Freyr - 15.10.1991, Blaðsíða 14
802 FREYR
20.’91
Félagsheimilið Lyngbrekka í Hraunhreppi er skammtfrá Brúarlandi. Þar er
rekið skólasel frá Varmalandsskóla.
æðarvarp úr vatnahólmum, sem
var mjög mikið áður hér niður við
ströndina. Bæði fækkaði minkur-
inn fuglinum og svo dreifði fuglinn
sér, þannig að erfiðara varð að
nytja hann.
Varpið hefur ekki náðst upp síð-
an og svo hafa jarðir líka farið í
eyði, svo sem eyjar eins og Hjörsey
og Skutulsey, sem voru byggðar.
Æðarvarp gengur úr sér þegar
byggð leggst niður þó að reynt sé
að nytja það.
Á nokkrum jörðum hefur á síð-
ustu árum tekist að auka æðar-
varp, en það sem veldur þeim
hlunnindabændum hvað mestum
búsifjum núna er tófan. Henni hef-
ur fjölgað á síðari árum á þessum
slóðum. Þó er reynt að veiða hana
hér á hverju vori eins og tök eru á,
sem og mink, en hann virðist hald-
ast nokkuð í horfinu.
Eg get nefnt sem dæmi um nytjar
af æðarfugli að árið 1912 féllu hér
til 239 kg af æðardún í sveitinni.
Núna gætu þetta verið 30-40 kg.
Hefurekki risið
sumarbústaðarbyggð hér ó
Mýrunum eins og annars staðar
ísýslunni?
Jú, í Borgarhreppi er búið að reisa
mjög marga sumarbústaði og
margir bændur þar hafa þónokkrar
tekjur af því en hér í Hraunhreppi
er lítið um sumarbústaði. Ofanvert
í hreppnum eru skilyrði fyrir sum-
arbústaðarbyggð þó mjög ákjósan-
leg. í landi Syðra-Hraundals og
Grímsstaða í Álftaneshreppi er ný-
lega búið að skipuleggja sumarbú-
staðabyggð, og hafa þegar risið þar
allmargir bústaðir. Þetta er allt að
koma.
Þú nefndir að hreppurinn œtti
aðild að Varmalandsskóla sem
grunnskóla. Hvað er iangt
þangað úr hreppnum?
Héðan frá Brúarlandi, sem er við
hreppamörk að austan, eru 45 km
og lengra frá flestum bæjum í
hreppnum. Varmalandsskóli er
fyrir alla sveitahreppa í Mýrasýslu,
en á allra síðustu árum, eftir að
skólaganga lengdist og börnin
urðu yngri skólaskyld, þá hafa við-
horf breyst.
Varmalandsskóli hefur starfað
sem hreinn heimavistarskóli fram
undir þetta, en síðustu tvö árin
hefur verið rekið skólasel hér í
Félagsheimilinu Lyngbrekku.
Þetta er í þróun ennþá en sl. vetur
voru fjórir yngstu bekkirnir í þessu
seli og nk. vetur er áformað að
hafa þarna fimm bekki. Það þykir
ekki lengur bjóðandi að hafa
yngstu börnin í heimavist og að-
skilin frá heimilum sínum.
Er óhugi hér um slóðir ó að
sameina sveitarfélög?
Það hefur ekki verið mikil umræða
í gangi um það hér í héraði og ekki í
alvöru. Þó er þetta breytilegt og
hér í Hraunhreppi er ekki áhugi á
að ræða þetta, hvað þá meira, og
það tel ég miður.
Nú mó spyrja hvort nóið
samstarf geti komið í stað
sameiningarsveitarfélaga?
Sveitarfélögin hérna hafa starfað
mjög mikið og náið saman og það-
hefur auðvitað dregið úr þrýstingi
á sameiningu. Ég hef þó lengi verið
á því að það ætti að ræða um
sameiningu af fullri alvöru. Þó að
samstarf sé vissulega gott og nauð-
synlegt, þá vill það verða þungt í
vöfum og því þyngra sem fleiri
starfa saman og mér fannst þessi ár
sem ég starfaði að þessu að fram-
ganga mála tæki oft alltof iangan
tíma. Ég er því nánast sannfærður
um það að of mörg sveitarfélög á
íslandi og smæð þeirra stendur
eðlilegri þróun á landsbyggðinni
fyrir þrifum.
Þó að ekkert nýtt fjármagn verði
til við sameiningu sveitarfélaga,
eins og margir benda réttilega á, þá
tel ég að þeir takmörkuðu fjár-
munir sem fyrir hendi eru muni
nýtast betur, ekki síst við atvinnu-
sköpun.
Og það er atvinnusarfsemi og
atvinnusköpun sem er
lykilatriði?
Já, mér finnst það. Og þar er það
staðsetning nýrrar starfsemi sem
allt vill oft stranda á. Þar togar
hver til sín og þar við hefur setið.
Hvernig sérð þú fyrir þér búskap
og búsetu hér á Mýrunum í
framtíðinni?
Hér í Hraunhreppnum hafa all-
margir bændur atvinnu af sauðfjár-
rækt, ýmist eingöngu eða með
öðru. Það blasir við að í þeirri
búgrein verður frekari samdráttur
og líklegt er að hann bitni á búset-
unni. Hins vegar njótum við ná-
lægðar við Borgarnes þannig að
það er ekki stórmál að eiga heima
hér en stunda atvinnu þar, ef vinnu
eraðfá.
M.E.