Freyr - 01.05.1991, Blaðsíða 19

9.’91
FREYR 379
fræðinga. Hún verður að ríkja í
hverri sveit, á hverjum bæ, hjá
hverjum bónda og hverjum manni.
Þekkingunni á að dreifa til sem
flestra. Þannig nýtist hún best. Al-
menningur á ekki að líta á hana
sem einkaeign örfárra spekiínga.
Og spekingarnir eiga að ganga
langtum lengra í að miðla henni til
almennings en gert er í dag. Regl-
an á að vera ítrasta dreifing sem
fær er og raunhæf. Til að meðtaka,
skilja og nýta þekkingu þarf mót-
takandinn að búa yfir töluverðri
þekkingu. Sé þetta ekki svo, þá er
streymi þekkingarinnar og hagnýt-
ing í þjóðfélaginu minna en verið
gæti!
Sérfræðingarnir gegna veiga-
miklu hlutverki við hagnýtingu
nýrrar þekkingar og sköpun henn-
ar. Þetta hlutverk á á hinn bóginn
ekki að leiða til einokunar né þess
að öllum öðrum sé haldið í fáfræði
og upplýsingasvelti. Þetta gerir þá
kröfu til sérfræðinganna að þeir
vilji og geti kennt öðrum. Og á alla
aðra gerir þetta þá kröfu að þeir
séu móttækilegir og námfúsir.
Þetta er það ástand sem tryggir
besta og hraðasta hagnýtingu
nýrrar þekkingar. og þess vegna
það sem að er stefnt: fjölbreytt
atvinnulíf!
Konurfrjósamará íslandi
íslenskar konur eru í þriðja sæti
hvað varðar frjósemi meðal þjóða
Evrópu. Aðeins í Albaníu og Pól-
landi eru konur frjósamari, segir í
nýútkomnum skýrslum Samein-
uðu þjóðanna.
Frjósemi á Norðurlöndum er
hæst á íslandi 2,27 börn að meðal-
tali á hverja konu, næst kemur
Grænland með 2,23 börn. Albanir
gefa upp 3 lifandi fædd börn á ævi
hverrar konu og Pólverjar 2,33.
Mönnum fjölgarörast í Afríku. í
Rúanda eignast konur að meðal-
tali 8,29 lifandi börn á ævinni og í
Kenýa 8.12.
Hvað er „sérleyfi" (e. franchise)?
Víða um heim nota fyrirtæki sérleyfafyrírkomulagið til að mark-
aðssetja velheppnaðan rekstur og viðskiptahugmyndir sínar. I
þessu fyrirkomulagi felst að húinn er til „pakki“ sem inniheldur
tilboð um sérhæfða fræðslu, aðild að innkaupum (stundum),
notkun á sérhæfðu auglýsinagefni o.fl. fyrir tiltekinn stofnkostnað
og leigu. Með þessum hœtti geta fyrirtæki skotið rótum afar hratt á
stórum landssvæðum. Móðurfyrirtækið sleppur við að setja eigið fé
í fjölda útibúa. Útbreiðslan leggst því ekki með miklum þunga á
fjárhag þess. Og „útibúiri' verða eign þeirra sem reka þau. Peir
verða því sjálfstæðari en ella. Kosturinn fyrir sérleyfistakana að
byggja upp fyrirtæki á þennan hátt er sá að þeir þurfa ekki að eyða
miklum og dýrmœtum tíma l að þróa upp rekstur, kynningarefni,
aðföng o.fl. Mest afþessu kemur á „silfurfati" fyrir þá greiðslu sem
þeir inna afhendi. Sé viðskiptahugmyndin sem byggt er á góð þá er
góð hagnaðarvon í þessu fyrirkomulagi þótt upphaflegt gjald til
móðurfyrirtækisins sé nokkuð (oft 10-50.000 bandaríkjadalir).
Innlend dæmi um fyrirtœki sem byggð eru upp á þann hátt sem
hér greinir eru m.a. matsölustaðurinn „Kentucky Fried Chicken".
Mörg þúsund tilboða af þessu tagi eru á erlendum markaði. UH
hefur skrá um 400 slík. Gera má ráð fyrir því að vart henti til
hagnýtingar hér á landi nema etv. 5-10% afslíkum tilboðum sakir
smœðar innlends markaðar. Pó svo vœri þá er eftir töluverðu að
slægjast!
Nánari upplýsingar:
Þeim sem vilja fá nánari upplýs-
ingar er velkomið að hafa samband
við undirritaðan í símum: 91-
629921 og 91-694665 á skrifstofu
tíma. j^n Erlendsson,
forstöðumaður
Upplýsingaþjónustu Háskólans.
Bœndurhefja uppgrœðsluá Markarfljótsaurum.
Frh. afbls. 397.
spennandi að sjá hvaða niðurstöð-
ur fyrirhugaðar tilraunir á Markar-
fljótsaurum leiða til.
Elri.
Að lokinni undirskrift samningsins
var haldinn opinn fræðslufundur í
Gunnarshólma. Frumkvæðið að
fundinum átti Magnús Finnboga-
son, oddviti. Lágafelli. Þáttur
Magnúsar er ekki þar með upptal-
inn, því að hann átti upphaflega
hugmyndina að uppgræðslusamn-
ingi Markarfljóstsauranna. A
fundinum héldu Árni Bragason.
forstöðumaður Rannsóknastöðv-
arinnar á Mógilsá, og Þorsteinn
Tómasson, forstjóri RALA. tvö
stórskemmtileg erindi. Sérstaka
athygli vakti umfjöllun Þorsteins
um trjátegundina elri, en hún er
ein af þeim plöntutegundum sem
tilraunir verða gerðar með á aur-
unum. Ef marka má það sem fram
kom gæti elrið, sem er niturbind-
andi og ótrúlega lífseigt, reynst
Islendingum leynivopn í barátt-
unni við uppgræðslu á erfiðum
svæðum.
Helga Guðrún er forstöðumaður Upplýs-
ingaþjónustu landbúnaðarins.