Freyr - 15.11.1991, Blaðsíða 7

22.’91
FREYR 875
RITSTJÓRNARGREIN------------
Námskeið um rúllubagga
Dagana 24. og 25. október sl. efndi
tækniskor Norræna búfræðifélagsins,
NJF, til námskeiðs um verkun heys í rúllu-
böggum, á Hótel Örk í Hveragerði. ís-
landsdeild tækniskorar NJF bar hitann og
þungann af framkvæmd námskeiðsins, en
formaður hennar er Grétar Einarsson,
deildarstjóri Bútæknideildar Rala á
Hvanneyri. Erlendir þátttakendur voru
rúmlega 40 og jafnmargir íslenskir; rann-
sóknamenn, ráðunautar, kennarar og
starfsmenn vélasölufyrirtækja.
A námskeiðinu var fjallað um alla þætti
rúllubaggaverkunar, svo sem forsendur
góðrar verkunar, vélbúnað og kröfur til
plastfilmunnar. í upphafi var þó gefið
yfirlit um stöðu votheysverkunar í rúllu-
böggun á Norðurlöndum. Þar kom fram
að útbreiðsla rúllubagga er hlutfallslega
mest á íslandi, en um 30% af heyfeng hér á
landi voru verkuð í rúllubagga árið 1990,
en af vothey voru það ár um 77% verkuð
sem rúllubaggar.
I Svíþjóð hefur áhugi á rúlluböggum
farið hraðvaxandi, einkum á litlum og
meðalstórum býlum. Þar er uppskera 1.
sláttar gjarnan þurrkuð, en áhugi á að
verka í rúlluböggum uppskeru síðari
slátta. Upplýst var að í ár hefði verið
pakkað um tveimur milljón rúlluböggum í
Svíþjóð. Auk þess er vaxandi áhugi þar í
landi á að verka vothey í ferköntuðum
böggum, 80x85x160 cm að stærð, þar sem
heyið er pressað af miklu afli og pakkað
síðan í plast en slíkir baggar eru seldir og
sendir langar leiðir og eru kaupendur
einkum eigendur veðhlaupahesta.
í Noregi og Finnlandi hafa rúllubaggar
takmarkaða útbreiðslu. Þar náði votheys-
verkun í flatgryfjum og turnum yfirhönd-
inni upp úr 1960 og rúllubaggaverkun hagg
ar henni lítið en er samt nokkur viðbót við
þá votheysverkun. Þannig nema rúllu-
baggar um 15-20% af votheysverkun í
Noregi. Minnstri útbreiðslu á Norður-
löndum hefur rúllubaggaverkun náð í
Danmörku, enda hentar sú verkunarað-
ferð hvað síst þar sem búskapur er stór í
sniðum eins og þar.
Eins og fram er komið hefur rúllubagga-
verkun náð hlutfallslega mestri útbreiðslu
hér á landi á Norðurlöndunum. Ýmislegt
samverkandi liggur þar að baki. Þar má
nefna að votheysverkun var fyrir fremur
lítil og að íslenskir bændur, eins og íslend-
ingar yfirleitt, eru fljótir að tileinka sér
nýjungar sem þeir telja að henti sér. Véla-
innflytjendur tóku fljótt við sér og mátu
þennan vélakost hentugan fyrir íslenskan
landbúnað. Jafnframt því tók rannsókna-
starfsemi og leiðbeiningaþjónusta í land-
búnaði hér á landi þessa nýju verkunarað-
ferð í upphafi föstum tökum. Bútækni-
deild Rala á Hvanneyri prófaði strax vél-
arnar og birti skýrslur, þ.e. vélaprófanir,
sem komið var fljótt til bænda. Með því
móti var komist fyrir ýmsa byrjunarörðug-
leika þegar söðlað var um við heyskap.
Verkun á votheyi í rúlluböggum stendur
og fellur með réttri notkun á plasti og að
plastfilman uppfylli þau gæði sem til henn-
ar eru gerð. A námskeiðinu var fjallað um
þetta atriði og þar kom fram að enn liggja
ekki fyrir viðurkenndar aðferðir við að
meta eiginleika og gæði plastfilmunnar,
þ.e. þá staðla sem hún þarf að uppfylla.
Mikil áhersla var lögð á að úr því yrði bætt,
enda fjölmörg vörumerki á markaðnum.
Neikvæða hliðin við þessa verkunarað-
ferð er hin mikla notkun á plastfilmu sem