Freyr - 15.11.1991, Blaðsíða 8
876 FREYR
22.’91
henni fylgir og vandamál við að ráðstafa
plastinu eftir notkun. Áætlað er að hér á
landi hafi verið notuð um 700 tonn af
plastfilmu utan um hey á þessu ári að
verðmæti um 140 millj. kr. Nú, þegar kall
tímans er umhverfisvernd og endurvinnsla
úrgangs, er sú krafa þung að rúllubagga-
plast, sem og annað plast og úrgangur,
mengi ekki náttúruna og verði endurunn-
ið. Unnið er að því máli á vegum umhverf-
isráðuneytisins og er sem fyrsta skrefs að
vænta tilmæla og leiðbeininga frá ráðu-
neytinu til sveitarfélaga um að safna og
bagga plastið. Þá eru uppi hugmyndir um
að brenna plast við háan hita til að forðast
skaðleg efni og nýta varmann og einnig, og
það sem ánægjulegast er, er að nokkur
fyrirtæki eru að kanna endurvinnslu á
plastinu. Hið síðastnefnda er sú aðferð
sem fullnægir best kröfum umhverfis-
verndar.
Spyrja má hvers sé að vænta um fram-
tíð rúllubaggaverkunar? Eins og í öðru eru
þar óvissuatriði á ferð, einkum hvað varð-
ar verðþróun á plastinu sem nú þegar er
verulegur útgjaldaliður hjá þeim sem nota
þessa aðferð. Plastfilman er framleidd úr
olíuafurðum og verðþróun olíunnar skipt-
ir því miklu máli.
Flest annað sem varðar rúllubaggaverk-
un styður það að þessi tækni hafi fest sig í
sessi. Meginkostur við hana er mikill
sveigjanleiki og lítið verkunartap þegar vel
er að verki staðið. Fram kom að vel
heppnuð rúllubaggaverkun spari bæði
fóðurbætiskaup og dýralækningakostnað.
í»ví hefur verið haldið fram að vélbún-
aður við rúllubaggaverkun sé mjög sérhæf-
ur, en bent var á að það sé auðveld aðferð
og ódýr að hirða þurrhey í rúllum sem
síðan séu afrúllaðar í þurrheysdreifikerfi
sem blæs því í hlöður. Pá kom fram að
pökkunarvélar megi einnig nota sem möt-
unarvélar, þ.e. afrúllara, við fóðrun.
Fullyrða má að rúllubaggaverkun hafi
leitt af sér margt gott í íslenskum landbún-
aði. Fíta má á hana sem viðbótarkost við
aðrar verkunaraðferðir. Þurrheysverkun
og votheysverkun í gryfjur og turna, sem
vel er staðið að, standa áfram fyrir sínu, en
jafnvel þeir sem vel standa að heyöflun
sinni geta flestir bjargað aukalega verð-
mætum með því að rúlla eða láta rúlla hey
eða grænfóður í einhverjum mæli.
M.E.
Rannsóknir í bleikjueldi
í lok árs 1988 tók Rannsókna-,
stofnun landbúnaðarins (Rala) á
leigu Straumfræðistöð Orkustofn-
unar á Keldnaholti. í framhaldi af
því gerðu Rala, Veiðimálastofnun
og Búnðarfélag íslands með sér
samkomulag um rannsóknir í fisk-
eldi í stöðinni. Markmiðið var að
leggja höfuðáherslu á rannsóknir
og tilraunir í bleikjueldi til að afla
þekkingar á þeim þáttum eldisins
sem mestu máli skipta og leggja
þar með traustari grunn að leið-
beiningum til þeirra einstaklinga
og fyrirtækja sem hyggja á fjárfest-
ingar í þessari grein.
Síðan 1989 hafa verið gerðar
rannsóknir og tilraunir í rann-
sóknastöðinni með a) samanburð á
bleikjustofnum, b) áhrif tíma-
bundins sveltis á kynþroska hjá
bleiku, c) áhrif mismunandi hita-
stigs á vöxt bleikju, d) styttingu
ættliðabils og úrvalsmöguleika í
kynbótum á eldislaxi og e) alkön
sem merkiefni við rannsóknir á
meltanleika og nýtingu á fóðri fyrir
bleikju. Þessar rannsóknir hafa
verið styrktar að stórum hluta af
Rannsóknasjóði Rannsóknaráðs
ríkisins, Náttúruvísindadeild Vís-
indaráðs og Framleiðnisjóði land-
búnaðarins.
Utanaðkomandi aðilar geta
fengið aðstöðu í rannsóknastöð-
inni til rannsókna og tilraunastarfa
sem tengjast bleikjueldi. Umsókn-
ir um tilraunaaðstöðu, ásamt upp-
lýsingum um tilraunafyrirkomulag
og fjármögnun, skulu sendar til
Ólafs Guðmundssonar, Rann-
sóknastofnun landbúnaðarins,
Keldnaholti, 112 Reykjavík.
Upplýsingar eru veittar í síma
91-812230.
(Fréttatilkynning).