, sem
framleiðir fljótandi köfnunarefni.
Eftir könnun á fjármögnunar-
Diðrik Jóhannsson.
möguleikum tók Innkaupastofnun
ríkisins að sér að panta samstæð-
una og semja unt lánafyrirgreiðslu
við seljendur, en innlent lán fékkst
fyrir einum þriðja hluta verðsins.
í októberlok kom sérfræðingur
frá bresku verksmiðjunni til að
ganga frá uppsetningu samstæðun-
ar í húsnæði Nautastöðvarinnar,
þar sem nægilegt rúm er fyrir hana,
en undir hana þarf aðeins um 10
fermetra gólfflöt. Einangra þurfti
húsnæðið að hluta og leiða að
Nautastöðinni 380 V 3 fasa raf-
magn. Hinn 2. nóvember fór vélin
að framleiða þann kalda vökva
(-196°C) og dæla í tank, sem geym-
ir allt að 500 lítrum. Orkuþörf vél-
arinnar er um 17 KW. Aðalhlutar
hennar eru loftþjappa, skilja, þar
sem leifar vatns og olíu eru hreins-
uð frá, og þéttir, þar sem köfnun-
arefnið skilst frá súrefni.
Rekstur vélarinnar hefur hingað
til gengið snurðulaust. Hún er gef-
in upp fyrir að framleiða 5 ltr. á