Freyr - 15.11.1991, Blaðsíða 16

884 FREYR
22.'91
Frumkvœði komi frá
einstaklingum sjálfum
að fjölbreyttara atvinnulífi í sveitum landsins.
Eftir Arnald Bjarnason
Þegar rœtt er um nýsköpun atvinnu í sveitum kemur fátt í hugann í fyrstu, ef til vill
vegna þess að hugtakið nýsköpun tengir fólk oft framandi framleiðslu eða atvinnu-
greinum, atvinnuháttum sem ekki hafa verið sveitunum sjálfgefnir, leitin beinist því ef
til vill að hinu óraunhœfa og framandi og því er hún oft dœmd til að mistakast.
Og þó, margs konar framleiðsla og 1
atvinnustarfsemi fer fram í sveitum
og bændafólk leggur víða hönd að
verki við störf sem ekki flokkast
beinlínis undir hefðbundin
bústörf, trúlega í mun meiri mæli
en nokkur hefur yfirsýn yfir.
Bændafólk hefur enda lengst af
þurft að tileinka sér almenna verk-
þekkingu, víðari og fjölþættari en
margar aðrar stéttir, sem best er
lýst í vísu Stephans G.
Löngum var ég læknir minn,
lögfræðingur, prestur,
smiður, kóngur, kennarinn,
kerra, plógur, hestur.
Engin einföld lausn í sjónmáli
í upphafi starfs míns í þágu land-
búnaðarins, sem atvinnumálafull-
trúi, ollu mér nokkrum erfiðleik-
um þær væntingar að með þessu
verkefni kæmi sægur af fullsköp-
uðum atvinnuhugmyndum, full-
mótuðum til atvinnusköpunar í
sveitum. Raunveruleikinn er því
miður ekki svo einfaldur.
Framleiðsla vöru er aðeins eitt
stig þess ferils sem leiðir til endan-
legrar verðmætasköpunar. Áður
en til framleiðslu eða þjónustu
kemur þarf að þróa vöru (hug-
myndir) og reyndar ekki síður að
finna vörunni markað. Ferillinn er
því stundum langur, einkum ef
framleiðslan er nýmæli á markaði
eða þarf að finna henni sess á
markaði sem þegar er hlaðinn sam-
bærilegum vörum. En nóg af
markaðsfræði að svo stöddu.
Sá mikli samdráttur í fram-
leiðslu og framleiðslutakmarkanir
innan hefðbundins landbúnaðar,
sem yfir hann hefur gengið á
skömmum tíma, kallar á úrræða-
semi bændafólks til að finna aðrar
leiðir til atvinnusköpunar og tekju-
öflunar. Sívaxandi tæknivæðing í
landbúnaði stuðlar einnig að því
sama þar sem tæknin leysir manns-
höndina frá verki.
Pjóðin rígheldur í það afkomu-
stig og þá velferð sem hún hefur
vanist. Þegar hún getur ekki við-
Arnaldur Bjarnason rœðir við Aðalstein Símonarson, garðyrkjubónda á
Laufskálum í Stafholtstungum. (Freysmyndir myndatextar - J.J. D.)