Freyr - 15.10.1991, Blaðsíða 10

798 FREYR
20.’91
íbúðarhús Snjólaugar og Guðbrands á Brúarlandi.
að koma sér þar fyrir. Mér leist því
strax vel á að prófa þetta. Eg
þekkti þó ekkert til svína og hafði
ekki séð svín fyrr en við komum
þarna að Skeljabrekku. Faðir
minn var svo fús til að taka þátt í
þessu með mér.
Þetta hefur svo undið upp á sig?
Já, en varðandi afkomuna, þá
stóðust ekki áætlanir Sigurgeirs.
Ég efa þó ekki að þetta hafi verið
rétt þegar hann var að segja okkur
það. Ég man að þegar við lögðum
inn fyrstu grísina, árið 1967, í
Borgarnesi, að þá hafði verð á
kjötinu fallið úr 70 kr. niður í 50 kr.
á kg til framleiðenda, þannig að
þetta gaf ekki það í aðra hönd sem
lagt var af stað með. Þannig hefur
það alla tíð verið í svínaræktinni að
það hafa skipst á skin og skúrir.
Hvernig var svo f ramhaldið?
Upp úr þessu fór ég aftur í nám og
á meðan annaðist svínabúið yngri
bróðir minn, Guðmundur, en þeg-
ar ég sný mér fyrir alvöru að
búskap, árið 1971, þá byrja ég á því
að byggja hús yfir geldneyti og
svín. Þessi yngri bróðir minn hélt
þá áfram búskapnum og árið 1973
tökum við þrír bræður við jörðinni,
Guðmundur, Eiríkur og ég, og við
Guðmundur stofnuðum félagsbú.
Tókum við Guðmundur við svín-
unum og nautgripunum, en Eirík-
ur tók við fénu. Guðmundur hætti
svo búskap um 1975 og ég kaupi þá
hans hlut. Ég bý áfram með kýr til
1978, en hætti þá við þær vegna
bindingar og lélegrar aðstöðu, auk
þess sem ég er veill í baki. Þó að
svínin séu bindandi er auðveldara
að fá fólk til að leysa sig af við að
hirða þau.
Eftir að ég hætti með kýrnar hélt
ég áfram að vera með geldneyti og
keypti kálfa. Innlögð geldneyti
urðu flest 25 á ári og með þessa
búgrein hélt ég áfram til 1986-1987
að ég sneri mér að svínaræktinni
nær einvörðungu.
Hvernig gengur þér að lifa af
svínarœkf, þarsemsveiflureru
miklar?
Já, það hafa verið miklar sveiflur á
afurðaverði og ekki síður á verði
aðfanga þessi 25 ár sem ég hef
stundað þessa framleiðslu, en það
varð alveg gjörbreyting á kjörum
okkar þegar við stofnuðum Svína-
ræktarfélag íslands árið 1975 eða
1976. Þá tókum við verðlagamálin
í okkar hendur, en áður má segja
að stærstu kjötkaupendurnir, Slát-
urfélag Suðurlands og Sambandið,
hafi skammtað okkur verðið.
Hef ur verið samstaða meðal
félagsmanna um þessa
verðlagningu?
Já, samstaða hefur verið allgóð. Þó
hefur borið á brestum þegar fram-
boð á kjöti hefur verið meira en
eftirspurn. Þá hafa einstaka fram-
leiðendur, kannski út úr hreinni
neyð, leiðst út í undirboð. Það
hefur hins vegar, eins og dæmin
sanna, líka komið þeim sjálfum
fyrst og fremst í koll. Bú hafa
hreinlega orðið gjaldþrota.
Var ekki erf itf hérna fyrir f áum
árum ígreininni?
Jú, síðasta erfiðleikatímabil gekk
yfir frá miðju ári 1989 fram á mitt
ár 1990. Þá voru fjöldamörg bú
rekin með tapi og sum með bull-
andi tapi, sem leiddi til þes að
nokkur bú gáfust upp.
Voru það yngstu búin?
Nei, ekki endilega, heldur bú sem
voru verr rekin en önnur. Þeir sem
lifðu af þetta eriðleikatímabil, sem
er það alvarlegasta sem ég hef
kynnst, voru í fyrsta lagi þeir sem
bjuggu við þokkalegan fjárhag fyr-
ir og svo þeir sem höfðu náð góð-
um tökum á framleiðslunni.
Aligrísir á Brúarlandi heilsa upp á
gestinn.