Freyr - 15.10.1991, Blaðsíða 12

800 FREYR
20.’91
Halldóra Guðbrandsdóttir á Brúarlandi.
dýrin að fá meira grasmjöl vegna
þess að hluti af hýðinu hefur verið
fjarlægður úr því korni sem við
notum, þannig að fóðrið inniheld-
ur of lítið tréni.
Hvernig f innst þér
leiðbeiningaþjónusta og
heilsugœsla við svínarœktina?
Við höfum ráðunaut í svínarækt í
hálfu starfi og hann hefur unnið
mjög gott starf við söfnun upplýs-
inga um íslenska svínastofninn.
Hins vegar hefur mér fundist
skorta á leiðbeiningaþáttinn. Það
má þó líta á það að það er takmark-
að sem maður í hálfu starfi kemst
yfir, ekki síst þar sem hann á að
veita þjónustu um allt land.
Héraðsráðunautarnir hafa svo
mjög lítið sinnt leiðbeiningum í
svínarækt og hafa varla forsendur
til þess.
Varðandi heilbrigðiseftirlit, þá
lítum við mjög til þess núna að það
verði stofnuð staða dýralæknis í
svínasjúkdómum. Það er mjög
mikilvægt að af því verði.
En hefur íslenski svínastofninn
ekki verið tiltölulega
heilbrigður?
Jú, það má segja það. Þrátt fyrir
það að íslenski svínastofninn sé
mjög skyldleikaræktaður þá er
hann merkilega hraustur. Það hef-
ur verið mjög lítið um sjúkdóma
hérna samanborið við það sem ger-
ist í nágrannalöndum.
Þó höfum við á síðustu ca. 15
árum fengið inn í landið sjúkdóma
sem áður voru óþekktir. Þeir gætu
hafa borist með fóðri eða fólki.
Það eru einkum mycoplasma
lungnabólga sem finnst hér og svo-
kölluð blóðskita eða dysenteri.
Við erum laus við alla hættulegu
sjúkdómana, svo sem svínapest og
Aujeszkys-veiki og fleiri.
Hvernig leit fólk í nógrenninu ó
það þegar þið byrjuðu með svín
héró Brúarlandi?
Ég held að fólki hafi ekkert litist á
þetta og talið það hálfgert feigðar-
flan. Ég hef þó lifað af á þessu og
tel mig hafa sannað það að það er
hægt að lifa af svínabúskap ekki
síður en öðru.
Reyndar voru viðhorf sumra af-
ar neikvæð út í þetta. Svínin voru
að taka markað frá kindakjötinu,
að áliti þeirra. Það var þá spurning
hvort þeir vildu að nágranni þeirra
tæki markaðinn frá þeim eða ein-
hver langt í burtu. Annars verð ég
ekki var við þessi viðhorf lengur og
held reyndar að hugur bænda til
svínaræktar sé allt annar núna en
fyrir nokkrum árum. Ég tel að það
sé farið að virðurkenna okkur sem
hluta af íslenskri bændastétt.
Þú hefur sinnt félagsmólum hér í
sveit?
Já, ég var kosinn í hreppsnefnd
árið 1978 og varð þá strax oddviti
og sat í 12 ár í hreppsnefnd og
oddviti allan tímann. Við kosning-
arnar í fyrra gaf ég ekki kost á mér
lengur. Þetta er of mikil vinna með
fullu starfi við búskapinn, einkum
fundarsetur fjarri heimili.
Hvað býr margtfólk í
hreppnum?
Þetta er hreinræktaður sveitar-
hreppur, með rúmlega 100 íbúa.
Innan hrepps er ekki stunduð önn-
ur vinna en landbúnaður. Hér hef-
ur orðið töluverð fækkun síðustu
áratugi, bæði á byggðum býlum og
í heimilum. Hins vegar er meðal-
aldur hér lágur og mörg börn mið-
uð við það sem gengur og gerist.
Framkvæmdir á vegum hrepps-
ins eru einkum við Grunnskólann
á Varmalandi, þar sem hefur verið
stöðug uppbygging og svo var ráð-
ist í það árið 1979 að leggja vatns-
veitu um nánast alla sveitina. Að-
eins þrír bæir, efst í Hítardal, eru
ekki með enda sjálfum sér nægir
um gott vatn. Þetta var allt í allt um
80 km leiðslur, sem voru plægðar
niður að langmestu leyti.
Verkið gekk frekar erfiðlega,
vegna þess að landið er víða afar
blautt og svo voru sums staðar
berghöft.
Hér var á mörgum bæjum bæði
lítið neysluvatn og afar vont. Það
var mikill mýrarrauði í því og á
bæjum næst ströndinni var mikið
kalk í vatninu.
Hvernig eru þó rœktunarskilyrði
hér?
Sjálfsagt eru ræktunarskilyrði ekki
hér með því besta sem gerist. Þar
sem þó tekst á annað borð að ræsa
vel fram og þurrka mýrina og bæta
jarðveginn með kalki, þar sem
hann er of súr, þá getum við fengið
hér hin ágætustu tún. Ræktun er
þó og verður alltaf dýr hérna.