Freyr - 15.11.1991, Blaðsíða 9

22.’91
FREYR 877
Túnkortagerð með hjálp tölvu
Viðtal við Guðmund Helga Gunnarsson, ráðunaut hjá
Rœktunarfélagi Norðurlands.
Á árinu 1990 var hafin kortagerð, einkum gerð túnkorta, með nýrri tœkni á vegum
Rœktunarfélags Norðurlands, RN, á Akureyri. Umsjónarmaður með þessu verki er
Guðmundur Helgi Gunnarsson, ráðunautur hjá félaginu.
Á sl. sumri var fréttamaður
Freys á ferð á Akureyri og heilsaði
þá upp á Guðmund Helga á skrif-
stofu RN í Búgarði. Óseyri 2, til að
forvitnast um þessa nýjung. Fyrst
var hann spurður hvert hefði verið
upphafið að þessu framtaki:
Þetta er búið að eiga sér nokkurn
aðdraganda. Það má segja að þetta
hafi tengst jarðvegsefnagreining-
um og áburðaráætlunum sem gerð-
ar eru fyrir bændur. Það verk hefur
farið þannig fram, t.d. hjá Búnað-
arsambandi Eyjafjarðar, sem ég
starfaði fyrir áður, að tekin eru
jarðvegssýni á vissu árabili. Þegar
við byrjuðum á fjórðu umferð í
jarðvegssýnatöku haustið 1984, þá
var búið að gera tölvuforrit fyrir
áburðaráætlanagerð, sem Halldór
Árnason ráðunautur hjá Búnaðar-
félagi Islands vann í samráði við
mig.
Ein af þeim gögnum sem við
notum við áburðaráætlanagerð er
stærð á einstökum túnspildum
jarða. Gerð voru túnkort fyrir
jarðir í Eyjafirði fyrir 20-25 árum,
mæld á hefðbundinn hátt með
hornakíki og síðan handteiknuð.
Þessi kort voru orðin það gömul að
þar vantaði heilmikið af upplýsing-
um um breytingar og viðbætur og
stærðir á túnspildum.
Búnaðarsamband Eyjafjarðar
fór þá leið árið 1984 að afla sér
loftmynda af einstökum jörðum til
að ná í þessar upplýsingar. Mynd-
irnar voru fengnar frá Landmæl-
ingum íslands, en frá þeim er unnt
Guðmundur Helgi Gunnarsson.
að fá keyptar myndir af öllum jörð-
um í mismunandi mælikvörðum.
Fyrst í stað voru túnspildur
mældar á þessum stækkuðum loft-
myndum með svokölluðum plani-
meter, þar sem farið er umhveris
spilduna með þessu sérstaka áhaldi
og stærðin síðan lesin af kvarða
sem er á þessu tæki.
Þarna fengum við stærðina á
hverri spildu en þá vantaði vinnu-
kort fyrir bóndann, sem er æskilegt
að hann hafi bæði vegna áburðará-
ætlananna og einnig til að skipu-
leggja nýtingu túnsins. Við lögðum
ekki í að handteikna túnkortin upp
á nýtt, því að okkur fannst það of
mikið verk.
í framhaldi af þessu fórum við
að leita fyrir okkur um það hvort
unnt væri að beita tölvutækni við
þetta til að mæla stærðirnar og
teikna upp kortin um leið. Þetta
smá þróaðist þannig að við fórum
að kynna okkur hugbúnað og vél-
búnað sem nota mætti við þessa
vinnu. M.a. fór ég til Danmerkur
1988 með Þórarni Sólmundarsyni,
þá ráðunauti hjá Búnaðarsam-
bandi Skagfirðinga, og við skoðuð-
um þennan búnað hjá Danska
Heiðafélaginu. Þar höfðu menn
komið sér upp sínum eigin hug-
búnaði til að vinna þetta verk.
Þetta var hins vegar forritað fyrir
stærri tölvur en við vorum með
þannig að þetta hentaði okkur ekki
nógu vel.
Síðan gerist það seint á árinu
1989 að fluttur er inn til íslands
hugbúnaður sem unnt er að nota á
PC-tölvur sem mér fannst álitlegur
fyrir þetta verkefni. Hann nefnist
„Intergraph" og er bandarískur að
uppruna en umboðsfyrirtækið hér
heitir Isgraf. Ég kynnti mér þetta
hjá fyrirtækinu og í framhaldi af
því ákvað Ræktunarfélagið að ráð-
ast í að kaupa svona tækjabúnað.
Það gerðist á síðasta ári, 1990.
Hver er þessi tœkjabúnaður?
Fyrir utan sjálfan hugbúnaðinn
keyptum við svokallaða 386-vél af
PC-gerð og hnitaborð sem tengist
við hana og sérstakan teikniprent-
ara. Öll þessi fjárfesting var upp á
um 1,5 millj. kr.
Hugmyndin með þessu öllu sam-
an var fyrst og fremt að nýta sem
best jarðvegsefnagreiningar í
tengslum við áburðaráætlanir og
strax haustið 1990 var farið að
vinna túnkort með þessum tækja-